Λατινοαμερικάνικη λογοτεχνία

Σε ένα από τα πιο συναρπαστικά ανθρωπολογικά εγχειρήματα ακολουθούμε τον Carlos Castaneda στις ερήμους του Μεξικού. Εκεί θα έχει την πρώτη του επαφή με έναν σαμάνο, τον δον Χουάν Μάτους, ο οποίος θα τον μυήσει στον κόσμο της μαγείας και θα τον καθοδηγήσει στο μονοπάτι του «ανθρώπου της γνώσης».
Μέσα από απόκρυφα τελετουργικά, ψυχεδελικά βότανα και βαθιές διδαχές, ο Castaneda ξεκινά ένα ταξίδι στα μυστήρια της αντίληψης, της ύπαρξης και της αληθινής φύσης της γνώσης.
Το πρώτο αυτό βιβλίο για το πνευματικό ταξίδι του Carlos Castaneda ανοίγει δρόμους σε μια διαφορετική οπτική για τον κόσμο γύρω μας.

Η διδασκαλία του δον Χουάν είναι η ιστορία μιας μεταμορφωτικής εμπειρίας.

Το 1960, ο Carlos Castaneda ήταν φοιτητής όταν συνάντησε τον δον Χουάν, έναν μάγο της φυλής Γιάκι, τον οποίο φοβόταν και απέφευγε ο απλός λαός του βορειοδυτικού Μεξικού λόγω των αφύσικων δυνάμεών του. Κατά τη διάρκεια των επόμενων ετών, η γνώση του δον Χουάν οδήγησε τον Castaneda σε έναν κόσμο ομορφιάς και δέους, και σε γνώσεις πέρα από αυτές του δυτικού πολιτισμού.

Παιδική λογοτεχνία ΔΕΝ απευθύνεται σε παιδιά. Aπoτελεί ένα συγγραφικό παιχνίδισμα γεμάτο σοφία, τρυφερότητα και λάμψη που ταλαντεύεται ιλιγγιωδώς μεταξύ παιδικότητας και ενηλικιότητας, διηγήματος και δοκιμίου, γραφής και βιώματος. Ένα μοναδικό, αταξινόμητο βιβλίο που μεταξύ άλλων περιγράφει την προσπάθεια ενός άντρα υπό την επήρεια παραισθησιογόνων μανιταριών να ξαναμάθει την εξαιρετικά δύσκολη τέχνη να μπουσουλάει. Παράλληλα πραγματεύεται αλιευτικά πάθη, γονεϊκά αυτογκόλ και μια κατάσταση που ονομάζεται «ποδοσφαιρική μελαγχολία».

Στην πρόζα του Σάμπρα συνυπάρχουν με θαυμαστή αρμονία ένα ημερολόγιο πατρότητας, μια πατρική «επιστολή στον γιο» και –όπως σε κάθε του βιβλίο– αριστοτεχνικά καθαρόαιμη μυθοπλασία. Ένα ανορθόδοξο εγχειρίδιο για νέους γονείς και παράλληλα ένα λαμπρό νέο κεφάλαιο που εμπλουτίζει το συναρπαστικό έργο ενός από τους σημαντικότερους Λατινοαμερικανούς συγγραφείς των τελευταίων ετών.

«Λατρεύω την καταστροφική του τόλμη.»
―Enrique Vila-Matas

Η Μαρίνα, παντρεμένη μητέρα τριών παιδιών και γνωστή χορογράφος μπλέκει απροσδόκητα μ’ έναν εντελώς ακατάλληλο άνδρα. Καταδικασμένος σε φυλάκιση για τη δολοφονία του πατέρα του, ο Χοσέ είναι ένα αγρίμι πάντα έτοιμο για επίθεση. Ένα αδάμαστο λιοντάρι σε κλουβί. Η σχέση τους θα τη βυθίσει λίγο-λίγο σε ένα βάναυσο κόσμο που φλέγεται από ωμή βία.

Με τρομερή ένταση και κοφτό ρυθμό που καθηλώνει το Να σώσουμε τη φωτιά απεικονίζει τις επικίνδυνες αντιφάσεις μιας χώρας αλλά και τον διχασμό της ανθρώπινης φύσης ανάμεσα στην καταδίκη και την εξιλέωση. Μέσα από πολλαπλές αφηγηματικές φωνές, ευφάνταστες τεχνικές και εντυπωσιακή συγγραφική τόλμη ο Αριάγα μας παραδίδει από τα συγκλονιστικότερα μυθιστορήματα της τελευταίας δεκαετίας.

Στο κλασικό αυτό δοκίμιο, ο Σάμπατο καταπιάνεται με μια κριτική επισκόπηση του φαντασιακού της Προόδου, διατρέχοντας ολόκληρη την ιστορία του δυτικού πολιτισμού: από τις αντινομίες της Αναγέννησης, τις αμφισημίες της επιστημονικής εξέλιξης και την κρατική συγκεντροποίηση, ως την παντοδυναμία του Μεγάλου Μηχανισμού, τις αυταπάτες της σύγχρονης τέχνης, αλλά και τα όρια των κινημάτων του Ρομαντισμού και του Υπερρεαλισμού. Ο Αργεντινός λογοτέχνης καταδεικνύει το δράμα του σύγχρονου ανθρώπου, ο οποίος παλεύει με τα θεριά που δημιούργησε, θύμα των αφαιρέσεων που ο ίδιος επινόησε. Και σκιαγραφώντας τον απανθρωπισμό στον οποίο οδηγεί η αλαζονική πίστη στο ποσοτικά μετρήσιμο, δεν διστάζει να καταγγείλει την αχαλίνωτη εκμηχάνιση του πολιτισμού μας, καθώς απειλεί με εξόντωση την ίδια την ανθρώπινη φυλή.

«Όπως ακριβώς η μηχανή άρχισε να χειραφετείται από τον άνθρωπο και να εναντιώνεται σε αυτόν, έχοντας μετατραπεί σε ένα ανώνυμο τέρας, ξένο προς την ανθρώπινη ψυχή, έτσι και η επιστήμη μετατράπηκε προοδευτικά σε έναν παγερό και απανθρωπισμένο λαβύρινθο συμβόλων. Επιστήμη και μηχανή απομακρύνονταν ολοένα και περισσότερο προς έναν μαθηματικό Όλυμπο, αφήνοντας μόνο και αβοήθητο τον άνθρωπο, που τους είχε δώσει ζωή. Ατσάλινα τρίγωνα, λογάριθμοι και ηλεκτρισμός, ημιτονοειδή κύματα και ατομική ενέργεια, σε αγαστή συνεργασία με τις πλέον μυστηριώδεις και δαιμονικές μορφές του χρήματος, οικοδόμησαν, τελικά, τον Μεγάλο Μηχανισμό, στο πλαίσιο του οποίου τα ανθρώπινα όντα κατέληξαν να είναι αφανή και ανήμπορα γρανάζια. […] Θα χρειαστεί λοιπόν, τώρα, να αποκαταστήσουμε την προγενέστερη, ανθρώπινη πλευρά της τεχνικής και της επιστήμης, να καθορίσουμε τα όριά τους, να θέσουμε τέλος στη λατρεία τους».

«Οποιαδήποτε προσπάθεια να αναχθεί η τέχνη σε αφαίρεση θα πρέπει να θεωρείται ως απόπειρα απανθρωπισμού, όχι γιατί το αφηρημένο δεν είναι και ανθρώπινο, αλλά γιατί το ανθρώπινο είναι κάτι περισσότερο από αυτό: Είναι το αφηρημένο και το συγκεκριμένο, το ορθολογικό και το ανορθολογικό, η μηχανή και η φύση, η επιστήμη και η τέχνη».

Δεκαπέντε χρόνια μετά την καταδίκη της για τη δολοφονία της ερωμένης του άντρα της, η Ινές αποφυλακίζεται. Η ζωή της είναι διαφορετική, όπως και η κοινωνία: η εξέλιξη του φεμινισμού, οι νόμοι για τις αμβλώσεις, η συμπεριληπτική γλώσσα. Η Ινές καταλαβαίνει πως πρέπει να φανεί πρακτική και να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα, όσο κι αν της κοστίζει. Συνεταιρίζεται με τη μοναδική φίλη που απέκτησε στη φυλακή, την Κουλή, και μαζί ιδρύουν μια επιχείρηση με διττό χαρακτήρα: εκείνη αναλαμβάνει απεντομώσεις, ενώ η συνέταιρός της δουλεύει ως ιδιωτική ντετέκτιβ. Σαν άλλες Θέλμα και Λουίζ, η Ινές και η Κουλή προσπαθούν να βρουν τα βήματά τους, μέχρι τη στιγμή που μία από τις πελάτισσες της Ινές τής προτείνει μια εξαιρετικά ανησυχητική συναλλαγή· ως διέξοδος από τα σκοτάδια του παρελθόντος, η πρόταση μπορεί να γείρει επικίνδυνα τη ζυγαριά προς τη λάθος πλευρά. Μπορεί όμως και να τους αλλάξει τη ζωή.

ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΠΑΘΙΑΣΜΕΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ της γερμανικής φιλολογίας αναζητούν τα ίχνη του Γερμανού συγγραφέα Μπένο Φον Αρτσιμπόλντι. Την τελευταία φορά που έδωσε σημεία ζωής βρισκόταν στη Σάντα Τερέσα, μια πόλη της ερήμου στα σύνορα Μεξικού και ΗΠΑ όπου εκατοντάδες γυναίκες έχουν βρεθεί άγρια κακοποιημένες και δολοφονημένες. Από την κατεστραμμένη Ευρώπη μέχρι την έρημο της Σονόρα, που τη στοιχειώνουν οι ανεξιχνίαστοι φόνοι γυναικών, ο Μπολάνιο αφηγείται την ιστορία της ζωής του Χανς Ράιτερ, γεννημένου το 1920, που εξελίσσεται σε μεγάλο Γερμανό συγγραφέα με το ψευδώνυμο Αρτσιμπόλντι, και ταυτόχρονα καταγράφει με την ανατριχιαστική νηφαλιότητα αστυνομικής αναφοράς την αλυσίδα των φόνων (απομίμηση των δολοφονιών που στοιχειώνουν την πραγματική Σιουδάδ Χουάρες στα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού). Μέσα από πολυάριθμα γκροτέσκα πορτρέτα και φλερτάροντας με όλα τα λογοτεχνικά είδη, δημιουργεί μια εικόνα του 20ου αιώνα με πινελιές από την Αποκάλυψη. Το λογοτεχνικό κληροδότημα του πρόωρα χαμένου Χιλιανού συγγραφέα είναι φιλόδοξο. Συνδέει το γκανγκστερικό μυθιστόρημα με το Bildungsroman, το βωντβίλ με την πολεμική μαρτυρία, την επιστημονική φαντασία με το ρεπορτάζ και ενσαρκώνει ό,τι πιο ουσιαστικό έχει η λογοτεχνία: την τόλμη να μιλά για τη φρίκη, το θάνατο, την απουσία νοήματος μα και τον έρωτα. Χαιρετίστηκε από τους κριτικούς διεθνώς ως έργο του αιώνα. Με εκπληκτική επίδειξη τόλμης και αφηγηματικής δύναμης, το 2666 υποδεικνύει ένα νέο και ριζοσπαστικό τρόπο για το ολοκληρωτικό μυθιστόρημα. Και επιβεβαιώνει κατηγορηματικά την ετυμηγορία της ΣΟΥΖΑΝ ΣΟΝΤΑΓΚ: “Ο ισπανόφωνος συγγραφέας που άσκησε μεγάλη επιρροή και θαυμάστηκε περισσότερο από κάθε άλλον στη γενιά του. Ο θάνατός του, στην ηλικία των πενήντα ετών, είναι μεγάλη απώλεια για τη λογοτεχνία”.