Ο Δώρης Καλούσης δεν είναι ένας συνηθισμένος συγγραφέας. Θέλοντας να γράψει το μεγάλο του μυθιστόρημα, παλεύει με αναπάντεχες προκλήσεις, εξωτερικές αλλά και εσωτερικές. Δραπετεύει στον Παρνασσό για να συγκεντρωθεί. Όμως εκεί τον παρασέρνει ένα εντελώς άγνωστο βιβλίο, τόσο ζωντανό, ώστε ο κόσμος του αρχίζει να εισβάλλει στην πραγματικότητά του.
Αθήνα, 1942. Ο Χριστόφορος Μπάμιας, απότακτος δημοκρατικός αξιωματικός, αναλαμβάνει να προστατεύσει τον φιλόλογο Βασίλη Σφενδαμή. Όμως τίποτα δεν είναι απλό στην αποστολή του, σε μια πόλη που πεινάει και σε μια εποχή όπου οι Ναζί σχεδιάζουν να γυρίσουν ταινία την Ορέστεια του Αισχύλου ως ύμνο στον Φύρερ. Ο Σφενδαμής απειλείται για να προσυπογράψει την πιο τερατώδη διαστρέβλωση του αρχαίου πνεύματος. Ο Μπάμιας πρέπει να τον σώσει, και μαζί του, κάτι πολύ μεγαλύτερο: την Αλήθεια. Στο πλευρό του έχει τον Γαλάνη, έναν σκύλο που δεν είναι ακριβώς… σκύλος.
Από τα σκοτεινά παρασκήνια της Ακαδημίας Αθηνών μέχρι το Μαντείο των Δελφών, από τον Απόλλωνα ως τον Διόνυσο, από το ένδοξό μας παρελθόν ως τη σημερινή μας σχιζοφρένεια, η δράση, η σάτιρα και το μυστήριο υφαίνουν ένα μυθιστόρημα για τη δύναμη της Ιστορίας και το λεπτό νήμα που χωρίζει τον μύθο από την πραγματικότητα, τη σοφία από την τρέλα, την αφήγηση από τη ζωή.
Ένα ελεύθερο ταξίδι μέσα στη μνήμη με αφορμή απρόβλεπτες ματαιώσεις πτήσεων και ατέλειωτες καθυστερήσεις στα αεροδρόμια της Ευρώπης. Μια περιπαικτική ματιά, όχι πάντα ευχάριστη, πάνω σε γεγονότα των τελευταίων εξήντα χρόνων με τη μορφή μιας επιστολής που κινείται σαν εκκρεμές ανάμεσα στο τότε και το τώρα, έχοντας σαν οδηγό τις ακραίες εμμονές ενός ανθρώπου που βρίσκεται στα πρόθυρα της επαγγελματικής αποστρατείας. Πρόσωπα υπαρκτά, μπλέκονται συχνά με τα φανταστικά, αυθαδιάζουν και διεκδικούν μια παρουσία αυθύπαρκτη, δίνοντας την εντύπωση ενός αυτοβιογραφικού χρονικού. Είναι φανερή η διάθεση του συγγραφέα να μνημονευτεί διακριτικά το πέρασμα αγαπημένων φίλων, που εξακολουθούν και σήμερα να τον συντροφεύουν, ή που έφυγαν πρόωρα.
Τα Χαρτιά κοιμητήρια δεν είναι ένα έργο παραδοσιακής ιστορίας της τέχνης ούτε λογοτεχνικής θεωρίας. Δεν είναι ούτε μια ιστορία των ιδεών, με την αυστηρή έννοια, παρά τον πλούτο ιδεών που αποτυπώνει. Αξιοποιώντας, ωστόσο, όλες αυτές τις μεθόδους και προσεγγίσεις, εξετάζει τη θεαματική έκρηξη εικόνων κατά την τελευταία εικοσαετία ώστε να πραγματευτεί, περαιτέρω, όχι απλώς κάποιες συγκεκριμένες εικόνες αλλά τον ρόλο και τη θέση των εικόνων αυτών στην καθημερινή μας ζωή. Με αναφορές στο έργο του Ναντάρ, του Ρολάν Μπαρτ, του Λήον Γκόλουμπ, της Νάνσυ Σπέρο, του Φάζαλ Σέικ, της Σούζαν Μεϊσέλας και άλλων, χαράζει διαφορετικές στρατηγικές ανάγνωσης που, με αφετηρία την πεποίθηση ότι το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον πάντοτε αλληλοδιαπλέκονται, συναποτελούν ένα εγχειρίδιο για την κατανόηση του οπτικού υλικού τον 21ο αιώνα.
Τα έξι δοκίμια του βιβλίου έχουν γραφεί με την πεποίθηση ότι εκείνο που απαιτείται να αντιπαραταχθεί στην ταχύτητα με την οποία σήμερα παράγονται, διανέμονται και αποθηκεύονται οι εικόνες, παρά τον παροδικό και φευγαλέο χαρακτήρα τους, είναι τρόποι ανάγνωσης οι οποίοι υπομονετικά αναδομούν τη γενεαλογία και τα δίκτυα σχέσεων που διέπουν τους πληθυντικούς κόσμους των εικόνων. Από κοινού, τα δοκίμια εξετάζουν το μεταβαλλόμενο καθεστώς των εικόνων όχι μόνο σήμερα και στο μέλλον, αλλά και στο παρελθόν. Ασχολούνται με την εικόνα θεωρώντας την ως ερώτημα και όχι ως κάτι αυτονόητο.
