Το βιβλίο Riot Days της Μαρίας Αλιόχινα (μέλους των Pussy Riot) είναι ένα πραγματικό ντοκουμέντο για τη ζωή των κρατουμένων στις γυναικείες φυλακές της Ρωσίας. Δεν μένει όμως εκεί. Η φρίκη, ο φόβος, οι εξευτελισμοί, ο κανιβαλισμός, η συμπόνοια, η αλληλεγγύη, το πείσμα, ο αγώνας, το ένα δίπλα στο άλλο, το ένα απέναντι στο άλλο, όλα συνθέτουν μια αφήγηση που προχωράει πέρα ακόμα κι απ’ αυτή την αχανή ρωσική γη.
Όσο κι αν τα πολιτικά εργαλεία που χρησιμοποιεί η συγγραφέας για να αναλύσει και να ερμηνεύσει τον ολοκληρωτισμό και τα σκοτάδια του ρωσικού κράτους τίθενται στη σφαίρα της κριτικής ‒ακόμα και της πολεμικής‒, αυτό δεν μειώνει σε καμία περίπτωση την αξία του βιβλίου. Εξάλλου τα βιβλία είναι ενδιαφέροντα όταν καταφέρνουν να ανοίγουν συζητήσεις γύρω απ’ τα περιεχόμενά τους κι όχι όταν αποσπούν βαρετές και αυτονόητες συμφωνίες.
«Τι όνειρα έχεις, Μάσα;» με ρώτησε μια τσιγγάνα. Ήταν 19 χρονών, πολύ μεγάλη ποινή, περίπου έξι χρόνια.
«Θα ’θελα να κάνω τον γύρο του κόσμου», είπε μια κοπέλα.
«Κι εγώ θα ’θελα να πάω στη σελήνη», είπε μια άλλη.
Και η τσιγγάνα είπε: «Εγώ θέλω να βγω με αμνηστία. Θέλω να είμαι με το παιδί μου. Το θέλω πάρα πολύ».
Δεν βγήκε με αμνηστία, με αμνηστία βγήκαμε εγώ κι η Νάντια. Εγώ, η Νάντια και τρεις ακόμη άσημες κοπέλες. Πέντε άτομα στη μεγαλύτερη χώρα του κόσμου.
«Θέλω να γράψω ένα βιβλίο», είπα.
«Θα είμαι στο βιβλίο;» ρώτησε η τσιγγάνα.
«Οπωσδήποτε.»
Σ’ ένα μικρό κι αχαρτογράφητο χωριό, που το εξουσιάζει ένας αιμοσταγής δεκατριάχρονος τύραννος, καταφθάνει στην καρδιά της Σαρακοστής μια βοϊδάμαξα χωρίς οδηγό, φορτωμένη μ’ ένα μαρμάρινο φέρετρο. Την ακολουθεί ένα σαραβαλιασμένο καμιόνι που μεταφέρει έναν αλλόκοτο θίασο. Για τους χωρικούς η έλευση της άμαξας μοιάζει να εκπληρώνει μια παλιά προφητεία? κανείς, όμως, δεν γνωρίζει –ούτε μπορεί να φανταστεί– το περιεχόμενο του φορτίου της.
Ένα σκοτεινό μυθιστόρημα, στη μεθόριο μοντέρνου και μεταμοντέρνου, που εκκινεί από έναν μυθικό μικρόκοσμο για να φτάσει στους δρόμους της Κυψέλης του σήμερα· μια ιδιότυπη τραγωδία, στην οποία θρύλοι και τελετουργίες της λαϊκής παράδοσης συνυφαίνονται με μοτίβα και αντηχήσεις της ελληνικής λογοτεχνίας, φωτίζοντας τις αντιφάσεις, τα αδιέξοδα και τις εκκρεμότητες της σύγχρονης νεοελληνικής εμπειρίας.
