H μελέτη της ελληνικής πεζογραφίας γινόταν μέχρι τώρα μέσα από διάφορα πρίσματα (γενιές, ξένες επιδράσεις ή ρεύματα), εδώ επιχειρείται μια διαφορετική της προσέγγιση μέσω του τραύματος, της μνήμης και της μεταφοράς, με τις έννοιες αυτές να χρησιμοποιούνται ως άξονες γύρω από τους οποίους περιστρέφονται οι συζητήσεις περί έθνους και μυθοπλασίας. Ο πιο πρόσφορος τρόπος για να δούμε το πώς αλλάζει η σχέση λογοτεχνίας και έθνους είναι μέσω του ιστορικού μυθιστορήματος. Το παλαιότερο ιστορικό μυθιστόρημα επεδίωκε να επιβεβαιώσει την εθνική ιστορία, να στηρίξει το έθνος, και ήταν γέννημα του ιστορισμού. Οι βασικές προϋποθέσεις του, όπως η χρονική απόσταση μεταξύ του χρόνου συγγραφής και της μυθιστορηματικής δράσης, ο διδακτικός του ρόλος ή η λειτουργία του ως συμπληρώματος της ιστορικής γνώσης, τίθενται υπό αμφισβήτηση. Το νέο μετα-ιστορικό μυθιστόρημα, απότοκο του μεταμοντερνισμού και επιβεβαίωση του παροντισμού, διερευνά την ετερότητα του έθνους, τις αποσιωπημένες πτυχές και τα τραύματα της εθνικής ιστορίας. Βλέπει το παρελθόν περισσότερο στο παρόν, αμφισβητεί τις εθνικές αλήθειες και δεν βασίζεται τόσο στη μαρτυρία όσο στη διερεύνηση του ιστορικού αρχείου, επιχειρώντας παράλληλα τη μετάβαση από το έθνος στον κόσμο και από την εσωστρεφή ματιά στη διασπορική. Η Μεταπολίτευση δεν φέρνει μόνο ένα νέου είδους μετα-ιστορικό μυθιστόρημα αλλά και νέες αναγνώσεις του παλαιότερου, καθώς η ιστορία δεν γνωρίζει το τέλος της αλλά αξιοποιεί τον ανατροφοδοτικό της διάλογο με τη μνήμη, το τραύμα και το αρχείο. Με έμφαση στη μεταπολιτευτική περίοδο και με συγκριτικές αναγωγές σε παλαιότερα κείμενα, σε αυτό το βιβλίο αναλύονται οι διάφοροι τρόποι εμπλοκής του μυθιστορήματος με το έθνος και την ιστορία του.
Γιώργος Νικολαΐδης
Μια κοινωνία που αλλάζει, η καθημερινότητα, οι δρόμοι, οι αγωνιστικές κινητοποιήσεις, η ανήσυχη νέα γενιά που αναδύεται, σαν μια νέα φωνή, μέσα από τον συνδυασμό μουσικής και κοινωνικών ανησυχιών και που συγκρούεται με το κράτος και τους κατασταλτικούς μηχανισμούς· όλα περνούν μέσα από τις σκληρά ρεαλιστικές, σχεδόν γυμνές, ασπρόμαυρες φωτογραφίες ενός ανθρώπου που αποτέλεσε αναπόσπαστο μέρος του βουερού ποταμιού της δεκαετίας του ’80.
Το φωτογραφικό αποτύπωμα μιας δεκαετίας που, ενώ δεν τη νοσταλγούμε, μας κάνει να αναρωτιόμαστε: «Υπάρχουνε προϋποθέσεις για μια καινούργια άνοιξη;».
Εισαγωγικά κείμενα: Νίκος Γ. Ξυδάκης, Μιχαήλ Πρωτοψάλτης, Αλέξης Καλοφωλιάς
Ζιζέλ Πελικό
Τον Νοέμβριο του 2020, η Ζιζέλ Πελικό κλήθηκε σε ένα τοπικό αστυνομικό τμήμα και η ζωή της, όπως την ήξερε, τελείωσε. Ο επί πενήντα χρόνια σύζυγός της είχε συλληφθεί από έναν φύλακα σούπερ μάρκετ να βιντεοσκοπεί κάτω από τις φούστες γυναικών. Στον υπολογιστή του όμως υπήρχαν συνταρακτικά στοιχεία: για σχεδόν μια δεκαετία, τη νάρκωνε και τη βίαζε κρυφά, ενώ καλούσε δεκάδες αγνώστους στο σπίτι τους για να την κακοποιήσουν.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, εκείνος και άλλοι πενήντα άνδρες οδηγήθηκαν σε δίκη και το θάρρος της Ζιζέλ να παραιτηθεί από το δικαίωμα ανωνυμίας της έκανε τον γύρο του κόσμου. «Η ντροπή πρέπει να αλλάξει πλευρά», δήλωσε, δίνοντας φωνή και ελπίδα σε εκατομμύρια ανθρώπους. Τα λόγια της έγιναν σύνθημα για ριζική αλλαγή στη δημόσια στάση και στη νομοθεσία γύρω από υποθέσεις σεξουαλικής βίας.
Στο ΥΜΝΟΣ ΣΤΗ ΖΩΗ η Ζιζέλ Πελικό αφηγείται την ιστορία της για πρώτη φορά όχι ως θύμα, αλλά ως μάρτυρας. Με αταλάντευτη ειλικρίνεια και συγκλονιστική χάρη, ξαναζεί τα βήματα μιας ζωής χτισμένης επί πέντε δεκαετίες· την τελευταία δεκαετία του γάμου της και την κρυφή κακοποίηση, καθώς και τη μακρά πορεία συναισθηματικής επούλωσης που ακολούθησε.
Καθώς υπερβαίνει τα αδιανόητα τραύματα του παρελθόντος, ενάντια σε κάθε πιθανότητα, αναδύεται με ανανεωμένο πάθος και σεβασμό για τη ζωή.
Μια συγκινητική μαρτυρία επιβίωσης και θάρρους και ένα αξέχαστο πορτρέτο μιας γυναίκας που έσπασε τη σιωπή και ξαναβρήκε τη φωνή της.
Ζιζέλ Πελικό
Τον Νοέμβριο του 2020, η Ζιζέλ Πελικό κλήθηκε σε ένα τοπικό αστυνομικό τμήμα και η ζωή της, όπως την ήξερε, τελείωσε. Ο επί πενήντα χρόνια σύζυγός της είχε συλληφθεί από έναν φύλακα σούπερ μάρκετ να βιντεοσκοπεί κάτω από τις φούστες γυναικών. Στον υπολογιστή του όμως υπήρχαν συνταρακτικά στοιχεία: για σχεδόν μια δεκαετία, τη νάρκωνε και τη βίαζε κρυφά, ενώ καλούσε δεκάδες αγνώστους στο σπίτι τους για να την κακοποιήσουν.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, εκείνος και άλλοι πενήντα άνδρες οδηγήθηκαν σε δίκη και το θάρρος της Ζιζέλ να παραιτηθεί από το δικαίωμα ανωνυμίας της έκανε τον γύρο του κόσμου. «Η ντροπή πρέπει να αλλάξει πλευρά», δήλωσε, δίνοντας φωνή και ελπίδα σε εκατομμύρια ανθρώπους. Τα λόγια της έγιναν σύνθημα για ριζική αλλαγή στη δημόσια στάση και στη νομοθεσία γύρω από υποθέσεις σεξουαλικής βίας.
Στο ΥΜΝΟΣ ΣΤΗ ΖΩΗ η Ζιζέλ Πελικό αφηγείται την ιστορία της για πρώτη φορά όχι ως θύμα, αλλά ως μάρτυρας. Με αταλάντευτη ειλικρίνεια και συγκλονιστική χάρη, ξαναζεί τα βήματα μιας ζωής χτισμένης επί πέντε δεκαετίες· την τελευταία δεκαετία του γάμου της και την κρυφή κακοποίηση, καθώς και τη μακρά πορεία συναισθηματικής επούλωσης που ακολούθησε.
Καθώς υπερβαίνει τα αδιανόητα τραύματα του παρελθόντος, ενάντια σε κάθε πιθανότητα, αναδύεται με ανανεωμένο πάθος και σεβασμό για τη ζωή.
Μια συγκινητική μαρτυρία επιβίωσης και θάρρους και ένα αξέχαστο πορτρέτο μιας γυναίκας που έσπασε τη σιωπή και ξαναβρήκε τη φωνή της.




