ΤΟ ΛΥΡΙΚΟ ΑΦΗΓΗΜΑ Το ευγενικό μυθιστόρημα περιγράφει την άφιξη σε εγκαταλελειμμένο λιμάνι κατά τη δύση του ηλίου ενός εντυπωσιακού κοκκινομάλλη νέου που, αφού επιδίδεται τελετουργικά σε μια μυστηριώδη απαγγελία, αποδίδει μνημονικά μία γυναίκα και ένα τοπίο της Ύδρας, την είσοδό του σε ένα υδραίικο αρχοντικό και την ερωτική συνάντησή του εκεί με την αγαπημένη του. Το ευγενικό μυθιστόρημα, με χαρακτηριστικά λυρικού δράματος διεξαγόμενου εν μέρει εντός εικαστικού έργου, φαίνεται να θέτει τον νεαρό κοκκινομάλλη Εγγονόπουλο ενώπιον κρίσιμων αποφάσεων που σηματοδοτούν το τέλος μιας εποχής· ο πληθωρικός αυτοαναπαραστατικός φορέας του ποιητικού και καλλιτεχνικού του λόγου ζευγαρώνεται με τη μυστηριώδη ερωμένη σε ένα υβριδικό ποιητικό σκηνικό. Η Ύδρα, με το «κερέσμπινο» Ερωτόκαστρο τής ποίησης, παραμένει ο τόπος της ποιητικής χοάνης, η Σινώπη, ο δικός του Παρνασσός. Καθώς πλησιάζει στη γραφή του Μπολιβάρ, ο Εγγονόπουλος αναπτύσσει μια πιο συνθετική και παραστατική ποιητική, δοκιμάζοντας ιδέες, αρχές και τεχνικές.
Απαντώντας στο ερώτημα τί ήταν ο Μπολιβάρ πριν πάρει την τελική μορφή του και ποιά ήταν η φωνή του πριν γίνει «εκκωφαντικός» θόρυβος, το Ευγενικό μυθιστόρημα, προσωπικό φυλαχτό και κειμήλιο, ενσωματώνει τον πολύ μεγάλο και κρυφό πόνο της απώλειας και τη συμβολική γλώσσα του υπερρεαλιστικού ηρωισμού που ακόμη δεν έχει σφραγιστεί από τη σκληρή εμπειρία του πολέμου.
Τα τελευταία χρόνια, η ανθρωπότητα πραγματοποίησε μια συγκλονιστική διανοητική επανάσταση. Χάρη στην επιστημονική μέθοδο, κατανοήσαμε σε βάθος τους φυσικούς νόμους που διέπουν το Σύμπαν και σημειώσαμε πρωτοφανή τεχνολογικά άλματα. Τα διαστημόπλοιά μας διάβηκαν την ηλιόπαυση και εξήλθαν στον διαστρικό χώρο, ενώ τα μεγάλα διαστημικά τηλεσκόπια φανέρωσαν έναν ωκεανό τρισεκατομμυρίων γαλαξιών, επιτρέποντάς μας να ταξιδεύουμε νοητά στα βάθη του χώρου και του χρόνου.
Παρά τη σαρωτική αυτή πρόοδο, εξακολουθούμε να παλεύουμε με τα σκοτάδια του ανορθολογισμού και των πρωτόγονων ενστίκτων μας, επιδεικνύοντας συμπεριφορές που αντιστοιχούν σε περασμένους αιώνες.
Στο βιβλίο αυτό, ο αστροφυσικός Παύλος Καστανάς μας προσκαλεί σε ένα θαρραλέο ταξίδι, μέσα από το οποίο αναδύεται μια αισιόδοξη, ειρηνική προοπτική για την ανθρωπότητα, διαμορφωμένη από τις ανακαλύψεις της Αστροφυσικής και της σύγχρονης επιστήμης. Οι σελίδες του μας ταξιδεύουν σε κορυφαίες στιγμές της ιστορίας των επιστημών που μεταμόρφωσαν την ανθρώπινη σκέψη, σε αινιγματικά και εντυπωσιακά φαινόμενα του μακρόκοσμου και του μικρόκοσμου, στο παρελθόν και το μέλλον του Σύμπαντος, στη διαρκή σύγκρουση ορθολογισμού και ανορθολογισμού, και σε βαθιά υπαρξιακά και ποιητικά νοήματα που συγκινούν και εμπνέουν.
Μέσα από αυτή τη συναρπαστική διαδρομή, φανερώνεται η ανάγκη να υιοθετήσουμε μια νέα φιλοσοφία, βασισμένη στην επιστημονική πρόοδο και την επίγνωση της θέσης μας στο Σύμπαν. Μια φιλοσοφία που θα μας επιτρέψει να πορευτούμε ενωμένοι προς το μέλλον, με ρεαλισμό αλλά και με βαθιά εκτίμηση για τη μοναδικότητα της ύπαρξής μας.
Η Χάριετ και ο Ντέιβιντ παντρεύονται στην Αγγλία της δεκαετίας του ’60. Σε πείσμα της κοινωνικής αναταραχής γύρω τους, θέλουν να φτιάξουν μια μεγάλη, παραδοσιακή οικογένεια κι αγοράζουν μια επαρχιακή έπαυλη για να στεγάσουν το όνειρό τους. Στα χρόνια που ακολουθούν αποκτούν τέσσερα παιδιά και σιγά σιγά υφαίνουν αυτό το κουκούλι οικογενειακής θαλπωρής και ευτυχίας.
Όμως το πέμπτο παιδί έρχεται να ανατρέψει τα δεδομένα: Ο Μπεν γεννιέται παραμορφωμένος και αφύσικα δυνατός, με κτηνώδη και φονικά ένστικτα. Γρήγορα γίνεται ξεκάθαρο πως κανείς δεν είναι ασφαλής όσο βρίσκεται κι εκείνος στο σπίτι. Η Χάριετ και ο Ντέιβιντ βλέπουν όσα έχτισαν ως τώρα να απειλούνται από το ίδιο τους το παιδί, ένα παιδί που δεν ξέρουν καν αν μπορούν να αγαπήσουν.
Σε αυτή τη σύγχρονη ιστορία τρόμου η νομπελίστρια Doris Lessing φωτίζει με ρεαλιστικό αλλά και αποτρόπαιο τρόπο τις πιο σκοτεινές πλευρές της γονεϊκότητας και κάνει ένα ειρωνικό σχόλιο για την «τέλεια» οικογένεια, τους κάθε είδους κοινωνικούς αποκλεισμούς αλλά και την ίδια την εφήμερη φύση της ευτυχίας.
