Πρόκειται για σπουδαίο έργο, ένα από τα σημαντικότερα μυθιστορήματα του εικοστού αιώνα. Η αποδοχή του από την κριτική και το αναγνωστικό κοινό είναι σχεδόν ομόφωνη.
Ο Γκάτσμπυ ενσαρκώνει το Αμερικανικό Όνειρο, το ιδεώδες της προσωπικής επιτυχίας, της κοινωνικής και επαγγελματικής ανέλιξης και του πλούτου, σε συνθήκες ελευθερίας, ασχέτως καταγωγής, μόρφωσης, θρησκείας. Σε αυτό το πλαίσιο περιλαμβάνεται και η ερωτική επιτυχία. Το Αμερικανικό Όνειρο έχει ατομιστική και υλιστική βάση, μολονότι κάποιες όψεις θα μπορούσαν να θεωρηθούν ιδεαλιστικές. Ο Γκάτσμπυ εκπληρώνει το Αμερικανικό Όνειρο μέσα σε τρία μόνο χρόνια (Καλοκαίρι 1919 – Καλοκαίρι 1922): γίνεται πάμπλουτος, αγοράζει μια μεγάλη έπαυλη με “γαλάζιους κήπους”, έχει μπάτλερ, υπηρέτες και μια Ρόλς-Ρόυς, διοργανώνει θρυλικά πάρτυ. Τα λεφτά τα έκανε ως λαθρέμπορος ποτών και έχει συναλλαγές με ανθρώπους του υποκόσμου, αλλά αυτό δεν αμαυρώνει καθόλου την υπόληψή του στα μάτια του αναγνώστη – αντιθέτως, προσθέτει στη γοητεία του. Ωστόσο, εκείνο που πάνω απ’ όλα τον καθίστα μεγάλο -μυθικό- ήρωα και παραδειγματικό εραστή για κάθε εποχή είναι ο έμμονος, ανυποχώρητος, απόλυτος, κατακτητικός, ρομαντικός έρωτάς του για την Νταίζυ, ένας έρωτας που είναι αμήχανα και ιδεαλιστικά εφηβικός και, ταυτόχρονα, δυναμικά και ακράδαντα ανδρικός. Είναι αξιοσημείωτο ότι ο Γκάτσμπυ αναδεικνύεται σε ηθικά ανώτερο χαρακτήρα από την Νταίζυ που αποδεικνύεται τελικά πως δεν είναι παρά μια “όμορφη χαζούλα” με μια ψιθυριστή ναζιάρικη φωνή, μια “φωνή γεμάτη λεφτά”. Ο Γκάτσμπυ δεν έχει αυταπάτες, γνωρίζει καλά ότι η Νταίζυ υπολείπεται των ονείρων του – ” όχι από δικό της λάθος, αλλά εξαιτίας της κολοσσιαίας δυναμικότητας της φαντασίωσής του που υπερέβαινε και την Νταίζυ, υπερέβαινε τα πάντα. Είχε ριχτεί σε αυτήν την ψευδαίσθηση με δημιουργικό πάθος, πλουτίζοντάς τη συνεχώς, στολίζοντάς τη με κάθε λαμπερό φτερό που έβρισκε στον δρόμο του. Δεν υπάρχει φωτιά ή παγωνιά που μπορεί να αντιμετρηθεί με αυτό που φωλιάζει στην άγρια καρδιά ενός άντρα”. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Μαργαρίτα Αλευρίδη
Η Φώφη στέκεται στη μέση του δρόμου, και σταματά την πορεία μιας νεκροφόρας. Ο Ιάσονας θα κηδευτεί, ταυτόχρονα, σε δύο διαφορετικά μέρη. Ένα μεσημέρι, ο Φαστ Τζορτζ, ντυμένος καουμπόι, περιμένει έξω από το σχολείο τον μικρό του ανιψιό. Μία γυναίκα χωρίς όνομα προσπαθεί να εξημερώσει το Πλάσμα. Ένα ασανσέρ σταματάει ανάμεσά σε δύο ορόφους, ανήμερα Δεκαπενταύγουστο. Στην καμπίνα βρίσκονται εγκλωβισμένοι ένα μεσήλικο ζευγάρι και μια όμορφη νεαρή κοπέλα. Το πείραμα της μεταλλικής σφαίρας αντλεί δεδομένα από την πραγματικότητα της κυρίας Ευθυμίου, αλλά τα συμπεράσματα που εξάγονται αφορούν την ζωή μιας άλλης. Κάθε Τρίτη η ’ννα παρκάρει το πανάκριβο τζιπ της στο τρίτο υπόγειο του πάρκινγκ «Αίολος», επί της Αχαρνών, και αλλάζει ρούχα βιαστικά στο πίσω κάθισμα. Η συμμετοχή του Φαίδωνα σ’ ένα σκοτεινό παιχνίδι εξάρτησης και επιβολής απαιτεί, από μέρους του, μια μεγάλη θυσία. Ο έμπειρος σκηνοθέτης Λευτέρης Παπαγεωργίου ανεβάζει το Σλουθ του ’ντονι Σάφερ, για να εξοντώσει πάνω στη σκηνή τον ατάλαντο νεαρό ηθοποιό ’κη Θεοδώρου. Το νούμερο της λαμπερής Κίτυ Σταρ στο «Σουρελάι» κάνει πάταγο. Εννιά αφηγήσεις, εννιά ιστορίες, που γεννήθηκαν εν κρυπτώ. Όλες τους αφορούν ανθρώπους που μπαινοβγαίνουν καθημερινά σε τόπους άβολους. Κάποιοι από αυτούς βιώνουν συνθήκες οριακές. ’ραγε, τέτοιες συνθήκες επιτρέπουν happy end; Υπό προϋποθέσεις, ναι. Αν και οι ήρωες του ΜΑΓΚΝΤΑΝΟ παραμένουν παγερά αδιάφοροι για κάτι τέτοιο.
Βιρτζίνια Γουλφ, Κάθριν Μάνσφιλντ
«Το καινούργιο φόρεμα» παρουσιάζει για πρώτη φορά από κοινού δύο διηγήματα που, μέσα από τη διαφορετική γραφή και οπτική των συγγραφέων τους, διερευνούν με διεισδυτικότητα τις πολύπλοκες σχέσεις εξουσίας με αφορμή το γυναικείο ένδυμα.
Στο διήγημα της Βιρτζίνια Γουλφ, μια φαινομενικά ασήμαντη αφορμή γίνεται η αφετηρία μιας βαθιάς καταβύθισης στην αυτοσυνειδησία, στην ανασφάλεια και στην αγωνία που γεννά η διαρκής προσπάθεια για κοινωνική αποδοχή. Με τη χαρακτηριστική ευαισθησία και τη δεξιοτεχνία της, η Γουλφ μετατρέπει μια καθημερινή στιγμή σε ένα λεπταίσθητο εσωτερικό δράμα.
Στα «Καινούργια φορέματα» της Κάθριν Μάνσφιλντ, το ένδυμα αποκτά ιδιαίτερη συμβολική βαρύτητα, καθώς συνδέεται με την ατομική ταυτότητα, τις κοινωνικές συμβάσεις και την απόσταση ανάμεσα σε αυτό που είμαστε και σε αυτό που η κοινωνία απαιτεί να είμαστε.
Δύο από τα πλέον διεισδυτικά διηγήματα του αγγλόφωνου μοντερνισμού προσκαλούν τον αναγνώστη σε μια βαθύτερη αναμέτρηση με τον εσωτερικό εαυτό και τον κοινωνικό χώρο, φωτίζοντας τις αθέατες εντάσεις ανάμεσα στην επιθυμία, στην ταυτότητα και στην ανάγκη για αποδοχή.
Στέφανος Τραχανάς
Μια σύντομη ιστορία της νοημοσύνης | ΜΕΡΟΣ Αʹ: Πριν το Μεγάλο Κύμα
Μια φορά κι έναν καιρό ήταν δύο αδέλφια· ο άνθρακας και το πυρίτιο. Μέλη και τα δύο μιας πολύ σπουδαίας χημικής οικογένειας, προορισμένης να κυβερνήσει τον κόσμο. Με το βασίλειο της ζωής να το κερδίζει ο άνθρακας –γιατί αυτός είχε καλύτερα χημικά προσόντα από τον αδελφό του– και το βασίλειο της τεχνολογίας το πυρίτιο, που δεν ήταν τόσο καλό στη χημεία, ήταν όμως ο προνομιούχος ημιαγωγός. Εκείνο το «μαγικό» υλικό που ανακάλυψαν τα ανθρακοειδή –δηλαδή όλοι εμείς που στη χημεία του άνθρακα βασιζόμαστε– και έφτιαξαν απ’ αυτό όλες τις «έξυπνες» συσκευές τους μέχρι και τη Μεγάλη Υπερέξυπνη Μηχανή που τώρα υψώνεται δυσθεώρητη μπροστά τους.
Ώστε σήμερα –για πρώτη φορά στην ιστορία της ζωής πάνω στη Γη– δύο μορφές νοημοσύνης να είναι αντιμέτωπες και να διεκδικούν το Πρωτείο στον Νέο Κόσμο που ήδη ανέτειλε. Η βιολογική νοημοσύνη με βάση τον άνθρακα και η Τεχνητή Νοημοσύνη με βάση το πυρίτιο. Πυρίτιο εναντίον άνθρακα, λοιπόν, σε έναν αγώνα ρεβάνς μετά από εκείνη την ιστορική ήττα του πυριτίου από τον αδελφό του στη μάχη για τα «πρωτοτόκια» στο βασίλειο της ζωής, περίπου 4 δισ. χρόνια πριν.
Ή μήπως καμιά εκδίκηση δεν είναι στον ορίζοντα, αλλά ένας ιστορικός συμβιβασμός ανάμεσα στα δύο αδέλφια και με έναν νέο χρυσό αιώνα για όλους μας; Το μέλλον είναι ανοιχτό! Μια μικρή ιστορία ως αφηγηματική κλωστή, με σκοπό να μιλήσουμε για μια επιστημονική και τεχνολογική επανάσταση –την επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης– και τα πρωτόγνωρα διλήμματα με τα οποία μας φέρνει αντιμέτωπους. Ως βιολογικό είδος και ως πολιτισμό.
Οι πρόσφατες ραγδαίες εξελίξεις με τα Μοντέλα-Πράκτορες–το Μεγάλο Κύμα, όπως το ονομάσαμε– μας υποχρέωσαν να χωρίσουμε το βιβλίο σε δύο μέρη. Σε τούτο το πρώτο μέρος συζητάμε την ιστορία της νοημοσύνης μέχρι τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα που είναι σε εμπορική κυκλοφορία σήμερα και είναι σε όλους μας γνωστά.
Στο δεύτερο μέρος –πάνω στο μεγάλο κύμα πλέον– θα επιχειρήσουμε να καταλάβουμε καλύτερα τα όσα (θα) ζούμε και να ανιχνεύσουμε τα όσα έρχονται, προσφεύγοντας και στη βοήθεια της Μεγάλης Τέχνης, καθώς η σχέση του δημιουργού με το δημιούργημά του θα πλησιάζει στην κορύφωσή της.
Το βιβλίο απευθύνεται σε κάθε σκεπτόμενο πολίτη του καιρού μας.




