Βλέπετε 1–15 από 45 αποτελέσματα

Πολιτική

Στέφανος Ν. Γερουλάνος

Βραβείο Ralph Waldo Emerson 2025

Η καταγωγή της ανθρωπότητας μας απασχολεί σχεδόν εμμονικά εδώ και τριακόσια χρόνια περίπου. Στο βιβλίο αυτό ο καταξιωμένος ιστορικός Στέφανος Γερουλάνος δείχνει πώς οι ισχυρισμοί μας για τους πρώτους ανθρώπους όχι μόνο διαμόρφωσαν την πνευματική κουλτούρα της Δύσης, αλλά και τον σύγχρονο κόσμο.

Η ιδέα ότι υπήρχε ένα ανθρώπινο παρελθόν πριν από την καταγραμμένη ιστορία εμφανίζεται με τον Διαφωτισμό, όταν Ευρωπαίοι στοχαστές αρχίζουν να απορρίπτουν τις βασισμένες στη θρησκευτική πίστη αντιλήψεις και να υιοθετούν πιο εμπειρικές, θεωρητικά, απόψεις για την ανθρωπότητα και την ιστορία. Από τη «φυσική κατάσταση» και τις ρομαντικές αντιλήψεις για τους ευγενείς Γερμανούς βαρβάρους μέχρι τις θεωρίες για τους Νεάντερταλ και για έναν μητριαρχικό παράδεισο όπου την εξουσία ασκούσαν οι γυναίκες, ο Γερουλάνος παρουσιάζει την ποικιλία και την παραδοξότητα των ισχυρισμών που ενέπνευσαν πολλούς από τους μεγάλους στοχαστές του 18ου και του 19ου αιώνα, ανάμεσά τους τον Ζαν-Ζακ Ρουσσό, τον Κάρολο Δαρβίνο και τον Καρλ Μαρξ.

Οι απόψεις αυτές, όπως δείχνει ο Γερουλάνος, έγιναν κατά το μεγαλύτερο μέρος τους τα ιδεολογικά θεμέλια καταπιεστικών καθεστώτων και παγκόσμιων αυτοκρατοριών. Ο χαρακτηρισμός άλλων λαών ως άγριων επέτρεψε τη χωρίς ενοχές άσκηση βίας εναντίον τους. Οι αντιλήψεις για τους «Φονικούς Πιθήκους» που ήταν πρόγονοι στην εξέλιξή μας έκαναν τον πόλεμο να μοιάζει κάτι το φυσικό. Η εμφάνιση της σύγχρονης επιστήμης επιτάχυνε τον ιμπεριαλισμό της Δύσης.

Η εμμονή των ναζιστών με τη φυλή είχε τις ρίζες της σε αρχαιολογικούς ισχυρισμούς για τους προϊστορικούς Ινδογερμανούς. Η άποψη ότι οι Δυτικοί μπορούσαν να βομβαρδίζουν τους λαούς των αποικιών «μέχρι να επιστρέψουν στην Εποχή του Λίθου» κατέστη δυνατή όχι μόνο λόγω της πολεμικής τεχνολογίας, αλλά και λόγω της ανθρωπολογικής άποψης ότι ο πολιτισμός αναπτύχθηκε κατά στάδια.

Η Καταγωγή του ανθρώπου προτείνει μια αναγκαία, επίκαιρη και αποκαλυπτική ανάλυση του πώς η προσπάθεια να κατανοήσουμε την καταγωγή της ανθρωπότητας κατέληξε να γίνει υπηρέτρια πολέμων και αυτοκρατοριών, μια οπτική που θα αλλάξει για πάντα το πώς σκεφτόμαστε το απώτατο παρελθόν.

24.00

Φραντσέσκα Αλμπανέζε

«Μέχρι πού θα φτάσει, ενώ ο κόσμος δίνει την εντύπωση ότι κοιμάται ύπνο βαθύ και δεν μπορεί να κρατήσει τα µάτια του ανοιχτά μπροστά σε αυτή την τεράστια πληγή, μια πληγή τόσο μεγάλη όσο ένας ολόκληρος λαός, μια πληγή που φαίνεται πως κανείς δεν νοιάζεται ούτε να θεραπεύσει ούτε να ανακουφίσει;»

Το πνεύμα ενός τόπου το διαμορφώνουν οι άνθρωποι που τον κατοικούν, οι ιστορίες που διασταυρώνονται στους δρόμους του. Και αυτό ισχύει µε ιδιαίτερο τρόπο και ακόμη περισσότερο για την Παλαιστίνη, φύλακα ιστορικών τομών, στιγμών που άλλαξαν τον ρου της ιστορίας και θέατρο μιας από τις πιο οδυνηρές σελίδες της σύγχρονης ιστορίας.

Η Φραντσέσκα Αλµπανέζε, η ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για την κατάσταση των ανθρώπινων δικαιωμάτων στα κατεχόμενα από το 1967 παλαιστινιακά εδάφη, ένα από τα πιο καταρτισμένα και αξιόπιστα πρόσωπα όσον αφορά το νομικό καθεστώς και την κατάσταση των Παλαιστινίων –αγαπητή (ή μισητή) σε ολόκληρο τον κόσμο για την ακεραιότητα και το πάθος µε τα οποία υπερασπίζεται τα δικαιώματα ενός λαού που καταπιέζεται εδώ και δεκαετίες– στο βιβλίο αυτό µας προσφέρει ιστορίες που συνυφαίνουν πληροφορίες, σκέψεις, συναισθήματα, εσωτερικές διαδρομές και προσωπικά βιώματα. Ένα ταξίδι που αρθρώνεται γύρω από δέκα ανθρώπους, οι οποίοι συντρόφεψαν τη Φραντσέσκα στην κατανόηση της ιστορίας, του παρόντος και του μέλλοντος της Παλαιστίνης.

Δέκα ιστορίες που πλέκονται µε τις ζωές πολλών άλλων, θέτοντάς µας ερωτήσεις στις οποίες είμαστε υποχρεωμένοι να απαντήσουμε: Ποιες είναι οι συνέπειες της κατοχής; Πού βρίσκεται το σπίτι ενός πρόσφυγα; Ποιες είναι οι συνθήκες στις οποίες ζει ο παλαιστινιακός λαός; Μέχρι πού μπορεί να φτάσει η αγριότητα μιας γενοκτονίας; Ερωτήματα που δεν μπορούμε να προσπεράσουμε, τα οποία συνδέονται µε πρόσωπα και τόπους που µας επιτρέπουν να αντιληφθούμε τι ήταν η Παλαιστίνη μέχρι τις 7 Οκτωβρίου 2023 και τι είναι τώρα.

 

16.40

Φραντσέσκα Αλμπανέζε

Η ανθρωποσφαγή που διαπράττεται από το Ισραήλ στην Παλαιστίνη μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023 έχει βυθίσει την ανθρωπότητα σε παραπλανητικές αντιπαραθέσεις (αν ασκείς κριτική στο Ισραήλ, είσαι αντισημίτης· αν αναδεικνύεις την κατοχή και το απαρτχάιντ, δικαιολογείς τη Χαμάς … ), οι οποίες εμποδίζουν την κατανόηση μιας ιστορίας που δεν αρχίζει την 7η Οκτωβρίου.

Το «J’Accuse / Κατηγορώ» ξεχωρίζει στη διεθνή βιβλιογραφία για το παλαιστινιακό ζήτημα ακολουθώντας τη φόρμα μιας συνέντευξης. Η Francesca Albanese απαντά με σύντομα εμπεριστατωμένα κεφάλαια σε καίρια ερωτήματα, και με αυτόν τον τρόπο μάς βοηθά να κατανοούμε τα γεγονότα που εκτυλίσσονται πλέον ζωντανά στις οθόνες μας, δίχως να παραγνωρίζουμε τη διαρκή ιστορικότητα του εγκλήματος.

Η έκδοση του βιβλίου αποτελεί καρπό συλλογικής μη κερδοσκοπικής προσπάθειας ανθρώπων με μόνη έγνοια τη δικαίωση των Παλαιστινίων. Περισσότερα από εξήντα πρόσωπα συνεισέφεραν ώστε το «J’Accuse / Κατηγορώ» να φτάσει στα χέρια των αναγνωστών στα ελληνικά.

Η Francesca Albanese είναι νομικός και ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη. Τον Ιούλιο του 2025 επιβλήθηκαν κυρώσεις εναντίον της από τις ΗΠΑ λόγω των αποκαλύψεων στις οποίες προέβη σχετικά με τα διεθνή οικονομικά συμφέροντα που συντηρούν τη γενοκτονία των Παλαιστινίων στην έκθεσή της «Από την οικονομία της κατοχής στην οικονομία της γενοκτονίας». Την ίδια περίοδο προτάθηκε για το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης 2025.

15.00

Ετιέν Ολιόν, Μικαέλ Φεσέλ

Το «Η Άκρα Δεξιά ενάντια στην πολιτική» είναι ένα δοκίμιο που εξετάζει τη σύγχρονη άνοδο της άκρας δεξιάς, εστιάζοντας όχι στη δύναμη των ιδεών της αλλά στην απουσία συγκροτημένης πολιτικής θεωρίας και στη χρήση ενός απλουστευτικού λόγου που επικαλείται την «κοινή λογική» και τις «εθνικές αξίες». Αναδεικνύεται πώς η σύγχυση στον δημόσιο λόγο, η υποχώρηση των ιδεολογικών διαχωρισμών και η κανονικοποίηση ακραίων θέσεων δημιουργούν το έδαφος για την ενίσχυση αντισυστημικών και ταυτοτικών μορφών πολιτικής. Το βιβλίο φωτίζει τη μετάβαση από την πολιτική σύγκρουση σε μια ρητορική που θολώνει τα όρια και αποδυναμώνει τη δημοκρατική αντιπαράθεση. Παράλληλα, προτείνεται μια εναλλακτική προσέγγιση που βασίζεται στην ηθική της δημοκρατικής πολιτικής και στην υπεράσπιση της ισότητας, αντιπαραβάλλοντας ένα συλλογικό «εμείς» απέναντι στον ταυτοτικό εθνικισμό.

16.00

Δήμητρα Τζανάκη

Το φύλο έχει αποτελέσει και συνεχίζει να αποτελεί τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στη δυτική λευκή (προτεσταντική) ανδρωπότητα και το εκθηλυμένο, «ατελές» γένος, προωθώντας τις καπιταλιστικές, πετρελαϊκές και πατριαρχικές σχέσεις.

Αυτή η διαδικασία οδηγεί στη συνεχιζόμενη γυναικοκτονία και θηλυκοκτονία της γνώσης, του τραύματος, της αλήθειας, της επιστήμης και της μνήμης, ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζει την πατριαρχική οικογένεια και το κράτος, στοχεύοντας στην εκτροφή μιας τεχνητής, κρατικά ελεγχόμενης, γυναικείας μήτρας. Σ’ αυτό το βιβλίο γίνεται μια προσπάθεια να ερμηνευθεί το φύλο όχι απλώς ως μια ταξινόμηση ανάμεσα στα δύο φύλα ή ως διάκριση μεταξύ βιολογικού και κοινωνικού, αλλά ως ένα καθεστώς αλήθειας. Επιπλέον, εξετάζονται οι μορφές αντίστασης που αναδύονται ανάμεσα στις (μαύρες) γυναίκες/θηλυκότητες τωνκατώτερων στρωμάτων, καθώς και στις ζωές, τα σώματα, τις επιθυμίες και τις αλήθειες που βρίσκονται εκτός του λευκού έμφυλου και φυλετικού φάσματος. Στο επίκεντρο της αφήγησης βρίσκεται η ανάγκη για κατάργηση, και όχι μόνο απο-αποικιοποίηση, του φύλου, του ευγονικού ετρο-σεξο-φυλετικού πατριαρχικού καπιταλισμού, καθώς και η ανάγκη για την κατάργηση της ταξινόμησης της ζωής σε ανθρώπινο και εκθηλυμένο γένος. Αυτή η διαδικασία απαιτεί την κατάργηση της ίδιας της λευκής πατριαρχικής και ευγονικής επιστήμης και γνώσης και της καθιερωμένης «ορθής αλήθειας».

22.00

Αλαίν Πολικάρ

Ο θόρυβος για τη «woke ατζέντα» δεν είναι παρά ένα πρόσχημα για την υπεράσπιση των αντιδραστικών απόψεων που αρνούνται τον συστημικό χαρακτήρα των αδικιών και των ανισοτήτων. Υποδεικνύεται ένας υποτιθέμενος εσωτερικός εχθρός, σύμμαχος και συνένοχος των αντιπάλων του «δυτικού πολιτισμού», τα θεμέλια του οποίου επιδιώκει, δήθεν, να υποσκάψει. Ο θόρυβος για τη «woke ατζέντα» επιχειρεί να συκοφαντήσει όλα τα κινήματα αμφισβήτησης που προέρχονται από μειονότητες οι οποίες χαρακτηρίζονται υποτιμητικά ως «υπερευαίσθητες». Όλοι όσοι επιτίθενται στο «woke», κυρίως η πολιτική εξουσία και η πανεπιστημιακή Δεξιά, αποσκοπούν στην καταπολέμηση της κριτικής σκέψης. Στρέφονται εναντίον όλων εκείνων που αμφισβητούν την κυρίαρχη κατάσταση των πραγμάτων, που αγωνίζονται για την κοινωνική δικαιοσύνη και για τα δικαιώματα των γυναικών και των μειονοτήτων. Οι πολέμιοι του «woke» δεν διστάζουν να οικειοποιούνται τις θεματικές και το λεξιλόγιο των αντιπάλων τους (μιλούν κι αυτοί για αδικίες και διακρίσεις) προκειμένου να αδειάσουν αυτές τις έννοιες από κάθε ουσιαστικό περιεχόμενο. Το βιβλίο του Αλαίν Πολικάρ επιχειρεί, με σαφήνεια και ακρίβεια, να αντικρούσει αυτόν τον σφετερισμό.

16.00

Σούζαν Νάιμαν

Η Neiman, μία από τις κορυφαίες φιλοσοφικές φωνές στον κόσμο, καλεί με πάθος και δύναμη την Αριστερά να επιστρέψει στα ιδανικά που έχτισαν τα καλύτερα πράγματα του σύγχρονου κόσμου. Μπρος στην επερχόμενη απειλή του τραμπισμού, θεώρησε απόλυτη προτεραιότητα να αντιπαρατεθεί στη διαδεδομένη woke (αφύπνιση, επαγρύπνηση, εγρήγορση) ιδεολογία που υπονόμευε την ουσία της Αριστεράς.

Η διάγνωση της τριπλής παθογένειας της Αριστεράς και το τρίπτυχο της θεραπευτικής αγωγής πάνε χέρι-χέρι: δέσμευση στην οικουμενικότητα έναντι του φυλετισμού• επιμονή στη διάκριση μεταξύ δικαιοσύνης και εξουσίας• και πίστη στη δυνατότητα προόδου, στην ελπίδα ότι οι άνθρωποι μπορούν να δημιουργήσουν έναν καλύτερο κόσμο για όλους. Η Neiman ισχυρίζεται παθιασμένα ότι τελικά η πίστη στην κοινωνική πρόοδο, η πίστη ότι η πρόοδος είναι δυνατή αλλά όχι αναπόφευκτη, θα πρέπει να εμποτίζει όσους διατείνονται ότι είναι προοδευτικοί και αριστεροί.

Φυσικά, η Αριστερά δεν πρέπει να αρκεστεί σε copypaste: η νοσταλγία είναι εξ ορισμού αυτοκτονία. Φυσικά, πρέπει να σηκώσει τα μανίκια και να πονοκεφαλιάσει προκειμένου να περάσει από αυτές τις αναγκαίες συνθήκες σε εφικτούς σύγχρονους στόχους. Φυσικά, δεν πρέπει να απεμπολήσει το κριτικό της πνεύμα. Αλλά δεν πρέπει να χάσει τη μεγάλη εικόνα. Η αμφισβήτηση δεν μπορεί να δηλητηριάζει τις θεμελιώδεις αρχές της υπονομεύοντας την ενότητά της. Αν τα αριστερά κόμματα δεν χωνέψουν αυτό το προπατορικό τους αμάρτημα, θα κάνουν το μεγαλύτερο δώρο στην επελαύνουσα αντίδραση.

Το αποτέλεσμα είναι ένα πόνημα νευρώδες, συναρπαστικό ακόμη κι όταν καταφεύγει σε σύνθετους συλλογισμούς, ενάντιο στον μακροπερίοδο, στρυφνό λόγο, ανυποχώρητο όσον αφορά τη σαφήνεια και διανθισμένο με χιούμορ και πνευματώδεις ατάκες. Εν ολίγοις, ένα ευανάγνωστο βιβλίο που ο αναγνώστης θα το αφήσει μόνον όταν φτάσει στην τελευταία σελίδα.

12.00

Σπυρίδων Γ. Πλουμίδης

Ποιος ήταν ο πολιτειακός χαρακτήρας του καθεστώτος Ιωάννη Μεταξά; Ποιες ήταν οι πηγές έμπνευσης, οι προθέσεις και οι καθεστωτικές πρακτικές του; Είχαμε άραγε ποτέ φασισμό (με την κλασική, μεσοπολεμική και ιστορικοποιημένη έννοια του όρου) στη χώρα μας;

Η μελέτη του καθεστώτος του Ιωάννη Μεταξά οδηγεί αυτομάτως τον νου στο ζήτημα του φασιστικού φαινομένου. Σε αυτά τα θεμελιώδη ερωτήματα αποσκοπεί να απαντήσει το παρόν βιβλίο. Τα φασιστοειδή εξωτερικά σύμβολα (π.χ. ο χαιρετισμός διά της προτεταμένης παλάμης, ο διπλούς μινωϊκός πέλεκυς κ.ά.) και τα φασίζοντα δομικά στοιχεία του (όπως ο κορπορατισμός και το «σπαρτιατικόν ιδεώδες» της ΕΟΝ) έχουν επισκιάσει τον βαθύτατα συντηρητικό χαρακτήρα του μεταξικού καθεστώτος.

13.80

Τζέισον Χρίμπαλ

Για τον Μαρξ ο μόχθος των ζώων δεν αποτελεί εργασία, ενώ και για άλλους θεωρητικούς τα μη ανθρώπινα ζώα αποτελούν απλώς μορφές «έμβιας τεχνολογίας», κεφάλαιο ή εμπόρευμα, αλλά ποτέ υποκείμενα με εμπρόθετη δράση. Είναι όμως έτσι; Ο Jason Hribal αμφισβητεί μια σειρά από εδραιωμένες αντιλήψεις, υποστηρίζοντας ότι τα μη ανθρώπινα ζώα όχι μόνο αποτελούν ένα υπερεκμεταλευόμενο μέρος της εργατικής τάξης, αλλά είναι και ικανά για αντίσταση. Τα ζώα δεν στερούνται φωνής, απλώς τα φιμώνουν με τη βία οι άνθρωποι. Το ολιγοσέλιδο αυτό βιβλίο είναι ένα κάλεσμα για απελευθέρωση των ζώων και ταξική αλληλεγγύη.

9.54

Σταύρος Λυγερός

Το νέο βιβλίο του Σταύρου Λυγερού «Οι αθέατες όψεις του πολέμου στην Ουκρανία» εκδίδεται πριν τερματιστεί ο πόλεμος, αλλά μετά την έναρξη των διαπραγματεύσεων για μία συνθήκη ειρήνης. Η ζυγαριά στα πεδία των μαχών, άλλωστε, έχει γείρει. Το φινάλε λείπει, αλλά οι βασικές συνιστώσες του πολέμου αναλύονται διεξοδικά στο ανά χείρας βιβλίο. Ο τίτλος δεν είναι παραπλανητικός. Ακόμα και οι προσεκτικοί αναγνώστες της ειδησεογραφίας αγνοούν πολλά κρίσιμα –για την κατανόηση του πολέμου– γεγονότα που έμειναν στο σκοτάδι ή πέρασαν στα “ψιλά” και τα οποία αποκαλύπτονται στο βιβλίο.

Στόχος του έμπειρου πολιτικού αναλυτή και συγγραφέα είναι να δώσει μία σφαιρική εικόνα και ανάλυση ενός πολέμου που μπορούσε και έπρεπε να είχε αποφευχθεί. Η πολυαίμακτη σύρραξη είναι τοπική, αλλά ο –με την ευρύτερη έννοια– πόλεμος είναι παγκόσμιος. Το ίδιο και οι συνέπειές του. Εξού και ο ιδιότυπος υπότιτλος: Η γεωπολιτική – Οι μάχες – Η προπαγάνδα – Η γεωοικονομία – Η διπλωματία Τραμπ – Ο ρόλος της Ευρώπης – Κίνα και BRICS+.

Το βιβλίο είναι διαρθρωμένο σε πέντε ενότητες: Η πρώτη με τίτλο “Τα πριν της εισβολής”. Η δεύτερη με τίτλο “Πόλεμος και διπλωματία επί προεδρίας Μπάιντεν”. Η τρίτη με τίτλο “Η ιδεολογική πτυχή του πολέμου” εστιάζει στον πόλεμο της προπαγάνδας και στον διαφορετικό τρόπο που η Ρωσία βλέπει πλέον τον εαυτό της. Η τέταρτη με τίτλο “Η γεωοικονομία του πολέμου” ασχολείται με τον οικονομικό πόλεμο και ειδικά με την ενεργειακή πτυχή του. Τέλος, η πέμπτη με τίτλο “Πόλεμος και διπλωματία επί προεδρίας Τραμπ” εστιάζει στη στροφή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και στη διπλωματική δυναμική που αυτή πυροδότησε για τον τερματισμό του πολέμου.

12.99

Βικτόρ Σερζ

Μυθιστορηματικός είναι ο τρόπος με τον οποίο ήρθαν στο φως τα Σημειωματάρια του Βικτόρ Σερζ το 2010 σε ένα χωριό του Μεξικού: εκατοντάδες σελίδες δεμένες με σπάγκο μέσα σε ένα χαρτοκιβώτιο, οι οποίες για περίπου εξήντα χρόνια είχαν μείνει ανέγγιχτες. Μέσα από τις ημερολογιακές εγγραφές προβάλλουν με απαράμιλλη ζωντάνια ο άνθρωπος, ο επαναστάτης, ο συγγραφέας Βικτόρ Σερζ, οι σκέψεις, οι εμπειρίες, οι πλάνες και οι ελπίδες του. Πάντα με φόντο τις μεγάλες αναμετρήσεις και ιστορικές καμπές του 20ού αιώνα, από την Οκτωβριανή Επανάσταση μέχρι την ήττα του ναζισμού.

«Ανυποχώρητα ρεαλιστής», ο Βικτόρ Σερζ μιλά για όλα: για τη συμπόρευσή του με τον Τρότσκι και τις μετέπειτα διαφωνίες του, για την ασθένεια του σεχταρισμού, για το πώς βλέπει το μεταπολεμικό τοπίο. Μιλά για το Μεξικό, τα ηφαίστεια, τους κάκτους, την αρχιτεκτονική, τη ζωγραφική, τις λαϊκές γιορτές, καθώς και για προσωπικότητες που γνώρισε, από τον Λένιν και τον Ντζερζίνσκι μέχρι τον Αντρέ Ζιντ, τον Αντουάν ντε Σεντ-Εξυπερί, τον Μπρετόν και τον Λεβί-Στρος.

Μιλά για την ανάγκη επαναφοράς των δημοκρατικών ελευθεριών θεωρώντας τες ως την «προϋπόθεση
για την αναγέννηση των εργατικών και σοσιαλιστικών κινημάτων» και υποστηρίζει ότι «ο σοσιαλισμός πρέπει να απορρίψει την ιδέα περί δικτατορίας και ηγεμονίας των εργατών και να εκπροσωπήσει τον τεράστιο αριθμό των ανθρώπων στους οποίους επωάζεται μια σοσιαλιστικών τάσεων συνείδηση, έστω θολή και χωρίς δογματική ορολογία».

Τα Σημειωματάρια δεν είναι ένα ρέκβιεμ για τις ηττημένες επαναστάσεις αλλά μια διακήρυξη πίστης στο μέλλον: «Λέω ότι ηττηθήκαμε μόνο με την έννοια των μαχητών μιας μεγάλης στρατιάς που έχει τον χρόνο με το μέρος της· ότι δεν πρέπει να νιώθουμε ηττημένοι, αλλά να διατηρήσουμε τη νίκη στην ψυχή μας, ότι στα χέρια μας κρατάμε ένα μη προβλέψιμο μέλλον και ότι έχουμε αποδείξει την ικανότητά μας να αντιμετωπίζουμε τα πάντα, να αντέχουμε τα πάντα και να πετυχαίνουμε τα πάντα».

 

30.00

Ευκλείδης Τσακαλώτος

Κοινός τόπος είναι ότι, αν θέλουμε να αποτρέψουμε την άνοδο της Δεξιάς και της Ακροδεξιάς, χρειαζόμαστε λύσεις στα καθημερινά προβλήματα των ανθρώπων προκειμένου να αφαιρέσουμε την καύσιμη ύλη αυτής της τάσης. Φτάνει αυτό; Το επιχείρημα του βιβλίου είναι ότι δεν φτάνει. Οι άμεσες λύσεις στους χαμηλούς μισθούς ή στη στεγαστική κρίση χρειάζεται να συνδεθούν με ένα αφήγημα για βιώσιμες κοινωνίες, ώστε να ξαναβρεθεί το νήμα της προοδευτικής προοπτικής.

Παραδόξως, η κλιματική κρίση αναδεικνύει τους τρεις κύριους άξονες ενός νέου αφηγήματος – παραγωγή, αναδιανομή και δημοκρατία. Η κλιματική κρίση δεν αντιμετωπίζεται χωρίς αλλαγή του παραγωγικού και καταναλωτικού μοντέλου, ούτε χωρίς καταπολέμηση των ανισοτήτων. Οι “συλλογικές λύσεις” δεν είναι άπιαστο όνειρο: αντίθετα, είναι απολύτως αναγκαίες για την αντιμετώπιση των προκλήσεων. Πρέπει να εστιάσουμε και πάλι σε όλα αυτά που αφορούν όλους μας, σε όλα αυτά που πρέπει να γίνουν αντικείμενο συλλογικής επιθυμίας, συλλογικής βούλησης, συλλογικών αποφάσεων.

Τα τρία κεντρικά κεφάλαια του βιβλίου -Ανισότητες, Πράσινο και Τεχνολογία- σκιαγραφούν βασικούς πυλώνες μιας βιώσιμης κοινωνίας. Στο πρώτο κεφάλαιο -Ισχύς-, υποστηρίζεται ότι η πορεία εφαρμογής του αφηγήματος βασίζεται σε μια ριζική μεταστροφή ισχύος υπέρ του κόσμου της εργασίας και όχι μόνο. Στο τελευταίο -Εκπροσωπήσεις- [το οποίο συγγράφομε μαζί με τον Χριστόφορο Παπαδόπουλο], εξετάζεται η πολιτική της εκπροσώπησης μιας νέας κοινωνικής πλειοψηφίας.

Είκοσι χρόνια μετά τις Αξίες και την Αξία της Αριστεράς, γράφω και πάλι ένα βιβλίο για την Αριστερά. Αυτή τη φορά, όχι σε συνθήκες νεοφιλελεύθερης ηγεμονίας, αλλά σε ένα πολύ ρευστό πλαίσιο με πολλούς κινδύνους. Υπάρχει η ίδια ελπίδα ότι οι αριστερές αξίες μπορούν να μετατραπούν σε εφαρμόσιμες πολιτικές για ένα βιώσιμο μέλλον· η ίδια αυτοπεποίθηση ότι τα επιχειρήματα -αν και, ίσως, όχι καθοριστικά- μπορούν να κάνουν τη διαφορά· η ίδια πεποίθηση ότι οι άνθρωποι, υπό τις κατάλληλες συνθήκες, μπορούν να λύσουν συλλογικά τα προβλήματά τους.

 

16.00

Lowy Michael, Στέφανος Ροζάνης

Τα κείμενα που περιλαμβάνονται στον ανά χείρας τόμο, έχουν αυτόν ακριβώς τον σκοπό: να επαναφέρουν τη συζήτηση για τον Μάη του ’68 μέσα στη σημερινή συνθήκη του απανθρωποποιημένου κόσμου, ως έναυσμα για μιαν άλλη προοπτική και για μια «καινούργια σκηνή» που διανοίγεται μπροστά στα έκπληκτα μάτια μας, και να κομίσουν ένα διαφορετικό, ίσως, «γόητρο» πέραν του χρονότοπου μέσα στον οποίο ο γαλλικός Μάης δημιουργήθηκε.

9.54

Ανδρομάχη Κουτσουλέντη, Γιώργος Σουβλής, Νίκος Αντωνάκος, Ρόζα Βασιλάκη

Τι είναι η εναλλακτική Δεξιά, διεθνώς γνωστή ως alt right, και ποια χαρακτηριστικά λαμβάνει στο ελληνικό πλαίσια, Κάτω από ποιες συνθήκες αναδύθηκε, που διαφέρει και που συγκλίνει με παλιότερες μορφές της άκρας Δεξιάς στην Ελλάδα;

Συνεχίζοντας το έργο της μελέτης της άκρας Δεξιάς και του τρόπου που ο λόγος της κανονικοποιείται αυξητικά τα τελευταία χρόνια, η συγγραφική ομάδα του βιβλίου στρέφει το φακό τόσο στις μεταμορφώσεις που έχει γνωρίσει ο συγκεκριμένος πολιτικός χώρος που παρά τη δηλωμένη του «παραδοσιακότητα» δεν είναι διόλου στατικός- όσο και στους νέους δρώντες που ήλθαν στο προσκήνιο την τελευταία πενταετία.

Εστιάζοντας σε διαστάσεις του αντιεμβολιαστικού αντι-κινήματος, στη δυναμική πολιτικοποίηση της θρησκείας, στον ακροδεξιό κυβερνοχώρο και στις αντιδράσεις της άκρας Δεξιάς στη λεγόμενη woke ατζέντα αλλά και στη δημόσια ιστορία, ο συλλογικός αυτός τόμος αποπειράται να προσεγγίσει το φαινόμενο θέτοντας ως τομή την εμπειρία της πανδημίας και των πολλαπλών αντιδράσεων που δημιούργησε η διαχείρισή της.

14.00

Μάρτιν Γουλφ

Ο γάμος καπιταλισμού και δημοκρατίας – μπροστά σ’ ένα επικίνδυνο διαζύγιο.

Καιρό τώρα, ο Μάρτιν Γουλφ είναι μια από τις σοφότερες φωνές σε παγκόσμια οικονομικά ζητήματα. Λίγοι τον έχουν πει αισιόδοξο, ωστόσο ποτέ δεν ήταν τόσο ανήσυχος όσο σήμερα, που η φιλελεύθερη δημοκρατία βρίσκεται σε ύφεση και ο αυταρχισμός σε άνοδο. Οι δεσμοί που θα έπρεπε να συνδέουν τις ανοιχτές αγορές με τις ελεύθερες και δίκαιες εκλογές απειλούνται, ακόμη και στα επίκεντρα της δημοκρατίας, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αγγλία.

Σ’ όλο τον κόσμο, ισχυρές φωνές υποστηρίζουν ότι ο καπιταλισμός είναι καλύτερος χωρίς τη δημοκρατία· κι άλλες ότι η δημοκρατία είναι καλύτερη χωρίς τον καπιταλισμό. Το βιβλίο αυτό είναι μια δυναμική απάντηση και στις δύο απόψεις. Την ίδια στιγμή που εξηγεί σε βάθος γιατί ο γάμος έχει οδηγηθεί σε τέτοια ένταση, ξεκαθαρίζει γιατί ένα διαζύγιο του καπιταλισμού από τη δημοκρατία θα ήταν συμφορά. Χρειάζονται ο ένας τον άλλον, έστω κι αν τους είναι δύσκολο να ζουν μαζί.

Παρά τα ελαττώματά του, υποστηρίζει ο Γουλφ, ο δημοκρατικός καπιταλισμός παραμένει μακράν το καλύτερο σύστημα για την ανθρώπινη ανάπτυξη. Αλλά κάτι έχει πάει πολύ στραβά: η αύξηση της ευημερίας έχει επιβραδυνθεί και η μοιρασιά των καρπών της ανάμεσα στους υπερεπιτυχημένους λίγους και τους υπόλοιπους έχει γίνει πιο άνιση. Οι πλουτοκράτες έχουν αποσυρθεί στα κάστρα τους, περιφρονώντας τον ρόλο της κυβέρνησης να επενδύει στα δημόσια αγαθά που χρειάζονται για την υποστήριξη της ευκαιρίας και της βιωσιμότητας. Αλλά το επερχόμενο κύμα του αυταρχισμού θα κατακλύσει στο τέλος κι αυτούς.

Η ιδιότητα του πολίτη δεν είναι απλώς ένα σύνθημα ή μια ρομαντική ιδέα· είναι, κατά τον Γουλφ, η μόνη ιδέα που μπορεί να μας σώσει. Τίποτα δεν εναρμονίζει καλύτερα την πολιτική και την οικονομική ελευθερία από την αμοιβαία πίστη στο κοινό καλό. Όπως δείχνει η επική ιστορία της αλληλεπίδρασης μεταξύ δημοκρατίας και καπιταλισμού, τα ιδανικά μας και τα συμφέροντά μας θα πρέπει να συμβαδίζουν για το καλό όλων.

26.50