Το Τσανάκ Καλέ, πόλη κοντά στην Τροία, στην περιοχή των Δαρδανελλίων, έγινε γνωστό ήδη από τον 18ο αιώνα για τα κεραμικά του που εξάγονταν σ’ ολόκληρη την Ανατολή. Επηρεασμένοι από τις ανασκαφές του Σλήμαν, ορισμένοι περιηγητές ενθουσιάστηκαν τόσο πολύ από την παράξενη ομορφιά τους ώστε έφτασαν να τα θεωρούν απογόνους της κεραμικής τέχνης της εποχής του Ομήρου. Στη Γαλλία, η μανία γι’ αυτά τα κεραμικά συνέπεσε με την επανεκτίμηση των παραδοσιακών τεχνουργημάτων από φαγιάνς μετά την ήττα του 1870, μια τάση που ενθαρρύνθηκε από το κίνημα Arts & Crafts και τον ιαπωνισμό. Κανείς δεν αντιστάθηκε στη γοητεία τους, ανάμεσά τους ο Μαλλαρμέ και ο Προυστ. Στην Ελλάδα και την Τουρκία η οθωμανική αυτή χειροτεχνία, που τόσο είχαν θαυμάσει ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν και ο Γκυστάβ Φλωμπέρ, συμβολίζει έναν κόσμο ειρηνικό, πριν από τα τραγικά γεγονότα του 1922. Τόπος μνήμης και καταλύτης παθών, αυτή η ταπεινή παραγωγή εξακολουθεί να φέρνει κοντά ή να χωρίζει τους ανθρώπους στις δύο απέναντι ακτές του Αιγαίου Πελάγους, καθώς υφίσταται την ιδεολογικοποίηση της νοσταλγίας. Η πολιτισμική αρχαιολογία είναι το αντικείμενο της παρούσας συγκριτικής μελέτης που εγκολπώνεται πολλούς επιστημονικούς κλάδους, προκειμένου να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε τους λόγους που διαμόρφωσαν την οικειοποίηση, την υποδοχή και τη θριαμβευτική αναγνώριση αυτής της κληρονομιάς.
Απόστολος Δοξιάδης
Ο Δώρης Καλούσης δεν είναι ένας συνηθισμένος συγγραφέας. Θέλοντας να γράψει το μεγάλο του μυθιστόρημα, παλεύει με αναπάντεχες προκλήσεις, εξωτερικές αλλά και εσωτερικές. Δραπετεύει στον Παρνασσό για να συγκεντρωθεί. Όμως εκεί τον παρασέρνει ένα εντελώς άγνωστο βιβλίο, τόσο ζωντανό, ώστε ο κόσμος του αρχίζει να εισβάλλει στην πραγματικότητά του.
Αθήνα, 1942. Ο Χριστόφορος Μπάμιας, απότακτος δημοκρατικός αξιωματικός, αναλαμβάνει να προστατεύσει τον φιλόλογο Βασίλη Σφενδαμή. Όμως τίποτα δεν είναι απλό στην αποστολή του, σε μια πόλη που πεινάει και σε μια εποχή όπου οι Ναζί σχεδιάζουν να γυρίσουν ταινία την Ορέστεια του Αισχύλου ως ύμνο στον Φύρερ. Ο Σφενδαμής απειλείται για να προσυπογράψει την πιο τερατώδη διαστρέβλωση του αρχαίου πνεύματος. Ο Μπάμιας πρέπει να τον σώσει, και μαζί του, κάτι πολύ μεγαλύτερο: την Αλήθεια. Στο πλευρό του έχει τον Γαλάνη, έναν σκύλο που δεν είναι ακριβώς… σκύλος.
Από τα σκοτεινά παρασκήνια της Ακαδημίας Αθηνών μέχρι το Μαντείο των Δελφών, από τον Απόλλωνα ως τον Διόνυσο, από το ένδοξό μας παρελθόν ως τη σημερινή μας σχιζοφρένεια, η δράση, η σάτιρα και το μυστήριο υφαίνουν ένα μυθιστόρημα για τη δύναμη της Ιστορίας και το λεπτό νήμα που χωρίζει τον μύθο από την πραγματικότητα, τη σοφία από την τρέλα, την αφήγηση από τη ζωή.
Ιωάννα Καρυστιάνη
ΚΡΑΤΙΚΟ ΒΡΑΒΕΙΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΟΣ
– Ό,τι κι αν είναι αυτό, πες μου τι συμβαίνει.
– Το σουέλ μου ‘βαλε μπελά στο μυαλό.
– Ποιος είναι ο πραγματικός λόγος που δε γυρίζεις;
– Η θάλασσα δεν με επιστρέφει.
– Τι γυρεύεις τώρα πια;
– Δεν έχω θέληση για στεριά.
Δώδεκα χρόνια μακριά από την οικογένειά του. Μακριά από τη στεριά, από τα αγαπημένα αλλά και λησμονημένα του πρόσωπα. Σπίτι του είναι πλέον το ATHOS III. O τόπος όπου αναμετριέται με τις μνήμες του. Το καταφύγιο όπου διαφυλάσσει ερμητικά κλεισμένα τα μυστικά του. Το μόνο μέρος απ’ το οποίο μπορεί και παρακολουθεί –όπως εκείνος θέλει– τη σιωπηλή πορεία του να χαράσσεται ερήμην του· τη μοναξιά του συντροφιά με το σουέλ: το βουβό κυματισμό του ωκεανού.
Φραντσέσκα Αλμπανέζε
Η ανθρωποσφαγή που διαπράττεται από το Ισραήλ στην Παλαιστίνη μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023 έχει βυθίσει την ανθρωπότητα σε παραπλανητικές αντιπαραθέσεις (αν ασκείς κριτική στο Ισραήλ, είσαι αντισημίτης· αν αναδεικνύεις την κατοχή και το απαρτχάιντ, δικαιολογείς τη Χαμάς … ), οι οποίες εμποδίζουν την κατανόηση μιας ιστορίας που δεν αρχίζει την 7η Οκτωβρίου.
Το «J’Accuse / Κατηγορώ» ξεχωρίζει στη διεθνή βιβλιογραφία για το παλαιστινιακό ζήτημα ακολουθώντας τη φόρμα μιας συνέντευξης. Η Francesca Albanese απαντά με σύντομα εμπεριστατωμένα κεφάλαια σε καίρια ερωτήματα, και με αυτόν τον τρόπο μάς βοηθά να κατανοούμε τα γεγονότα που εκτυλίσσονται πλέον ζωντανά στις οθόνες μας, δίχως να παραγνωρίζουμε τη διαρκή ιστορικότητα του εγκλήματος.
Η έκδοση του βιβλίου αποτελεί καρπό συλλογικής μη κερδοσκοπικής προσπάθειας ανθρώπων με μόνη έγνοια τη δικαίωση των Παλαιστινίων. Περισσότερα από εξήντα πρόσωπα συνεισέφεραν ώστε το «J’Accuse / Κατηγορώ» να φτάσει στα χέρια των αναγνωστών στα ελληνικά.
Η Francesca Albanese είναι νομικός και ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη. Τον Ιούλιο του 2025 επιβλήθηκαν κυρώσεις εναντίον της από τις ΗΠΑ λόγω των αποκαλύψεων στις οποίες προέβη σχετικά με τα διεθνή οικονομικά συμφέροντα που συντηρούν τη γενοκτονία των Παλαιστινίων στην έκθεσή της «Από την οικονομία της κατοχής στην οικονομία της γενοκτονίας». Την ίδια περίοδο προτάθηκε για το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης 2025.




