Εκκρεμές

Whataboutism γενεαλογική υπονόμευση κατασκευασιοκρατία

Τα τελευταία χρόνια, οι συγκρούσεις περί αλήθειας και επιστήμης καταλαμβάνουν όλο και πιο κεντρική θέση στις κοινωνικοπολιτικές συζητήσεις. Πολύ συχνά, δεν διαφωνούμε μόνο για το τι πρέπει να κάνουμε με βάση μια κοινή δεξαμενή γεγονότων· διαφωνούμε για το τι ακριβώς συνιστά γεγονός. Με άλλα λόγια, οι κοινωνικές και πολιτικές αντιπαραθέσεις για ζητήματα όπως το φύλο, το κλίμα, η υγεία ή η διατροφή δεν συνιστούν απλώς πολέμους θέσεων ή αξιών, αλλά και πολέμους για την αλήθεια. Στον βαθμό όμως που η σχέση μας με την εξειδικευμένη γνώση καθίσταται μέρος της πολιτικής διαμάχης, γίνεται πιο δυναμική, λιγότερο δεδομένη και περισσότερο αβέβαιη. Το βιβλίο εξετάζει τρία κοινωνικά φαινόμενα που, ως επιχειρηματολογικές στρατηγικές, αξιοποιούνται πλέον σήμερα λίγο-πολύ απ’ όλους και όλες ανεξαρτήτως πολιτικού στρατοπέδου, συμμετέχοντας έτσι στην “επιστημολογική στροφή” της πολιτικής: το whataboutism, δηλαδή τη μομφή ότι ο αντίπαλός μας δεν εφαρμόζει σε όλες τις περιπτώσεις τις ίδιες γενικές αρχές· τη γενεαλογική υπονόμευση, δηλαδή την ιδέα ότι, αναδεικνύοντας τα συμφέροντα και τους μηχανισμούς που υπάρχουν πίσω από μια θεωρία ή άποψη, είμαστε σε θέση να την αμφισβητήσουμε· και τέλος την κατασκευασιοκρατία, δηλαδή την πεποίθηση ότι η πραγματικότητα, η γνώση μας γι’ αυτήν ή τουλάχιστον ορισμένες ουσιώδεις πλευρές τους συγκροτούνται μέσα από ένα σύνολο κοινωνικών πρακτικών και αναπαραστάσεων. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)