Καταστροφές. Μαθήματα ιστορίας για τη Δύση

Τέσσερις Αμερικανοί καθηγητές αφηγούνται με γλαφυρό λόγο την ιστορία της Αρχαίας Ρώμης, που από μικρό χωριό στις όχθες του Τίβερη έφτασε να γίνει αυτοκρατορία ελέγχοντας τα βασίλεια της Μεσογείου από την Αρμενία και την Περσία ως κάτω στην Ιουδαία ανατολικά, κι από τη βρετανική νήσο μέχρι την Ιβηρική και τις βόρειες ακτές της Αφρικής. Η εξιστόρηση των γεγονότων με την παράθεση εικόνων και χαρτών φτάνει μέχρι τον 5ο αιώνα μ.Χ. περιλαμβάνοντας τα τελευταία χρόνια της Δυτικής Αυτοκρατορίας και την Αναγέννηση της Ρώμης στην Ανατολή.
Για τον αναγνώστη, που διερωτάται τι ήταν εκείνο που έκανε μια τόσο μεγάλη αυτοκρατορία, τη μεγαλύτερη που γνώρισε ποτέ η Μεσόγειος, να αντέξει 600 ολόκληρα χρόνια, η απάντηση βρίσκεται στο ιδεολογικό πλαίσιο που στήριζε τους ισχυρισμούς της Ρώμης και η ίδια φρόντισε να διαδώσει στους υπηκόους των επαρχιών της ότι το ρωμαϊκό πνεύμα δεν ήταν ξένο με την ταυτότητά τους και πως η ίδια εξυπηρετούσε τα συμφέροντά τους. Να εμφυσήσει δηλαδή στους διαφορετικούς λαούς που κατοικούσαν στα εδάφη της αυτοκρατορίας ότι όλοι τους είχαν έναν και μάλιστα κοινό σκοπό. Κι όταν η αίσθηση αυτή εξέπεσε, επόμενο ήταν να ακολουθήσει η πτώση της, την οποία επιτάχυναν οι βαρβαρικές επιδρομές. Η μεταφορά της Ρώμης στην Κωνσταντινούπολη, για να μπορέσει να επιζήσει, ήταν μονόδρομος και οι Βυζαντινοί είχαν απόλυτη επίγνωση των λόγων που τους έκαναν να αποκαλούν τους εαυτούς τους Ρωμαίους, αφού οι ίδιοι θεωρούσαν πως ήταν συνεχιστές και κληρονόμοι των παραδόσεων του Ρωμύλου, του Καμίλλου, του Αυγούστου και του Μεγάλου Κωνσταντίνου.
Χωρίς απολύτως καμία υπερβολή, η συναρπαστική γραφή των συγγραφέων θα μπορούσε να είναι και σενάριο ταινίας, ταξιδεύοντας τον αναγνώστη στον χρόνο με ιστορική ακρίβεια κι έναν τρόπο που πραγματικά μαγεύει…

Οι συγγραφείς
H Mary T. Boatwright είναι καθηγήτρια Αρχαίας Ιστορίας στο Τμήμα Κλασικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Ντιουκ. Μεταξύ άλλων συνέγραψε τα βιβλία με τίτλο Hadrian and the City of Rome, Hadrian and the Cities of Roman Empire και το Peoples of the Roman World. Η ίδια ασχολήθηκε επίσης με τον ρόλο και την κοινωνική θέση της γυναίκας στη ρωμαϊκή κοινωνία, στην οποία έχει αφιερώσει πολλά άρθρα της.
Ο Daniel J. Gargola είναι επίσης καθηγητής (Associate Professor) Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Κεντάκι και συγγραφέας του έργου με τίτλο Lands, Laws, and Gods: Magistrates and Ceremony in the Regulation of Public Lands in Republican Rome (1995).
O Noel Lenski διδάσκει (Associate Professor) στο Τμήμα Κλασικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μπόουλντερ στο Κολοράντο. Είναι συγγραφέας του έργου Failure of the Empire: Valens and the Roman State in the Fourth Century A.D. (2002). Ο ίδιος έχει επιμεληθεί, επίσης, την έκδοση The Cambridge Companion to the Age of Constantine (2006).
Ο Richard J. A. Talbert είναι καθηγητής Ιστορίας Κλασικών Χρόνων στο Πανεπιστήμιο Τσέιπελ Χιλλ της Βόρειας Καρολίνας. Ανάμεσα στα βιβλία που συνέγραψε και επιμελήθηκε είναι και τα: Βarrington Atlas of the Greek and Roman World, Classical Courts and Courtiers, Rome’s World: The Peutinger Map Reconsidered και το The Senate of Imperial Rome.