«Η φόνισσα» (1903) κατέχει, κατά γενική ομολογία, ξεχωριστή θέση στο έργο του Παπαδιαμάντη (1851-1911). Ξεχωριστή και με τις δύο σημασίες της λέξης: ιδιαίτερη και εξέχουσα. Αν δεν υπήρχε «Η φόνισσα», το έργο αυτό θα έμενε λειψό, όσο τουλάχιστον αφορά το πρόβλημα του κακού, πρόβλημα που δεσπόζει στο παπαδιαμαντικό corpus. Το παπαδιαμαντικό κακό είναι, κατά κανόνα, το καθημερινό, το τρέχον κακό, πνιγηρά μίζερο συχνά, είναι το κακό του καθημερινού κανονικού ανθρώπου. Το κακό του Παπαδιαμάντη δεν είναι το έγκλημα, δεν είναι η ακραία παράβαση που θέτει σε κίνδυνο την ίδια την ύπαρξη της κοινότητας, δεν είναι εξαιρετικό· είναι κοινότοπο. Εξαίρεση «Η φόνισσα», και μάλιστα διόλου αμελητέα, αφού πρόκειται για κορυφαίο κείμενο όχι μόνο του συγγραφέα του αλλά και όλης της νεοελληνικής πεζογραφίας. Χωρίς τη «Φόνισσα» το παπαδιαμαντικό έργο θα ήταν εντελώς διαφορετικό. Το κακό που διαπράττει η γραία Χαδούλα δεν είναι το καθημερινό κακό, το συνηθισμένο, το κοινωνικό, αλλά το μέγα κακό, το ριζικό, το ασυγχώρητο. Ποια είναι όμως αυτή η Φραγκογιαννού, τι σόι άνθρωπος είναι αυτή η γυναίκα που διαπράττει ένα τόσο ακραίο έγκλημα; Και τι είναι άραγε αυτό που την οδηγεί να το αποτολμήσει;
Βενσάν Λεμίρ, Κριστόφ Γκοτιέ
Πριν από τέσσερις χιλιάδες χρόνια, η Ιερουσαλήμ ήταν ένα μικρό, απομονωμένο χωριό ανάμεσα στη Μεσόγειο θάλασσα και την έρημο. Σήμερα είναι μια μητρόπολη σχεδόν ενός εκατομμυρίου κατοίκων, επίκεντρο παγκοσμίου ενδιαφέροντος, που προσελκύει επισκέπτες από όλο τον κόσμο. Στα χρόνια που μεσολάβησαν, στα χώματά της γεννήθηκαν οι μεγαλύτερες μονοθεϊστικές θρησκείες, την πολιόρκησαν οι μεγαλύτεροι κατακτητές και ήρθαν αντιμέτωπες οι μεγαλύτερες αυτοκρατορίες.
Όσοι περπάτησαν στους δρόμους της ανά τους αιώνες αφηγούνται την πολυτάραχη και πολυεπίπεδη ιστορία της στα δέκα κεφάλαια αυτού του βιβλίου. Όλες οι σκηνές και οι διάλογοι προέρχονται από περισσότερες από 200 ιστορικές πηγές αλλά και αδημοσίευτα αρχεία, δίνοντας το απαιτούμενο βάθος και εύρος σε αυτή την πολυφωνική αφήγηση.
Δρ.Νάντια Δεληγιώργη
Αν κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου και το αγόρασες πριν καν δεις καλά καλά το εξώφυλλο, μάλλον είσαι Πάνω.
Αν το κρατάς για ώρα, ψηλαφίζεις το χαρτί, νιώθεις τη γραμματοσειρά και ο τίτλος έχει κολλήσει στο μυαλό σου, μάλλον είσαι Κάτω.
Αν το κρατάς αφού διάβασες το βιογραφικό της συγγραφέα, ξεφύλλισες τα περιεχόμενα και σκέφτηκες αν έχεις χρόνο και τι θα κερδίσεις, μάλλον είσαι Μπροστά.
Αν το κοιτάς από απόσταση, το συγκρίνεις με τα διπλανά, έχεις ήδη δει ομοιότητες και διαφορές και θέλεις λίγο ακόμη χρόνο πριν αποφασίσεις, μάλλον είσαι Πίσω.
Κι αν απλώς αναρωτιέσαι τι είσαι, πώς γεννήθηκες και πώς έγινες, τότε είσαι ακριβώς στο σωστό σημείο! Αν έχεις σκεφτεί έστω μία φορά: «Γιατί οι άλλοι δεν με καταλαβαίνουν;»… τότε αυτό το βιβλίο δεν είναι απλώς ενδιαφέρον.
Είναι επικίνδυνα επίκαιρο.
Ίσως τελικά το ερώτημα δεν είναι ποιος είσαι. Αλλά αν είσαι έτοιμος να το ανακαλύψεις.
Ο σκοπός αυτού του βιβλίου δεν είναι να «διορθώσει» τον αναγνώστη, αλλά να τον απενοχοποιήσει. Να μετατοπίσει το βλέμμα από το «τι πάει λάθος με εμένα» στο «πώς λειτουργώ».
Να συμβάλλει στην κατανόηση της ανθρώπινης νευροποικιλότητας όχι ως θεωρία, αλλά ως βιωμένη εμπειρία, και να ανοίξει χώρο για περισσότερη κατανόηση, αυτοσυμπόνια και ουσιαστικότερη σχέση με τον εαυτό μας και τους άλλους.
Για να μάθεις από πού ξεκίνησες, να καταλάβεις πώς βρέθηκες στο σήμερα και πώς να φτάσεις εκεί που θέλεις να πας.
Δρ.Νάντια Δεληγιώργη
Αν κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου και το αγόρασες πριν καν δεις καλά καλά το εξώφυλλο, μάλλον είσαι Πάνω.
Αν το κρατάς για ώρα, ψηλαφίζεις το χαρτί, νιώθεις τη γραμματοσειρά και ο τίτλος έχει κολλήσει στο μυαλό σου, μάλλον είσαι Κάτω.
Αν το κρατάς αφού διάβασες το βιογραφικό της συγγραφέα, ξεφύλλισες τα περιεχόμενα και σκέφτηκες αν έχεις χρόνο και τι θα κερδίσεις, μάλλον είσαι Μπροστά.
Αν το κοιτάς από απόσταση, το συγκρίνεις με τα διπλανά, έχεις ήδη δει ομοιότητες και διαφορές και θέλεις λίγο ακόμη χρόνο πριν αποφασίσεις, μάλλον είσαι Πίσω.
Κι αν απλώς αναρωτιέσαι τι είσαι, πώς γεννήθηκες και πώς έγινες, τότε είσαι ακριβώς στο σωστό σημείο! Αν έχεις σκεφτεί έστω μία φορά: «Γιατί οι άλλοι δεν με καταλαβαίνουν;»… τότε αυτό το βιβλίο δεν είναι απλώς ενδιαφέρον.
Είναι επικίνδυνα επίκαιρο.
Ίσως τελικά το ερώτημα δεν είναι ποιος είσαι. Αλλά αν είσαι έτοιμος να το ανακαλύψεις.
Ο σκοπός αυτού του βιβλίου δεν είναι να «διορθώσει» τον αναγνώστη, αλλά να τον απενοχοποιήσει. Να μετατοπίσει το βλέμμα από το «τι πάει λάθος με εμένα» στο «πώς λειτουργώ».
Να συμβάλλει στην κατανόηση της ανθρώπινης νευροποικιλότητας όχι ως θεωρία, αλλά ως βιωμένη εμπειρία, και να ανοίξει χώρο για περισσότερη κατανόηση, αυτοσυμπόνια και ουσιαστικότερη σχέση με τον εαυτό μας και τους άλλους.
Για να μάθεις από πού ξεκίνησες, να καταλάβεις πώς βρέθηκες στο σήμερα και πώς να φτάσεις εκεί που θέλεις να πας.




