Showing all 8 results

Opera

Ξένη λογοτεχνία

Το λεμονόσπιτο

Κορίνα Οπροάε

«Καθόμαστε στο πάτωμα με το ραδιόφωνο τοποθετημένο ακριβώς στη μέση του ορθογωνίου. Πιανόμαστε χέρι χέρι ενώ προσπαθούμε να καταλάβουμε όσα λέει ο εκφωνητής. “Σημειώθηκαν συγκρούσεις ανάμεσα στους διαδηλωτές και τις δυνάμεις της τάξης. Έγιναν και συλλήψεις.” Το σήμα χάνεται ακριβώς τη στιγμή που ο εκφωνητής περιγράφει ότι οι διαδηλωτές έσπασαν τη βιτρίνα ενός βιβλιοπωλείου της Τιμισοάρα για να πάρουν όλα τα βιβλία του Τσαουσέσκου και ν’ ανάψουν φωτιά. Γελάμε και οι τέσσερις με την καρδιά μας.»

«Ο Ίστβαν, σίγουρος ότι στη Ρουμανία η κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί έτσι για πολύ καιρό, της δίνει ένα χαρτί με το τηλέφωνο ενός γιατρού που συνηθίζει να κάνει εκτρώσεις σε φοιτήτριες.»

Ταμπουρωμένη μέσα σ’ ένα αυτοσχέδιο κάστρο από βιβλία κάτω απ’ το τραπέζι , η μικρή πρωταγωνίστρια αναρωτιέται για ποιο λόγο ο εκσκαφέας κατεδάφισε το σπίτι της κι έκλεισε όλη της την οικογένεια σ’ ένα στενό διαμέρισμα, γιατί απαγορεύεται να γελάσουμε με το αυτί που λείπει από τον «Μέγα Ηγέτη», γιατί εξαφανίστηκε το παιδί που τόλμησε να σπάσει το κάδρο του στην τάξη, τι πάει να πει «Σεκουριτάτε», τι σημαίνει «χαφιές», «σύντροφος», «βλαβερό χημικό», «ψυχιατρείο», «έκτρωση»…

Kατά τη διάρκεια του ολοκληρωτικού καθεστώτος του ρουμάνου δικτάτορα Τσαουσέσκου, η Κορίνα Οπροάε είναι ένα κοριτσάκι του δημοτικού, που όταν πια μεγαλώνει και γίνεται μητέρα η ίδια, γράφει ολόκληρο μυθιστόρημα προσπαθώντας ν’ απαντήσει στην ερώτηση της μικρής της κόρης: «Μαμά, από πού έπεσε ο κομμουνισμός;»

Η Κορίνα Οπροάε (Corina Oproae, 1973) γεννήθηκε στην Τρανσυλβανία (Ρουμανία), μετοίκησε στην Καταλονία το 1998 και, τέσσερα χρόνια αργότερα, έλαβε την ισπανική υπηκοότητα. Σπούδασε αγγλική και ισπανική φιλολογία, και εργάστηκε ως μεταφράστρια και καθηγήτρια αγγλικών. Εξέδωσε ποιητικές συλλογές και έγραψε στα καταλανικά το βιβλίο Το τρεμάμενο χέρι. Επιμελήθηκε την ανθολογία: Ποίηση του 20ού αιώνα στη Ρουμανία και μετέφρασε βιβλία ρουμάνων ποιητών και πεζογράφων στα ισπανικά και τα καταλανικά. Τελευταίο της έργο, η ποιητική συλλογή Πώς να θάψεις τον πατέρα σ’ ένα ποίημα. Γραμμένο απευθείας στα ισπανικά, Το λεμονόσπιτο τιμήθηκε με το βραβείο μυθιστορήματος Tusquets, 2024.

15.00

Ξένη λογοτεχνία

Ιστορίες από την Κάμπιλα

Αντόνιο Περέιρα

«Ένα αγόρι από την Κάμπιλα που κατάφερε κι έμαθε γράμματα, το ανακήρυξαν Εκλεκτό Τέκνο της πόλης όταν μεγάλωσε κι ασπρίσανε τα γένια του.
Ένα βράδυ διέσχιζε τη γέφυρα μ’ έναν συγχωριανό που δεν είχε κάποιον τιμητικό τίτλο, και σκέφτηκε ότι αν μια ριπή ανέμου τούς έριχνε στο ποτάμι, ο εκλεκτός θα ήταν ο πρώτος που θα έσωζαν.
Η αδικία τού φαινόταν κατάφωρη, αλλά ένιωσε ανακούφιση όταν θυμήθηκε ότι σε ολόκληρη την περιοχή ο εκλεκτός ήταν ο μόνος που δεν ήξερε κολύμπι.»

Στη σύγχρονη ισπανική λογοτεχνική σκηνή, ο Αντόνιο Περέιρα είναι ένας από τους πιο σημαντικούς και ευφάνταστους διηγηματογράφους μιας χώρας με τεράστια παράδοση στο εν λόγω λογοτεχνικό είδος. Στις Ιστορίες από την Κάμπιλα συνθέτει ένα εντυπωσιακό παλίμψηστο ιστοριών ενηλικίωσης και συναισθηματικής εκπαίδευσης με σκηνικό τη Δεύτερη Ισπανική Δημοκρατία και τα πρώτα χρόνια της φρανκικής δικτατορίας. Άριστος στο στήσιμο των ιστοριών του και στις ανατροπές της πλοκής, ο συγγραφέας οδηγεί, με εκπληκτική φυσικότητα, τους ήρωες και τις ηρωίδες του σε απροσδόκητες και δεξιοτεχνικές κορυφώσεις.

12.00

Ξένη λογοτεχνία

Πόσο αγαπάμε την Γκέλντα

Χούλιο Κορτάσαρ

«Όλα εξαρτώνται από τη διάθεση της στιγμής, επειδή ποτέ δεν θα μου περνούσε απ’ το μυαλό να διαλέξω έναν συγκεκριμένο τύπο ιστορίας μόλις εγώ ή εμείς σβήσουμε το φως και μπω σ’ εκείνη τη δεύτερη και ωραία μαύρη κουκούλα που μου φοράνε τα βλέφαρα, η ιστορία είναι εκεί, μια σχεδόν πάντα συναρπαστική αρχή ιστορίας, μπορεί να ’ναι ένας άδειος δρόμος μ’ ένα αυτοκίνητο να ’ρχεται απ’ το βάθος, ή η έκφραση του Μαρσέλο Μασίας όταν πληροφορείται πως πήρε προαγωγή, κάτι αδιανόητο ώς εκείνη τη στιγμή δεδομένης της ανικανότητάς του, ή απλώς μια λέξη ή ένας ήχος τα οποία επαναλαμβάνονται πέντ’-έξι φορές και από τα οποία αρχίζει να σχηματίζεται η πρώτη εικόνα της ιστορίας.»

«Με αυτήν, την προτελευταία του συλλογή διηγημάτων, ο Χούλιο Κορτάσαρ, με την αυτεπίγνωση του καλλιτέχνη που βγήκε θριαμβευτής από την πάλη με το υλικό του, τα εργαλεία του και τα εκφραστικά του μέσα, δείχνει σαν ν’ άφησε κατά μέρος τα νοηματικά αραβουργήματα και τα λεκτικά παιχνίδια, και καταθέτει το πιο ώριμο, το πιο σαγηνευτικό, το πιο αινιγματικό, αλλά και πιο σκοτεινό βιβλίο του.»

15.91

Κάρμεν Γιάνιες

«Την πρώτη φορά που είδα τον Λούτσο, δεν εντυπωσιάστηκα. Ψηλός, αδύνατος, με βλέμμα διαισθητικό που παρατηρούσε τα πάντα, είχε έρθει παρέα με τον μεγάλο μου αδελφό. Εγώ καθόμουν στο ολοκαίνουργιο γραφείο μου, δώρο γενεθλίων από τους γονείς μου, και τακτοποιούσα τα χαρτάκια μου, τους πρώτους στίχους που ξεπηδούσαν από την ανυποψίαστη εφηβεία μου. Ο αδελφός μου με χαιρέτησε με τρυφερότητα και μου σύστησε αμέσως τον Λούτσο: ‘‘Από δω ο φίλος μου, ο συγκάτοικός μου στο σπίτι της ποιήτριας Εσίλντα Γκρέβε’’. Του έριξα μια λοξή ματιά για ένα δευτερόλεπτο, του έσφιξα το χέρι σαν να ήθελα να κρατήσω τις αποστάσεις.

‘‘Γράφεις;’’
‘‘Ναι, γράφω.’’
‘‘Τι γράφεις;’’
‘‘Ποίηση γράφω’’, του απάντησα με έπαρση.

Ο αδελφός μου επενέβη βιαστικά για να με πληροφορήσει ότι βρισκόμουν μπροστά σ’ έναν αληθινό ποιητή. Τον κοίταξα για πρώτη φορά και χαμήλωσα τα μάτια με ταπεινοφροσύνη. Τότε, εκείνος πήρε μολύβι και χαρτί, έγραψε ένα ποίημα και μου το αφιέ-ρωσε. Πρώτο ανάμεσα στα χιλιάδες που θα μου αφιέρωνε αργό-τερα, προμηνύοντας για μένα μια μοίρα ποιήτριας.»

14.84

Αλεχάντρο Παλόμας

«Τ’ όνειρό μου είναι ένα δάσος», είπα στρέφοντας το βλέμμα προς το παράθυρο, «και πιθανότατα έχεις δίκιο, και είναι γελοίο και εγωιστικό κι επίσης παιδιάστικο, αλλά, αυτό είναι. Η ερώτηση, αυτή που έχει σημασία για μένα ως μητέρα και για σένα ως γυναίκα, είναι ποιο είναι το δικό σου όνειρο. Το γνωρίζεις, Βιολέτα; Υπάρχει; Αυτός είναι ο εκκρεμής λογαριασμός μου μ’ εσένα, κορίτσι μου.»

«Ο Ίων, κτηνίατρος και φροντιστής ελεφάντων σε ζωολογικό κήπο, και η Έντιθ, χήρα που ζει με έντεκα γάτες, είναι οι δύο μοναδικοί και μοναχικοί γείτονες ενός απομονωμένου οικισμού. Ο Αλεχάντρο Παλόμας δε χρειάζεται τίποτα περισσότερο για να δημιουργήσει ένα φάσμα χαρακτήρων όπου φωτίζονται η έντονη σχέση μιας μητέρας με την κόρη της, ενός αδελφού με την αδελφή του, δύο γυναικών μεταξύ τους, ενός πρόωρα χαμένου πατέρα με τον μικρό του γιο, ενός άνδρα μ’ ένα παιδί και μια ελεφαντίνα, μιας ηλικιωμένης γυναίκας και ενός μεσόκοπου άνδρα που μοιράζονται το ίδιο όνειρο για έναν πολύ διαφορετικό τόπο και τρόπο ζωής…

Ένα μυθιστόρημα συγκινητικό, σύνθετο και επώδυνο κατά στιγμές, που παρασύρει τον αναγνώστη στην αναζήτηση μιας σειράς ερμηνειών που καθυστερούν ν’ αποκαλυφθούν, όπως συχνά καθυστερούν οι απαντήσεις στην πορεία μιας ζωής. Μια αφήγηση όπου οι σιωπές είναι πιο εύγλωττες από τις λέξεις, κι ένα απλό νεύμα, ικανό ν’ ανατρέψει μια ολόκληρη ζωή.»

18.02

Ξένη λογοτεχνία

Ζωολόγιο

Χούλιο Κορτάσαρ

«Καθώς περνούσα τον τρίτο όροφο, το κουνελάκι σάλευε μέσα στην παλάμη μου. Η Σάρα με περίμενε πάνω για να με βοηθήσει να βάλω μέσα τις βαλίτσες… Τι να της έλεγα; Ότι ήταν ένα καπρίτσιο, ότι είχα περάσει από ένα μαγαζί για κατοικίδια; Τύλιξα το κουνελάκι μέσα στο μαντίλι μου και το ’βαλα στην τσέπη του πανωφοριού μου αφήνοντας το πανωφόρι ξεκούμπωτο για να μην το συνθλίψω. Μόλις που κουνιόταν. Η μικρή του συνείδηση θα πρέπει να του αποκάλυπτε σημαντικά γεγονότα: πως η ζωή είναι μια ανοδική κίνηση μ’ ένα τελικό κλικ, αλλά κι ένας χαμηλός, λευκός και περίκλειστος ουρανός που μυρίζει λεβάντα, στον πάτο μιας χλιαρής τρύπας.»

Ζώον:κάθε έμβιο ον, εκτός από τα φυτά, κάθε οργανισμός με την ικανότητα της κίνησης και της συναίσθησης, π.χ. οι γάτες, τα κουνέ-λια, οι τίγρεις, οι μανκούσπιες κ.ά.
Ζωολογία:φυσιογνωστική επιστήμη, που περιγράφει, κατατάσσει και μελετά τα ζώα.
Ζωολόγιο:η πρώτη συλλογή διηγημάτων του Χούλιο Κορτάσαρ (1951), αυτή που τον συνέδεσε με την πρωτοπορία της νοτιοαμερικανικής λογοτεχνίας στην οποία έμελλε να εδραιωθεί με το μεγαλειώδες Κουτσό του, και αυτή που ξεκινάει με το αριστουργηματικό «Κατειλημμένο σπίτι», το πρώτο δημοσιευμένο διήγημά του και αυτό που προκάλεσε το θαυμασμό τού —συνήθως φειδωλού σε επαίνους συγχρόνων του— Χόρχε Λουίς Μπόρχες.

14.31

Βιογραφία - Μαρτυρίες

Μαθήματα λογοτεχνίας

Χούλιο Κορτάσαρ

«Πρέπει να σας πω ότι αυτά τα μαθήματα τα αυτοσχεδίασα λίγο πριν έρθετε εσείς εδώ: δεν είμαι συστηματικός, δεν είμαι ούτε κριτικός ούτε θεωρητικός, οπότε αρχίζω να ψάχνω λύσεις μόλις μου τεθεί το πρόβλημα.»

Έτσι ξεκινάει το πρώτο από τα οκτώ μαθήματα που έδωσε o Χούλιο  Κορτάσαρ, το φθινόπωρο του 1980, στους φοιτητές του Τμήματος Νοτιοαμερικανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Μπέρκλι (Καλιφόρνια). Τα μαθήματα αυτά, μόνο από καθέδρας διαλέξεις δεν είναι· πρόκειται για μια μεγάλη, εύφορη και ευφορική συζήτηση του Κορτάσαρ όχι μόνο με τους φοιτητές (με θέματα όπως οι ουσιώδεις διαφορές διηγήματος και μυθιστορήματος, το φανταστικό και ο ρεαλισμός, ο «κοινόχρηστος» χρόνος και ο αφηγηματικός χρόνος, η μουσική, το χιούμορ και ο ερωτισμός στη λογοτεχνία κ.ά.), αλλά και… με τον ίδιο του τον εαυτό και το έργο του.

16.22

Ξένη λογοτεχνία

Η ανωμαλία

Ερβέ Λε Τελιέ

Το αεροπλάνο γνωρίζει δέκα ατελείωτα δευτερόλεπτα ελεύθερης πτώσης προτού εισχωρήσει στο χειρότερο σημείο του σωρειτομελανία, στα νοτιοδυτικά της στήλης, παίρνοντας μιαν απίστευτη κλίση, μια γωνία τριάντα μοιρών όπως του επιβάλλει το σύστημα αυτόματης πλοήγησης που υποκαθιστά το χειριστήριο. Αμέσως το Boeing περιστρέφεται μέσα σε στροβιλώδη ρεύματα νεφών, την ίδια στιγμή το κόκπιτ φωτίζεται επειδή πέφτει η νύχτα, σκέτη πίσσα, κι ακούγεται ένας τρομερός πάταγος: εκατοντάδες τεράστιοι χαλαζόκοκκοι γαζώνουν τα τζάμια, αφήνοντας εδώ κι εκεί χαρακιές στο γυαλί ασφαλείας. Λίγες στιγμές που μοιάζουν δίχως τέλος και, παρά τις ριπές του ανεμοστρόβιλου, το Boeing ξαναβρίσκει το ανοδικό θερμό ρεύμα και λίγη άνωση? αυτή τη φορά, είναι μια έντονη αίσθηση συντριβής όπως στο μεγάλο οχτάρι.»

«Υπάρχει ένα πράγμα θαυμαστό, που πάντα ξεπερνάει τη γνώση, την ευφυΐα, ακόμα και την ιδιοφυΐα: η ακατανοησία.»
 Ο Ερβέ Λε Τελιέ χαίρεται ν’ αποπροσανατολίζει τον αναγνώστη, να τον οδηγεί αλλού —  σ’ ένα «αλλού» που θυμίζει το «εδώ». Σ’ αυτό το μυθιστόρημα —κανονική ανωμαλία αφ’ εαυτού που δικαιολογεί και τον τίτλο—  ο συγγραφέας θέτει υπό αμφισβήτηση κάποιες «κεκτημένες έννοιες» —  θρησκευτικές, επιστημονικές και φιλοσοφικές. Όλα αρχίζουν με μια πτήση της Air France που συνδέει το Παρίσι με τη Νέα Υόρκη και, την ίδια στιγμή, συνδέει μεταξύ τους και τους ήρωες αυτού του μυθιστορήματος με τις πολλαπλές προοπτικές. Ένας συγγραφέας, ένας τραγουδιστής, ένας αρχιτέκτονας και η σύντροφός του, ένα κοριτσάκι με την οικογένειά του, μία δικηγόρος, ένας ετοιμοθάνατος πιλότος, ένας πληρωμένος δολοφόνος και διάφοροι άλλοι χαρακτήρες διασταυρώνονται σ’ ένα ιλιγγιώδες μπαλέτο διάρκειας τετρακοσίων σελίδων. Επικοινωνούν μεταξύ τους, μοιράζονται την «ακατανοησία» και την πικρία τους για την κατάσταση στην οποία έχουν βρεθεί, ενώ ο αναγνώστης, ίδιος παντοδύναμος Θεός, τους κατοπτεύει ενοχλημένος και ο ίδιος από την ξαφνική αποκάλυψη των πιο κρυφών πτυχών της ζωής τους.
Το εξαιρετικό ενδιαφέρον της Ανωμαλίας έγκειται, λοιπόν, στον τρόπο σκέψης που προτείνει και στα ερωτήματα που θέτει, αφήνοντας την πόρτα ανοιχτή στις άφθονες διαφορετικές εκδοχές που προκύπτουν. Η επιστήμη, η φιλοσοφία και η θεολογία αναμειγνύονται, αλληλεπιδρούν και αντηχούν η μία πάνω στην άλλη χωρίς να παραβιάζουν τα όριά τους. Αν εξαιρέσει κανείς τις τελευταίες σελίδες, που προσφέρονται σε πολλαπλές ερμηνείες, Η ανωμαλία είναι ένα βιβλίο που συνδυάζει μια συμβατική γραφή μ’ ένα απολύτως ανατρεπτικό θέμα – μια «ανωμαλία», δηλαδή, που τράβηξε την προσοχή των επιτροπών της Ακαδημίας Γκονκούρ, του Βραβείου Μεντισίς και του Βραβείου Ρενοντό, για να τιμηθεί τελικά με το σπουδαιότατο βραβείο της πρώτης.

16.22