Βιβλία που διαβάσαμε πρόσφατα

Qabel

Η κορδέλα της Ε. ήταν ένα artefact που είχε επιλέξει για να δηλώσει παρούσα στον πόλεμο. Σαν μια φίλη που σου βγάζει τη γλώσσα, ζωντανή, μετά τη μάχη. Ήταν το διακριτικό μιας δύναμης. Της δύναμής μας να γελάμε κλεισμένοι στα μπετά, τις λάμπες φθορίου και τα προβληματικά αμάξια μας. Κουβαλούσε μια indie ειρωνεία που συμβόλιζε τη δύναμη ενός τμήματος των millennials να παραμένουν ψύχραιμοι ανάμεσα σε γονείς θλιμμένους από το άγχος και φίλους αγχωμένους από τη θλίψη. Ήταν ένα σημάδι ζωής σε συνθήκες πολέμου. Μια γραμμή ζωγραφισμένη για να μας θυμίζει ότι υπάρχει ζωή και μέσα σε αυτόν. Ένα σημάδι ότι όλα συνεχίζονται. Η κορδέλα της Ε. ήταν το αναγνωριστικό της δύναμής της να παλεύει το κακό χωρίς να χάνει τα λογικά της. Το διακριτικό μιας γήινης σούπερ ηρωίδας που δεν ζητούσε αναγνώριση αλλά παιχνίδι. Έψαχνε, όπως κι εσύ, να βρει το νόημα στα συντρίμμια του υπαρκτού. Ήταν σκληρή στη μάχη με το κακό αλλά διακριτική στην αλληλεπίδραση με τους γύρω της. Αν εξαιρέσεις τις σούπερ ικανότητές της, ήταν μία από μας. Όπως η Princess από το Battle of the planets. Η κορδέλα της Ε. δεν απαιτούσε την προσοχή σου. Απλά την προκαλούσε. Έστηνε ένα ενδεχόμενο σημείο συνάντησης με το βλέμμα σου. Κι αν τελικά συναντιόσασταν, γινόταν ένα πειστήριο αμοιβαίας φροντίδας. Ένα νεύμα γλυκιάς θλίψης ξεχασμένο πάνω στις μπούκλες της. Έδινε ελπίδα απογυμνωμένη από μεγάλες αφηγήσεις. Δεν υποσχόταν τίποτα. Ήταν απλά ένα κάλεσμα να σηκώσεις το κεφάλι ψηλά. Μια υπενθύμιση να μην ξεχνάς τους ανθρώπους σου. Να μην ξεχνάς τα φιλιά, τις αγκαλιές και τα χαμόγελα. Μια υπενθύμιση να μην ξεχνάς την ομορφιά.

14.00

Ιμπραχίμ Σοναλλάχ

Ένας άντρας βγαίνει από τη φυλακή. Το Κάιρο απλώνεται μπροστά του αδιάφορο, θορυβώδες, ξένο. Υπό κατ’ οίκον περιορισμό, με έναν αστυνομικό να ελέγχει τις νύχτες του, περιπλανιέται σε δρόμους και δωμάτια, παγιδευμένος σε μια ζωή που δεν του ανήκει πια. “Αυτή η Μυρωδιά” δεν είναι το άρωμα της ελευθερίας. Είναι η βαριά μυρωδιά μιας κοινωνίας που σαπίζει αθόρυβα. Είναι ένα ωμό υπαρξιακό χαστούκι. Μια ψυχρή καταγραφή της σεξουαλικής απογοήτευσης, της πολιτικής προδοσίας και της πνιγηρής ατμόσφαιρας μιας κοινωνίας σε αποσύνθεση.

12.21

Ξένη λογοτεχνία

Σταρ

Μισίμα Γιούκιο

“Κάθε φορά που αντιμετωπίζω μια τέτοια κατάσταση, νιώθω την απέραντη μοναξιά του ηθοποιού. Όμως ο “ρόλος” μου με περιβάλλει σαν διάφανη μεμβράνη που με προστατεύει στενά. Νιώθω σαν να ‘μαι μέσα σε απόρθητο κάστρο. Ο “ρόλος” μου διαγράφει εξαίσια τα όρια του μυαλού και του σώματός μου, σαν αιθέρας που με προφυλάσσει από την πραγματικότητα. Ακόμα κι αν ο σκηνοθέτης έχανε την ψυχραιμία του και με γρονθοκοπούσε, ξέρω ότι η γροθιά του θα έπεφτε στο κενά και δεν θα μπορούσε πραγματικά ποτέ να με χτυπήσει. Το ξέρω, είμαι βέβαιος, αλλά η επίγνωση αυτή δεν πηγάζει από τον “πραγματικό κόσμο”. Ένας αστέρας του κινηματογράφου έρχεται αντιμέτωπος με τον παραλογισμό της ύπαρξής του, σε αυτή τη σκληρή ανατομή της φήμης, γραμμένη από ένα ίνδαλμα της ιαπωνικής λογοτεχνίας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου) “Αναπάντεχα μοντέρνο, ένα κόσμημα υπέρτατης εικονοποιίας. Με μαγνήτισε, σαν να έπεσε στα χέρια μου από κάποιον άλλο ουρανό”. (PATTI SMITH)

12.99

Ξένη λογοτεχνία

Πόλη από βροχή και σκιά

Ναόμι Ισιγκούρο

Η ζωή είναι σκληρή για τους κατοίκους στη Νεφελώδη Πόλη, όπου η φτώχεια και η διαφθορά είναι συχνό φαινόμενο και η εγκληματική οργάνωση των Τυχερών Κορακιών σπέρνει παντού τον τρόμο. Η Τόσικο, ο Τζουν και η Μέι Καουακάμι είναι αδέλφια που, ενώ δεν τα ενώνουν δεσμοί αίματος μεταξύ τους, είναι αφοσιωμένα το ένα στο άλλο και ζουν εκτός νόμου, επιθυμώντας να πάρουν εκδίκηση για την άδικη δολοφονία της αγαπημένης τους «θείας» Ρέικο. Ο Χάρου είναι ο γιος της αυτοκράτειρας, που είναι γραφτό μια μέρα να γίνει ο ηγεμόνας του Αρχιπελάγους και να συνεχίσει την απεχθή κληρονομιά της μητέρας του. Εκείνος όμως ενδιαφέρεται περισσότερο να γίνει φίλος με τα μαγικά Πνεύματα του Ήλιου, τα οποία, καθώς φαίνεται, είναι ο μόνος που μπορεί να δει. Ο Θίο έχει αναγκαστεί να εγκαταλείψει τη γενέτειρά του και τώρα εργάζεται απρόθυμα ως μισθοφόρος των Τυχερών Κορακιών. Δεν θέλει να είναι κακοποιός, όμως ως παράνομος μετανάστης στην πόλη δεν έχει πολλές επιλογές. Όταν η Τόσικο κλέβει ένα μαργαριτάρι δράκου που ανήκει στον αρχηγό των Τυχερών Κορακιών, ξεκινάει για όλους μια συναρπαστική περιπέτεια, που θα καθορίσει το μέλλον της πόλης. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

24.40

Ξένη λογοτεχνία

Μαύρα τετράγωνα

Ντάνιελ Ρενς

Γεννηµένος µέσα σε µια βίαιη θρησκευτική αίρεση, ο Danny Rensch έµαθε από παιδί ότι η ζωή σηµαίνει φόβος, σιωπή και απόλυτη υποταγή. Ψυχολογική κακοποίηση, ξυλοδαρµοί, αποµόνωση και ο τραυµατικός αποχωρισµός από τη µητέρα του συνέθεταν έναν κόσµο χωρίς διαφυγή. Μέχρι που µπήκε στη ζωή του το σκάκι. Πάνω στα 64 τετράγωνα της σκακιέρας, ο Rensch ανακάλυψε για πρώτη φορά κάτι που έµοιαζε µε ελευθερία. Το παιχνίδι έγινε καταφύγιο, όπλο επιβίωσης και τελικά η µοναδική του διέξοδος. Υπό την καθοδήγηση ενός εκκεντρικού Σοβιετικού γκρανµέτρ, η εµµονή του µε το σκάκι µετατράπηκε σε µια απίστευτη πορεία λύτρωσης. Χρόνια αργότερα, ο µικρός «φυλακισµένος» µιας αίρεσης θα γινόταν διεθνής µετρ και το πιο αναγνωρίσιµο πρόσωπο του Chess.com, της µεγαλύτερης σκακιστικής πλατφόρµας στον κόσµο. Όµως η διαδροµή προς την κορυφή µόνο εύκολη δεν ήταν. Από τα σκοτεινά τραύµατα της παιδικής ηλικίας µέχρι το µεγαλύτερο σκάνδαλο απάτης στη σύγχρονη ιστορία του σκακιού, ο Danny Rensch αφηγείται µε αφοπλιστική ειλικρίνεια µια ιστορία γεµάτη πόνο, εµµονή, πάθος, ανθεκτικότητα και προσωπική λύτρωση. Το Μαύρα Τετράγωνα δεν είναι απλώς ένα βιβλίο για το σκάκι. Είναι η συγκλονιστική αληθινή ιστορία για τη δύναµη ενός ανθρώπου που ξέφυγε από το σκοτάδι και κέρδισε τη ζωή του κάνοντας µία κίνηση τη φορά.

21.95

Στέλιος Βαρβαρέσος

Ο Γκάντι υποστήριζε ότι, “η Ινδία είναι μια, κι ότι μόνο για τους λευκούς είναι σύνθετη και περίπλοκη”. Εκ των υστέρων φαίνεται ότι μάλλον είχε δίκιο. Πριν το ταξίδι, όταν ακόμα βρισκόμουν μακριά, διέκρινα ότι το πρόβλημα βρισκόταν στην αδυναμία ενός “ξένου” να κατανοήσει τον πυρήνα της προσωπικότητας της Ινδίας.
Ήθελα να γνωρίσω από κοντά την Ινδία, να την κατανοήσω, στο μέτρο πάντα του δυνατού, να διαπιστώσω αν πραγματικά υπήρχαν οι πολλές Ινδίες για ένα λευκό, όπως υποστήριζε ο Γκάντι. Ήθελα να διαπιστώσω από κοντά, αν πραγματικά υπήρχαν όλες αυτές οι Ινδίες, με τους πολλούς “θεούς”, τους χιλιάδες “αγίους”, “επαίτες”, “γιόγκι”… τ’ άπειρα “παιδιά του Θεού”. Όλα τα συστατικά του ταξιδιού κυοφορούσαν στο μυαλό μου για πολλά χρόνια. Το μόνο που έλειπε ήταν το “φύγαμε”, κι αυτό προέκυψε, εντελώς τυχαία, στα τέλη Μαΐου του 1996, πάνω στην κουβέντα μ’ ένα φίλο. Δυο εβδομάδες αργότερα πετούσαμε για το Κατμαντού στο Νεπάλ, κι από εκεί θα κατηφορίζαμε για τις ζεστές πεδιάδες και τις σκονισμένες ερήμους της αχανούς Ινδίας, πριν ανηφορίσουμε για τα μυστηριώδη Ιμαλάια.
Δεν είχαμε κάποιο σχέδιο, ψάχναμε τα σημάδια για να μας οδηγήσουν, διαθέταμε λίγα χρήματα αλλά αρκετό χρόνο. Στην Ινδία ήθελα να περιπλανηθώ, να χαθώ, ν’ αλλάξω… Πάνω στους χάρτες αναζητούσα αόρατα σημάδια που θα με οδηγούσαν στους μύθους, τους ανθρώπους… τα θαύματα.
Στην Ινδία με τους πολλούς “θεούς”, τους χιλιάδες “ασκητές” κι “αγίους”, τ’ άπειρα “παιδιά του Θεού”, χάθηκα, μπερδεύτηκα… αλλά προσπάθησα να καταλάβω λίγο περισσότερο τον κόσμο που με περίβαλε, προσπάθησα κάτι να βρω… προσπάθησα να κατανοήσω περισσότερο εμένα τον ίδιο, προσπάθησα να παραμερίσω, έστω και ελάχιστα, το φοβερό πέπλο της άγνοιας που σκιάζει τη ζωή του ανθρώπου.

13.36

Ξένη λογοτεχνία

Καρδιά του Σκότους

Τζόζεφ Κόνραντ

Τι κωμικό πράγμα που είναι η ζωή — αυτή η μυστηριώδης επιστράτευση άπονης λογικής για έναν μάταιο σκοπό. Το πολύ-­πολύ που μπορείς να ελπίζεις να αποκομίσεις είναι μια κάποια γνώση του εαυτού σου — η οποία έρχεται πολύ αργά. Μια σοδειά ανεξίτηλης πίκρας. Έχω παλέψει με το θάνατο. Είναι ο πιο πεζός αγώνας που μπορεί κανείς να φανταστεί. Διε­ξάγεται μέσα σ’ ένα ασχημάτιστο γκρίζο, όπου δεν υπάρχει τίποτα κάτω απ’ τα πόδια σου, ούτε γύρω σου, ούτε θεατές, ούτε οχλαγωγία, ούτε δόξα, ούτε η μεγάλη επιθυμία για νίκη, ούτε ο μεγάλος φόβος της ήττας, μόνο μια αρρωστιάρικη ατμόσφαιρα χλιαρού σκεπτικισμού, χωρίς καν πολλή πίστη στο δίκαιο του αγώνα σου, κι ακόμα λιγότερο σ’ εκείνο του αντιπάλου σου. Αν η ύστατη σοφία παίρνει αυτή τη μορφή, τότε η ζωή είναι ακόμα μεγαλύτερο αίνιγμα απ’ όσο νομίζουμε. Βρέθηκα μια ανάσα από την τελευταία ευκαιρία ν’ αποφανθώ γι’ αυτό το αίνιγμα, και ανακάλυψα ταπεινωμένος πως, μάλλον, δεν είχα τίποτε να πω. Γι’ αυτό υποστηρίζω ότι ήταν τόσο αξιο­πρόσεχτος άνθρωπος ο Κουρτς. Γιατί εκείνος είχε κάτι να πει. Και το είπε.

11.69

Ελληνική λογοτεχνία

Ο Φιλόξενος Καρδινάλιος

Επαμεινώνδας Γονατάς

Ακούστηκε πάλι το κελάϊδισμα. Αλλά αυτή τη φορά, σαν να ‘βγαινε πνιχτό – μέγας είσαι Κύριε! – μέσα απ’ το μαξιλάρι μου. Ανασηκώθηκα στο κρεβάτι (ένα παλιοκρέβατο της κακιάς ώρας που, και στο παραμικρό μου κούνημα, μόλις πήγαινα ν’ αλλάξω θέση, ο βουλιαγμένος σωμιές του έτριζε απαίσια και τα ξεχαρβαλωμένα του πόμολα χτυπούσαν στις μακριές τους βίδες) το κελάϊδισμα έπαψε μεμιάς. Έμεινα για λίγο ολότελα ακίνητος, κρατώντας την ανάσα μου, κι αναποφάσιστος αν έπρεπε να ξανασηκωθώ, αφουγκραζόμουν, παρατηρώντας τα δύο μπροστινά πόμολα. (. . .)

11.66

Ξένη λογοτεχνία

Je ne parle pas francais

Κάθριν Μάνσφιλντ

Τι κρύβεται πίσω από το αστραφτερό προσκήνιο του μεσοπολεμικού Παρισιού; Και τι μέσα στο μυαλό ενός κυνικού και πνευματώδους νέου που δεν πιστεύει στην ανθρώπινη ψυχή; Το Je ne parle pas francais, ένα από τα ωραιότερα διηγήματα της Κάθριν Μάνσφιλντ, αποτελεί την παιγνιώδη και ειρωνική εξομολόγηση του Ραούλ Ντικέτ, ενός νεαρού λογοτέχνη που διασχίζει τον κόσμο χωρίς να τον αγγίζει, φαινομενικά, τίποτα, και μοιάζει να ειρωνεύεται κάθε συναίσθημα και κάθε δέσμευση. Όμως κάτι μέσα του αντιστέκεται και κάνει αυτόν τον «υπόγειο» τύπο να αντιλαμβάνεται φευγαλέες εκλάμψεις ενός αόρατου κόσμου απόγνωσης και προσμονής, ελπίδας και σκότους.

7.70

Νίκος Παναγιωτόπουλος

Σκοτείνιαζε. Το ουαί σου το μεγάλο πανί ήταν αφημένο λάσκο
Ορίζοντας απολιθωμάτων. Περίοδος εξαφανίσεων
ή
Στις διαβάσεις όπου δεν υπάρχει πατρίδα
Ανάμεσα στους κόσμους που ενώνω […]

40.24

Ελληνική λογοτεχνία

Δείπνο Αντιβαρύτητας

Γιάννης Ανδριανάτος

Ξυπνάς το πρωί κι ένα ποίημα

σε περιμένει για να γραφτεί

στο κομοδίνο, δίπλα στο μισοάδειο

ποτήρι νερού.

Αν δεν το γράψεις, ζεις συνεχώς, ακατάπαυστα

απαράλλακτα, την ίδια μέρα!

13.00

Ξένη λογοτεχνία

Ο χάρτης και η επικράτεια

Μισέλ Ουελμπέκ

“Άρπαξε μια σπάτουλα, έβγαλε το μάτι του Ντάμιεν Χερστ, διεύρυνε το άνοιγμα με προσπάθεια – ήταν ένας καμβάς από σφιχτές ίνες λιναριού, πολύ ανθεκτικός. Αρπάζοντας τον κολλώδη καμβά με το ένα χέρι, τον έσκισε με μια κίνηση, αποσταθεροποιώντας το καβαλέτο που σωριάστηκε καταγής.”

Ο Μισέλ Ουελμπέκ, ποιητής, μυθιστοριογράφος, δοκιμιογράφος και κινηματογραφιστής, έγινε γνωστός με το μυθιστόρημα “Επέκταση του πεδίου της πάλης” και, ιδίως, με τα “Στοιχειώδη σωματίδια” τη δεκαετία του 1990. “Ο χάρτης και η επικράτεια” είναι το πέμπτο του μυθιστόρημα και απέσπασε τη σημαντικότερη γαλλική διάκριση για τη λογοτεχνία, το βραβείο Γκονκούρ, το 2010.

Κεντρικό πρόσωπο είναι ο μονήρης καλλιτέχνης Ζεντ Μαρτέν. Παρακολουθούμε τις σημαντικές στιγμές της βιογραφίας του, την επαγγελματική του πορεία, τη σχέση του με τις γυναίκες, με τον πατέρα του και με το κύκλωμα της τέχνης. Μια από αυτές τις στιγμές είναι η στροφή του από τη φωτογραφία στη ζωγραφική. Για τον κατάλογο της έκθεσης ζητά από τον συγγραφέα Μισέλ Ουελμπέκ να γράψει ένα κείμενο και έτσι ξεκινά μια σχέση, η οποία θα μπορούσε να εξελιχθεί σε φιλία, εάν δεν τη διέκοπτε η άγρια δολοφονία του συγγραφέα.

Μέσα από τη ζωή του Ζεντ, ο σύγχρονος δυτικός κόσμος παρουσιάζεται υπό το πρίσμα του τεχνητού, του κατασκευασμένου, του μαζικού και προτυποποιημένου, το άτομο ορίζεται ως τηλεθεατής, καταναλωτής, πελάτης, τουρίστας, χρήστης του ίντερνετ. Μόνο στο έργο τέχνης αποδίδεται η ιδιότητα του φορέα αλήθειας- το έργο τέχνης μένει ανεπηρέαστο από το γεγονός ότι αποτελεί διαπραγματεύσιμη αξία στην αγορά.

Ο επίλογος του βιβλίου εκτυλίσσεται στο μέλλον: η Ευρώπη δεν έχει πια καθόλου βιομηχανική παραγωγή. Η Γαλλία επιβιώνει, έχοντας μετατραπεί σε ιδανικό προορισμό του αγροτουρισμού, στο γερμανικό Ruhrgebiet η βλάστηση έχει πνίξει όσες βιομηχανικές εγκαταστάσεις δεν μετατράπηκαν σε εκθεσιακούς ή συναυλιακούς χώρους. Ο Ζεντ περνάει τις τελευταίες δεκαετίες της ζωής του σε πλήρη απομόνωση, δημιουργώντας βίντεο που “συμβολίζουν την εξάλειψη του ανθρώπινου είδους” και τον “θρίαμβο της βλάστησης”.

22.90

Ξένη λογοτεχνία

Γυμναστήριο

Βερένα Κέσσλερ

Τριγυρισμένη από σώματα ιδρωμένα που κοιτάζουν και κοιτάζονται, η ανώνυμη αφηγήτρια πιάνει δουλειά σ’ ένα σύγχρονο γυμναστήριο, «ένα ανάκτορο φτιαγμένο από αστραφτερές επιφάνειες». Τι άνετο περιβάλλον, πόσο ευγενικοί οι συνάδελφοι! Και τι τύχη, ο εργοδότης είναι φεμινιστής!

Το αθώο ψεματάκι της δεν είναι και τόσο σοβαρό. Και με το κατάλληλο κολάν το προκοίλι μπορεί να κρυφτεί. Είναι άλ-λωστε ευκαιρία και για την ίδια να επανεφεύρει τον εαυτό της: το παρελ-θόν της, το μέλλον της, και, φυσικά, το σώμα της.

Με φόντο το γυμναστήριο, η Βερένα Κέσσλερ γράφει —άλλοτε με χιούμορ, άλλοτε με παγερή απάθεια— για την εποχή μας: για τη λατρεία των υψηλών επιδόσεων, την κουλτούρα της αμείλικτης αυτοπειθαρχίας και του αέναου ανταγωνισμού, στο μεγάλο χρηματιστήριο της εικόνας.

16.20

Χουάν Λουίς Αρσουάγα, Χουάν Χοσέ Μιγιάς

Πώς εξελίχθηκε ο άνθρωπος από νεάντερταλ σε σάπιενς; Ένας ανθρωπολόγος και ένας συγγραφέας συνομιλούν σαν δυο φίλοι, ως σάπιενς ο ένας και ως νεάντερταλ ο άλλος. Πώς βγήκαμε από τα σπήλαια; Πώς εξελίχθηκε το σώμα και ο εγκέφαλός μας: Πώς γεννήθηκε η γλώσσα, η συμβολική σκέψη, οι κοινωνικοί κανόνες και ο φόβος του θανάτου; «Ένα βιβλίο-θαύμα πρωτοτυπίας που συνδυάζει την επιστήμη, τη λογοτεχνία, τα ταξίδια, τη φαντασία και το χιούμορ για να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε από πού ερχόμαστε, ποιοι είμαστε και πού πηγαίνουμε» (La Verdad).

15.00