Βλέπετε 1–15 από 117 αποτελέσματα

Άγρα

Βλαντίμιρ Ναμπόκοφ

H Aληθινή ζωή του Σεμπάστιαν Νάιτ είναι μια διεστραμμένα μαγική λογοτεχνική αστυνομική ιστορία -ευφυής, περίπλοκη, με συναρπαστική κορύφωση- για τη μυστηριώδη ζωή ενός διάσημου συγγραφέα. Πολλοί γνώριζαν διάφορα για τον Σεμπάστιαν Νάιτ ως εξαιρετικό μυθιστοριογράφο, αλλά πιθανώς ελάχιστοι γνώριζαν για τους δύο έρωτες που επηρέασαν τόσο βαθιά την καριέρα του, ο δεύτερος μάλιστα με τόσο καταστροφικό τρόπο. Μετά τον θάνατο του Νάιτ, ο ετεροθαλής αδελφός του διεισδύει στο αίνιγμα της ζωής του, με αφετηρία μερικές φαινομενικά ασήμαντες ενδείξεις στα προσωπικά χαρτιά του μυθιστοριογράφου. Η αναζήτησή του εξελίσσεται σε ιστορία μυστηρίου και ίντριγκας όπως τα μυθιστορήματα του ίδιου του Νάιτ, τόσο περίπλοκα αλλά, στο τέλος, άκρως απολαυστικά. Παρά τα στοιχεία μυστηρίου, το θέμα της ζωής του Σεμπάστιαν Νάιτ δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσα από τις λέξεις, αν και οι λέξεις είναι και το δικό του μέσο στα βιβλία του. Αντίθετα, το βιβλίο φαίνεται να περιστρέφεται γύρω από ένα κενό σημείο, μια απουσία. Έτσι, στο τέλος του δεύτερου κεφαλαίου είναι πλέον σαφές ότι το βιβλίο δεν είναι για τη ζωή του Σεμπάστιαν Νάιτ, αλλά για την προσπάθεια του αδελφού του να το γράψει. Ο Β., ένας μέτριος συγγραφέας, τελικά αντιμετωπίζει κρίση ταυτότητας και η αναζήτησή του για τον πραγματικό Σεμπάστιαν γίνεται αναζήτηση του εαυτού του. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

17.00

Ξένη λογοτεχνία

Αδελφοί Καραμαζόφ

Φίοντορ Ντοστογιέφσκι

O ΝΤΜΙΤΡΙ, O IΒAΝ ΚΑI O AΛΕΞΕΙ ΚΑΡΑΜΑΖΟΦ, τρεις αδελφοί που φαινομενικά ζουν σε διαφορετικούς κόσμους, μοιράζονται έναν πατέρα και, μαζί του, μια απερίγραπτη ντροπή: ντροπή για την καταγωγή τους, για τη γέννησή τους. . . Ντροπή για την ίδια τους την ύπαρξη, που βυθίζει τον Ντμίτρι στον αλκοολισμό και στις υπερβολές του πατέρα του και καταδικάζει τον Ιβάν σε αμετάκλητη παραίτηση. Έπειτα, υπάρχει ο νόθος γιος, ο Σμερντιακόφ, ένας κυνικός λιμπερτίνος που ζει ως υπηρέτης στο σπίτι του πατέρα του. Ένας τους θα διαπράξει πατροκτονία. Καθώς η εξάπλωση του αθεϊσμού βυθίζει τον ρωσικό λαό σε υπαρξιακή αμφισβήτηση, ο Φιόντορ Πάβλοβιτς, ο πατέρας των τριών αδελφών, ενσαρκώνει το χάος που έχει προκληθεί από την πληγωμένη αφοσίωση στο αντικείμενο της λατρείας. Καταδικασμένος σε μια ζωή δεύτερης κατηγορίας, γίνεται παρωδία του εαυτού του. Η εξαφάνιση του Θεού δεν έχει σβήσει τη θλίψη ή την ενοχή, αλλά έχει αφήσει ακόρεστη τη δίψα για συγχώρεση : ελλείψει λύτρωσης, ο Φιόντορ ζει σαν αξιολύπητος γελωτοποιός και δρέπει το μίσος των γιών του. Μόνο ο μικρότερος, ο Αλεξέι, ανοίγει με σιγουριά το δρόμο προς μια ζωή άξια να τη ζήσει, αντιβάλλοντας στη γενικευμένη κυριαρχία της ντροπής το ζήλο του αγαθού ανθρώπου.

Εκφράζοντας τους άφατους φόβους που μας κινητοποιούν, ο Ντοστογέφσκι βρίσκει απόλυτη παρηγοριά στον πυρετό των λέξεων που ανταλλάσσονται και στην επικίνδυνη μέθη των εξομολογήσεων που ψιθυρίζονται.

Οικογενειακό δράμα, δράμα της ανθρώπινης συνείδησης, ερωτήματα για το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης, πίνακας της δυστυχίας, της υπερηφάνειας και της αθωότητας, της Ρωσίας μετά τις μεταρρυθμίσεις του 1860, όργια, θαύματα: ο πλούτος αυτού του μυθιστορήματος του Ντοστογέφσκι δεν θα εξαντληθεί ποτέ. Eίναι το τελευταίο του και θεωρείται το αριστούργημά του.

Η ιδιοφυΐα του Ντοστογέφσκι είναι τόσο πολύπλευρη που ο Ναμπόκοφ τόλμησε να γράψει ακόμη και το εξής : « Ας μην ξεχνάμε ότι ο Ντοστογέφσκι είναι πρώτα και κύρια συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων… μάστορας της αγωνίας ».

44.00

Κατερίνα Μάτσα

ΤΟ 18 ΑΝΩ ΣΤΑ ΣΑΡΑΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ της λειτουργίας του έχει αποδείξει στην πράξη ότι «υπάρχει εναλλακτική», ότι «γίνεται καλά ο τοξικομανής», αρκεί να βρει το θεραπευτικό πρόγραμμα που του ταιριάζει. Χιλιάδες εξαρτημένα άτομα έχουν γίνει καλά, έχουν βρει το δρόμο τους στη ζωή, έναν δρόμο χειραφέτησης, δημιουργίας και αγώνα. Γι’ αυτό το 18 ΑΝΩ έγινε -μαζί με τα άλλα στεγνά, δημόσια και δωρεάν προγράμματα απεξάρτησης- στόχος της κυβερνητικής πολιτικής. Γι’ αυτό βιάστηκε η κυβέρνηση να περάσει κατακαλόκαιρο, παρά τις έντονες αντιδράσεις όλων των φορέων και της πλειονότητας της κοινωνίας, το νόμο που ιδιωτικοποιεί την ψυχική υγεία και την απεξάρτηση, που κατεδαφίζει το 18 ΑΝΩ με τη φιλοσοφία του, που καταδικάζει τα εξαρτημένα άτομα να παραμείνουν στην εξαθλίωση του δρόμου, «αόρατα».

Γι’αυτό καταγράφουμε την ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ 18 ΑΝΩ, αρχίζοντας από τα πρώτα βήματα μέσα στο Δαφνί, στο κλίμα των κοινωνικών αναταράξεων της Μεταπολίτευσης, των συλλογικών αγώνων, των ελπίδων και των διαψεύσεων για μια ψυχιατρική μεταρρύθμιση, αληθινά ριζοσπαστική. Στο κλίμα της εξάπλωσης της χρήσης σκληρών ναρκωτικών στην Ελληνική κοινωνία και της απελπισμένης αναζήτησης από όλο και περισσότερα άτομα μιας θέσης θεραπείας στο τότε μικρό 18 ΑΝΩ. Στο κλίμα της «μικρής επανάστασης» που επιχειρήθηκε από μια χούφτα ανθρώπων, θεραπευτών και θεραπευόμενων, που κατάφεραν, μέσα από συλλογικούς αγώνες να κάνουν πράξη το όραμά τους και να οικοδομήσουν μια πρότυπη μονάδα με τριαντατρείς δομές σε όλη την Αττική, εισάγοντας για πρώτη φορά στην Ελλάδα ειδικά προγράμματα απεξάρτησης, όπου η ψυχοθεραπεία και η τέχνη, στη διαλεκτική τους σχέση, γίνονται ο καταλύτης στη θεραπεία απεξάρτησης και δίνουν καταπληκτικά αποτελέσματα. Στο ΨΝΑ, αυτή η αντίσταση πήρε σιγά σιγά τη μορφή ένος μειοψηφικού, αλλά θαρραλέου κινήματος αποασυλοποίησης, που συσπείρωνε νέους στην ηλικία ψυχιάτρους, ψυχολόγους, νοσηλευτές, κοινωνικούς λειτουργούς και άλλους εργαζομένους. Η ιδρυτική ομάδα, χωρίς να διαθέτει ενιαία ιδεολογία, εμπνεόταν από τις ιδέες του Μάη και το όραμα της επαναστατικής αλλαγής της κοινωνίας. Σημεία αναφοράς αποτελούσαν ο Φρόυντ, ο Λακάν, ο Μαρκούζε, ο Σαρτρ, ο Φουκώ, ο Μαρξ, ο σουρεαλισμός, η διαρκής επανάσταση, το αντιασυλιακό κίνημα, ο Φράνκο Μπαζάλια, ο Φελίξ Γκουατταρί, ο Ολιβενστάιν, ο Λαίνγκ, ο Κούπερ και άλλοι στοχαστές.

(Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

16.50

Φάτμα Χασσόνα

Αυτό το βιβλίο είναι φόρος τιμής στο ταλέντο και το κουράγιο της Φάτμα Χασσόνα, της Παλαιστίνιας φωτογράφου που σκοτώθηκε 25 ετών από drone του Ισραηλινού στρατού στο σπίτι της στη Γάζα. Οι φωτογραφίες που μας χάρισε είναι πολύτιμες όσο και αναγκαίες: Μας υποχρεώνουν να μην κλείσουμε τα μάτια, να μην πούμε ότι δεν γνωρίζαμε. Οι φωτογραφίες αυτές έφτασαν σε εμάς χάρη στη Σεπιντέ Φαρσί, την Ιρανή σκηνοθέτρια του ντοκυμανταίρ “Κράτα την ψυχή σου στο χέρι και περπάτα”: «Περάσαμε όλη τη χρονιά συζητώντας για το νόημα που αποκτά η ζωή όταν πέφτουν οι βόμβες. Εκείνη ανέλαβε να καταγράψει τον πόλεμο από τον Οκτώβριο του 2023, την καταστροφή στο αποκορύφωμα της ισραηλινής κατοχής, η οποία χωρίς κανέναν ενδοιασμό χαρακτηρίζεται γενοκτονία. Κι εγώ να συλλέξω αυτή τη μαρτυρία, την κραυγή ζωής, το χαμόγελο και τις λέξεις της».

(Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Οι φωτογραφίες της Φάτμα Χασσόνα τραβήχτηκαν στον Βορρά της Λωρίδας της Γάζας, στις συνοικίες Αλ-Τουφά, Τζαμπαλίγια, Μπεΐτ Λαχίγια, Αλ-Ζεϊτούν και Σουζάγια, μεταξύ Δεκεμβρίου 2023 και Δεκεμβρίου 2024. Τα κείμενα έχουν αντληθει από τις συνομιλίες μεταξύ της Φάτμα Χασσόνα και της Σεπιντέ Φαρσί που έλαβαν χώρα μεταξύ Ιουλίου 2024 και Απριλίου 2025 στο πλαίσιο των γυρισμάτων της ταινίας “Κράτα την ψυχή σου στο χέρι και περπάτα”, σε σκηνοθεσία της Σεπιντέ Φαρσί.

(Από την παρουσίαση της έκδοσης)

31.00

Ξένη λογοτεχνία

Ανεμοδαρμένα Ύψη

Έμιλυ Μπροντέ

Τα Ανεμοδαρμένα Ύψη, που πρωτοεκδόθηκαν το 1847, είναι η άγρια και γεμάτη πάθος ιστορία της σχεδόν δαιμονικής αγάπης μεταξύ της Κάθριν Έρνσω και του Χήθκλιφ. Η δράση του μυθιστορήματος είναι χαοτική και βίαια, αλλά η ολοκληρωμένη σύνθετη δομή του, οι γλαφυρές περιγραφές του θυελλώδους και μοναχικού αγγλικού τοπίου του Γιόρκσαϊρ και η ποιητική μεγαλοσύνη του οράματος της Έμιλυ Μπροντέ συνδυάζονται έτσι ώστε το βιβλίο να αποκτήσει το βάθος και την απλότητα μιας αρχαίας τραγωδίας. Τούτο το αριστούργημα, που γράφτηκε από μία κοπέλα εικοσιεφτά ετών και δημοσιεύτηκε ένα χρόνο πριν από το θάνατό της, στα τριάντα της χρόνια, στέκεται ίσως ως ένα από τα πλέον πρωτότυπα έργα της αγγλικής γλώσσας και της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Στον ενάμιση αιώνα του βίου του έχει γοητεύσει εκατομμύρια αναγνώστες, έχει διεγείρει και έχει προκαλέσει την επινοητικότητα εκατοντάδων κριτικών και μελετητών. Ήταν και παραμένει ακόμη το δημοφιλέστερο έργο της αγγλικής λογοτεχνίας και στην ιστορία της κριτικής του αποτυπώνεται η ιστορία της εξέλιξης της κριτικής σκέψης των νεότερων χρόνων. Πάνω του έχουν δοκιμαστεί όλες οι σχολές και οι τάσεις της λογοτεχνικής κριτικής. Στην Ελλάδα το έργο πέρασε σαν φτηνό ρομάντζο μέσα από τις εκδόσεις για τα καροτσάκια και τις ραδιοφωνικές του αναγνώσεις. Η παρούσα έκδοση επιχειρεί να ξαναδώσει την αξία του στο αριστούργημα αυτό της λογοτεχνίας του 19ου αι. με τη νέα μετάφραση του Άρη Μπερλή και την εκτενή εισαγωγή του, που αποτελεί μία διαδρομή στην κριτική αντιμετώπιση του έργου από την εμφάνισή του μέχρι σήμερα.

(Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

22.71

Θωμάς Κοροβίνης

Το ΓΡAΜΜΑ ΣΤOΝ AΔΕΛΦO ΓΙΩΡΓΟ IΩΑΝΝΟΥ ΠΟY ΛΕΙΠΕΙ ΧΡΟΝΙΑ ΣΤHΝ ΓΚΛΑΒΑΝH είναι ανοιχτή επιστολή και παράλληλα τιμητική αναφορά του Θωμά Κοροβίνη, ενός από τους επιγόνους του, στην προσωπικότητα και στο έργο του εμβληματικού ιδιοσυγκρασιακού δημιουργού που άφησε το ισχυρό αποτύπωμά του (τη «στάμπα» του, όπως θα ’λεγε ο ίδιος) στα γράμματά μας. Έχοντας συνομιλήσει μοναδικά με αντιπροσωπευτικές πτυχές του παλίμψηστου της ιστορίας και της ανθρωπογεωγραφίας της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας του πρόσφατου παρελθόντος, ο Ιωάννου, σαράντα χρόνια μετά το χαμό του, παραμένει με το πολυσχιδές έργο του εξαιρετικός διαχρονικός ανθρωπογνώστης και δάσκαλος της ζωής.

10.50

Ξένη λογοτεχνία

Αμοκ και Άλλες Νουβέλες

Στέφαν Τσβάιχ

Στον παρόντα τόμο συγκεντρώνονται πέντε από τις γνωστότερες και δημοφιλέστερες ιστορίες του Στέφαν Τσβάιχ (Βιέννη 1881 – Πετρόπολις, Βραζιλία, 1942), που αν και δημοσιεύτηκαν πολλές φορές και σε διάφορες μεταφράσεις στην Ελλάδα σε προηγούμενες δεκαετίες, παραμένουν κατ’ ουσίαν άγνωστες στο ελληνικό κοινό που ανακαλύπτει ξανά τον Στέφαν Τσβάιχ τα τελευταία χρόνια. Γραμμένες από έναν από τους διασημότερους αυτόχειρες της λογοτεχνίας, έχουν κοινό παρονομαστή την αυτοχειρία και βίαιους θανάτους. Το ΑΜΟΚ, η εκτενέστερη και διασημότερη από τις ιστορίες, πραγματεύεται την απομόνωση και την απώλεια της λογικής και του εαυτού ενός γιατρού σε μια ζούγκλα των Τροπικών της Μαλαισίας. Στο ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΣΤΗ ΛΙΜΝΗ ΤΗΣ ΓΕΝΕΥΗΣ ανακαλύπτεται γυμνός σε μια σχεδία ένας Ρώσος λιποτάκτης πολέμου. Στη ΛΕΠΟΡΕΛΛΑ, μία αλλόκοτη υπηρέτρια με ανύπαρκτη ζωή στο αρχοντικό ενός βαρόνου στις όχθες του Δούναβη, ερωτεύεται το αφεντικό της με καταστροφικές συνέπειες. Στο κλασικό και πολυδημοσιευμένο ΣΤΟ ΦΩΣ ΤΟΥ ΦΕΓΓΑΡΙΟΥ έχουμε την ιστορία ενός ταπεινωμένου πάθους σ’ ένα μικρό γαλλικό λιμάνι, όπου βρίσκεται τυχαία ο αφηγητής-συγγραφέας, με ένα αριστοτεχνικό διφορούμενο τέλος. Στη ΒΕΑΤΡΙΚΗ ΤΣΕΝΤΣΙ, με άλλο αφηγηματικό ύφος, ο Τσβάιχ αναδιαπραγματεύεται έναν αιμοσταγή θρύλο μέσα από την Ιστορία, δίνοντας μια νέα ποιητική διάσταση στο τραγικό και καταστροφικό πάθος. Στο Επίμετρο της έκδοσης δημοσιεύεται μια συγκλονιστική επιστολή του Τσβάιχ από την Πετρόπολη της Βραζιλίας στον Φράντς Βέρφελ και τη γυναίκα του Άλμα τον Νοέμβριο του 1941 καθώς και το δοκίμιο του Π. Κ. Τσούκα “Εκούσιος θάνατος κατ’ ανάγκη” γύρω από το μοτίβο του θανάτου και της αυτοχειρίας στο έργο και τη ζωή του Τσβάιχ. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

12.00

Μπραμ Στόκερ

Η ιστορία “Ο καλεσμένος του Δράκουλα” δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1914, δύο μόλις χρόνια από το θάνατο του Στόουκερ, ως μέρος της ανθολογίας διηγημάτων “Ο καλεσμένος του Δράκουλα και άλλες παράξενες ιστορίες”, που την επιμελήθηκε η χήρα του Florence Balcombe. Φημισμένη καλλονή της εποχής και πρώην αγαπημένη του Oscar Wilde, η Μπάλκομπ ακολούθησε τον άγραφο νόμο που σχεδόν επιβάλλει στην τεθλιμμένη χήρα να αξιοποιήσει με κάποιο τρόπο ακόμα και τη στάχτη από τα τσιγάρα της εκλιπούσης μεγαλοφυΐας είτε για λόγους διάσωσης και διαφύλαξης του έργου είτε για λόγους βιοπορισμού ή οικονομικής διασφάλισης (συχνά πρόκειται για συνδυασμό προθέσεων διπλά επικερδή, ειδικά όταν έχει εκλείψει από τον ορίζοντα οποιαδήποτε υπόνοια που μπορεί να οδηγήσει σε ηθική απομείωση της χήρας).

Στην εισαγωγή του βιβλίου η Μπάλκομπ περιγράφει την ιστορία ως επεισόδιο από την πλοκή του “Δράκουλα”, που κόπηκε από την τελική μορφή του μυθιστορήματος λόγω έκτασης, αλλά ενδέχεται να παρουσιάζει ενδιαφέρον για τους αναγνώστες, τους λάτρεις και τους μελετητές του έργου του συζύγου της. Πολλοί απ’ αυτούς τους μελετητές θεωρούν πώς ο συγγραφέας σκόπευε αρχικά να δώσει στη συγκεκριμένη ιστορία τη θέση του πρώτου κεφαλαίου στο μυθιστόρημά του, μια και σχετικές αναλύσεις στο χειρόγραφο καταδεικνύουν πώς όντως υπήρχε ένα πρώτο κεφάλαιο, που αργότερα αφαιρέθηκε. Κάπως έτσι προκύπτει και η εικασία ότι ο ανώνυμος κεντρικός χαρακτήρας του “Καλεσμένου” είναι ο Τζόναθαν Χάρκερ (ή έστω μια πρώιμη εκδοχή του), ο νεαρός Άγγλος δικηγόρος που ταξιδεύει στην Τρανσυλβανία και εξελίσσεται σ’ έναν από τους βασικούς ήρωες του Δράκουλα – εξάλλου ο συγγραφέας τον έχει πλάσει από το ίδιο υλικό: Αυτό του ακραίου ρασιοναλισμού, που αρχικά λειτουργεί ως αντίβαρο στο γοτθικό «μελόδραμα», όπως σταδιακά εξελίσσεται και το αναδεικνύει καλύτερα όταν, εν τέλει, οι κανόνες του συγκεκριμένου είδους αναλαμβάνουν ολοκληρωτικά τα ηνία. […] (Απόσπασμα από την εισαγωγή της Ευαγγελίας Κουλιζάκη)

Τη Βαλπούργεια νύχτα, σύμφωνα με την πεποίθηση εκατομμυρίων ανθρώπων, ο διάβολος κυκλοφορούσε ελεύθερος – τότε άνοιγαν οι τάφοι και οι νεκροί έβγαιναν και περπατούσαν. Τότε όλα τα σατανικά όντα της γης και του νερού και του αέρα συνυπήρχαν σε μακάβριο ξεφάντωμα. Αυτό ακριβώς το μέρος ήθελε να αποφύγει ο οδηγός. Εδώ ήταν το προ αιώνων αποδεκατισμένο και ερημωμένο χωριό. Εδώ ήταν η κοιτίδα της αυτοκτονίας· κι εδώ ακριβώς βρισκόμουν μόνος – χωρίς ενισχύσεις, να τρέμω απ’ το κρύο μέσα σ’ ένα σάβανο από χιόνι, υπό την απειλή της επερχόμενης άγριας θύελλας. Χρειάστηκε να επιστρατεύσω όλα τα φιλοσοφικά και θεολογικά γνωστικά εργαλεία που είχα διδαχθεί και όλο μου το σθένος, για να μην καταρρεύσω σ’ έναν παροξυσμό τρόμου. Η Βαλπούργεια νύχτα είναι μοτίβο του γερμανικού Ρομαντισμού· το χρησιμοποίησαν ο Γκαίτε, ο Μέντελσον κ.ά. Ο Ιρλανδός Στόουκερ, ως προοίμιο στο διάσημο μυθιστόρημά του, κάνει άμεση αναφορά στον γερμανικό Ρομαντισμό. Ο ήρωάς του, που έχει τα χαρακτηριστικά του Τζόναθαν Χάρκερ, διασχίζει τη Γερμανία για να πάει να συναντήσει στην Τρανσυλβανία τον κόμη Δράκουλα και μυείται σε τούτο το «μακάβριο ξεφάντωμα» της γερμανικής λογοτεχνικής παράδοσης. […] (Απόσπασμα από την παρουσίαση της έκδοσης)

9.00

Ξένη λογοτεχνία

Η Σκέψη & Ο Κυβερνήτης

Λεονίντ Αντρέγιεφ

Η ΣΚΕΨΗ είναι ένα από τα αριστουργήματα του Αντρέγιεφ (γράφτηκε το 1902), όπου ο συγγραφέας παίζει με το μοτίβο της προσποίησης της τρέλας ή της καταβύθισης στην τρέλα. Ο ήρωας, ο γιατρός Κερζέντσεφ, έχει δολοφονήσει έναν στενό του φίλο και καταθέτει την απολογία του στους κριτές του. Να είχε άραγε ο Αντρέγιεφ επίγνωση ότι η καλλιτεχνική του διαίσθηση τον είχε οδηγήσει να βρει και να περιγράψει αυτό που έμελλε να αποτελέσει ένα από τα κλινικά συμπτώματα στην εξέλιξη της σχιζοφρένειας;

Ο ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ είναι, κατά κάποιο τρόπο, “το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου”. Ο κυβερνήτης κάποιας μικρής πόλης έχει καταπνίξει μιά εξέγερση διατάσσοντας πυρ κατά των λιμοκτονούντων απεργών: τριανταπέντε άντρες, εννέα γυναίκες και τρία παιδιά σκοτώθηκαν. Από την επομένη κιόλας της επίθεσης, όλη η πόλη ξέρει πώς ο κυβερνήτης είναι καταδικασμένος, πώς κάποιος θα τον σκοτώσει κάτι για το οποίο άλλωστε έχει και ο ίδιος απόλυτη επίγνωση. Δεν προσπαθεί να ξεφύγει απ’ τη μοίρα του και, με καθαρό μυαλό, βαδίζει προς αυτό το πεπρωμένο, που και ο ίδιος το θεωρεί θεία δίκη. “Χτες ονειρεύτηκα την κηδεία σας”, του γράφει ανώνυμα μια μαθήτρια λυκείου, “Πίσω απ’ το φέρετρο υπήρχαν μόνο αστυνομικοί”. Και κλείνει ως εξής: “Θα σας κλάψω σαν να ήμουν κόρη σας, γιατί σας λυπάμαι αφάνταστα”. Το αφήγημα αυτό γράφτηκε το καλοκαίρι του 1905. Ένας μοναδικός προβληματισμός για την εξουσία και το θάνατο.

15.64

Πατρίσια Χάισμιθ

« Η ευχή μου για τον νέο χρόνο: Όλοι οι διάβολοι, οι λαγνείες, τα πάθη, οι απληστίες, οι ζήλιες,
οι έρωτες, τα μίση, οι παράξενες επιθυμίες, οι εχθροί, φανταστικοί ή πραγματικοί,
η στρατιά των αναμνήσεών μου, όλα με τα οποία παλεύω –
να μη με αφήσουν ποτέ στην ησυχία μου ». –Π. ΧΑΪΣΜΙΘ

ΠΡΟΤΟΥ Ο ΑΛΦΡΕΝΤ ΧΙΤΣΚΟΚ ΔΙΑΣΚΕΥΑΣΕΙ για τη μεγάλη οθόνη το πρώτο της μυθιστόρημα Ξένοι  στο τραίνο · προτού ο σαγηνευτικός κοινωνιοπαθής Τομ Ρίπλεϋ αποκτήσει μόνιμη θέση στον κανόνα  του ψυχολογικού θρίλλερ· και προτού Η τιμή του αλατιού ( Κάρολ ) γίνει το κλασικό, καλτ βιβλίο για  την ερωτική εμμονή, τί γνωρίζουμε για την Πατρίσια Χάισμιθ;

Εστιάζοντας στα χρόνια της διαμόρφωσής της στο Μανχάτταν, αυτή η ανθολόγηση από τα ογκώδη  ημερολόγια και σημειωματάριά της μας αποκαλύπτει την «Πατ» στα νιάτα της, όταν έσφυζε από πάθος και λάμψη.

Με αφετηρία το 1941, όταν ήταν εικοσάχρονη φοιτήτρια στο Κολέγιο Μπάρναρντ, μέχρι την  περιπετειώδη τρίτη δεκαετία της, τα Χρόνια της Νέας Υόρκης συνυφαίνουν σκηνές από την ιλιγγιώδη  κοινωνική της ζωή – όλο άυπνες νύχτες στα μπαρ της queer underground σκηνής του Βίλλατζ, γεμάτες  έρωτες και φλερτ– με την αυτοπροσωπογραφία μιας νεαρής καλλιτέχνιδας, που την ημέρα δούλευε  γράφοντας κόμικς. Ανάμεσα σε χάνγκοβερ και χωρισμούς, διάβαζε λογοτεχνία αδηφάγα και δούλευε  την τέχνη της με νεύρο. Ρουφάει στην κυριολεξία τον Σαίξπηρ, τον Ρίλκε, τον Τ. Σ. Έλιοτ, τον Τζόυς,  τον Κάφκα, τον Χαίλντερλιν, τον Φρόυντ, τους Ρώσους, τη Βιρτζίνια Γουλφ και αμέτρητους άλλους.

 

 

24.50

Ξένη λογοτεχνία

Φρίντα Κάλο, Viva la Vida

Πίνο Κακούτσι

Σε αυτόν τον χειμαρρώδη μονόλογο, ο συγγραφέας Πίνο Κακούτσι δίνει το λόγο στη ζωγράφο Φρίντα Κάλο. Λίγες μέρες πριν από το θάνατό της, μέσα στην οδύνη, τη μοναξιά, τις στιγμές απελπισίας, ξαναζεί όλα όσα μπόρεσε να ξεπεράσει με τη δύναμη της θέλησής της. Διηγείται τη θυελλώδη σχέση της με τον Ντιέγκο Ριβέρα, τον άντρα της ζωής της, και εξηγεί το πάθος της για “το δικό της” Μεξικό. Μιλά για τα πολιτικά ιδανικά της, για τη φιλία της με τον Τρότσκι και για τους αναρίθμητους άλλους δεσμούς της.

Η ζωή της ήταν μια ζωή στα άκρα γεμάτη χρώματα, ακριβώς όπως και η ζωγραφική της. Μια ζωή επαναστατική, γιατί, αν και γεννήθηκε το 1907, της άρεσε να λέει ότι το έτος γέννησής της ήταν το 1910, το έτος της Μεξικανικής Επανάστασης.

Σε μια αφήγηση μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας, ο Πίνο Κακούτσι ανασυνθέτει την ιστορία μιας μυθικής ανθρώπινης ύπαρξης, μιας σπουδαίας ζωγράφου, της οποίας το έργο εξακολουθεί να συγκλονίζει. Μέσα σε λίγες σελίδες βρίσκουμε το Μεξικό, το ξύπνημα της φαντασίας, τον πόθο που ποτέ δεν έσβησε για τον ίδιο άνδρα, μια φλογερή γυναίκα που δεν σταματά να δρα και να δημιουργεί. Στο μικρό αυτό βιβλίο είναι κλεισμένος ένας τεράστιος θρίαμβος: ΖΗΤΩ Η ΖΩΗ!

10.00

Ξένη λογοτεχνία

Το μεγαλείο της ζωής

Μίχαελ Κούμπφμύλλερ

“Ποιός ήταν ο Φράντς Κάφκα; Χάρη στον Μίχαελ Κούμπφμύλλερ, μπορούμε να φανταστούμε τον διάσημο συγγραφέα σαν ευτυχισμένο άνθρωπο που στο τέλος της ζωής του βρίσκει τον μεγάλο έρωτα. Ένα έξυπνο, συγκινητικό μυθιστόρημα για την αγάπη, την πλήρωση και την αξία κάθε μιας μέρας που ζει κανείς με προσοχή και φροντίδα. ”

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1923 σε μια λουτρόπολη της Βαλτικής, το Μύριτς. Ο φυματικός Φράντς Κάφκα, που έχει μόλις κλείσει τα σαράντα, γνωρίζει την εικοσιπεντάχρονη Ντόρα Ντιαμάντ και τολμά, λίγο πριν από το τέλος της ζωής του, να κάνει ένα βήμα που δεν είχε επιχειρήσει ώς τότε : Μετακομίζει στο Βερολίνο και ζει για πρώτη φορά μαζί με μια γυναίκα – και μάλιστα κόντρα στην οικονομική κρίση της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης που κορυφώνεται, κόντρα στους γονείς του, κόντρα στη θανάσιμη αρρώστια του… Θα είναι ο τελευταίος του έρωτας, ο μεγαλύτερος ίσως στη ζωή του, σίγουρα ο πιο σημαντικός.

Ο Μίχαελ Κούμπφμύλλερ μεταμορφώνει την αληθινή ιστορία του τελευταίου χρόνου που έζησε ο Φράντς Κάφκα σ’ ένα θαυμάσιο μυθιστόρημα αγάπης, ζωντανεύοντας για μας όχι μόνο τον διάσημο συγγραφέα αλλά και την Ντόρα Ντιαμάντ, τη γυναίκα που στάθηκε δίπλα του.

Ο συγγραφέας ερεύνησε συστηματικά τον Τύπο της εποχής, την αλληλογραφία και τα τετράδια με τις σημειώσεις του Κάφκα και εμβάθυνε στην ψυχή και στο ύφος του.

Το συγκλονιστικό του μυθιστόρημα μας αποκαλύπτει ένα πρόσωπο του Κάφκα που δεν γνωρίζαμε.

 

15.90

Πατρίσια Χάισμιθ

«Πέντε ώρες αργότερα το πλοίο είχε δέσει στον Πειραιά. Ο Τσέστερ άνοιξε δρόμο προς την κουπαστή μέσα από ένα πλήθος επιβάτες και αχθοφόρους που είχαν ανέβει για να βοηθήσουν τον κόσμο να μεταφέρει τις βαλίτσες του. Είχε πάρει με την ησυχία του πρωινό στην καμπίνα του, περιμένοντας να επιβιβαστεί μπροστά ο πολύς κόσμος. ‘Ομως τώρα διαπίστωσε ότι η αποβίβαση δεν είχε καν αρχίσει. Τα σπίτια της περιοχής και το λιμάνι του Πειραιά έμοιαζε να βρίσκονται μέσα στο χάος και τη σκόνη. Ο Τσέστερ απογοητεύτηκε που δεν μπορούσε να δει την Αθήνα στο βάθος. Άναψε τσιγάρο και χάζεψε τις κινούμενες ή σταθερές φιγούρες στη φαρδιά προβλήτα. Αχθοφόροι στα μπλε μερικοί με μάλλον τριμμένα παλτά βάδιζαν νευρικά, ρίχνοντας ματιές προς το πλοίο έμοιαζαν περισσότερο με ανθρώπους που ετοιμάζονταν να παζαρέψουν συνάλλαγμα ή ταξιτζήδες παρά με αστυνομικούς, σκέφτηκε ο Τσέστερ. Το βλέμμα του περιπλανήθηκε σε όλο το μήκος της προβλήτας, από δεξιά προς τ’ αριστερά κι ανάποδα. Όχι, δεν φαινόταν κανείς από αυτούς τους ανθρώπους να τον περιμένει. Η σκάλα είχε πέσει κι αν υπήρχε κάποιος γι’ αυτόν, δεν θ’ ανέβαινε πάνω, αντί να τον περιμένει κάτω στην προβλήτα; Φυσικά. Ο Τσέστερ καθάρισε το λαιμό του και τράβηξε μια ελαφριά ρουφηξιά. Ύστερα γύρισε και είδε την Κολέτ.
«Η Ελλάδα, του είπε χαμογελώντας.»

Έχοντας φύγει από τις ΗΠΑ, όπου κινδυνεύει να φυλακιστεί για απάτες, ο Τσέστερ ΜακΦάρλαντ κατέφυγε στην Ελλάδα με τη γοητευτική γυναίκα του, την Κολέτ. Και οι δύο προσπαθούν να έχουν το ύφος αθώων τουριστών στην Αθήνα. Μέχρι τη μέρα που στον πανικό του ο Τσέστερ σκοτώνει, χωρίς να το θέλει, έναν ιδιαίτερα περίεργο αστυνομικό επιθεωρητή, στον έκτο όροφο του ξενοδοχείου Κίνγκ’ς Πάλας.

Γιατί ο Ράυνταλ Κήνερ, ένας αργόσχολος και άφραγκος νέος Αμερικανός, που εδώ και λίγο διάστημα παρατηρεί αυτό το ζευγάρι, προτείνει τη βοήθειά του; Ο Τσέστερ περιμένει έναν εκβιασμό, αλλά ο Ράυνταλ μοιάζει να ενδιαφέρεται κυρίως για τη γοητευτική κυρία ΜακΦάρλαντ.

Με τον τρόπο αυτό οι τρεις εκτός τόπου Αμερικανοί πρωταγωνιστές της Πατρίτσια Χάισμιθ θα βρεθούν δέσμιοι ο ένας του άλλου, σ’ έναν αγώνα προς τον όλεθρο, σε μια απ’ αυτές τις ίντριγκες με την αλάνθαστη ακρίβεια όπου διαπρέπει η μυθιστοριογράφος της σειράς του “Ρίπλεϋ”, του “Γυάλινου κελιού” και άλλων αριστουργημάτων.

Όλα αυτά συμβαίνουν με φόντο την Ελλάδα των αρχών του ’60, ανάμεσα στο καφέ Μπραζίλιαν, το ξενοδοχείο Κίνγκ’ς Πάλας και τη Μεγάλη Βρετανία, το Μουσείο Μπενάκη και τα φτηνοξενοδοχεία της Ομόνοιας, και στα Χανιά, το Ρέθυμνο, το Ηράκλειο της Κρήτης και το Ανάκτορο της Κνωσού, που θα γίνει το ανατριχιαστικό σκηνικό ενός φόνου.

16.45

Φίοντορ Ντοστογιέφσκι

TΕΛΗ ΜΑΡΤΙΟΥ ΤΟΥ 1864 το λογοτεχνικό-πολιτικό μηνιαίο περιοδικό Εποχή (τεύχη 1-2, 4)  φιλοξένησε την εξομολόγηση ενός παράδοξου ανθρώπου. Το κείμενο, που έφερε τον τίτλο
Σημειώσεις από το υπόγειο, υπέγραφε ο Φιοντόρ Ντοστογέφσκι, εκδότης του περιοδικού μαζί με  τον αδελφό του Μιχαήλ.

Οι Σημειώσεις από το υπόγειο προαναγγέλλουν τα σπουδαία μυθιστορήματα της ωριμότητας  του Ντοστογέφσκι. Ο ανώνυμος αφηγητής είναι η κλασική μορφή της ρωσικής λογοτεχνίας, ο  πικραμένος, χαμηλόβαθμος υπάλληλος που εγκατέλειψε τη συνετή ζωή προς όφελος του  μηδενισμού. Μέσα από την ταυτόχρονη επίθεση στην άθεη αστική κοινωνία και στον ουτοπικό
σοσιαλισμό, τον οποίο πολλοί σύγχρονοι του Ντοστογέφσκι έβλεπαν ως εναλλακτική στην  πρώτη, η ιστορία του βιβλίου εκθέτει τις δυνάμεις του παραλόγου που βρίσκονται κάτω από όλα τα ανθρώπινα εγχειρήματα, ακόμα και σε όσα εμπνέονται από υψηλά ιδανικά. Ωστόσο,  και στις πιο σκοτεινές στιγμές ο Ντοστογέφσκι βρίσκει χώρο όχι μόνο για λεπτό χιούμορ αλλά
και για την πιθανότητα της λυτρωτικής αγάπης, που ενσαρκώνεται σε πρόσωπα που πάσχουν, και, πάνω απ’ όλα, στον χαρακτήρα της Λίζας.

Το σύντομο αυτό έργο αποτελεί σταθμό στη βιβλιογραφία του συγγραφέα, όχι μόνο για τον  τρόπο αφήγησης αλλά και, κυρίως, για τα κεφαλαιώδη φιλοσοφικά ζητήματα που θέτει, πρώτη
φορά τόσο ολοκληρωμένα και άνευ περιστροφών, ζητήματα που θα ξανατεθούν στα μεγάλα μυθιστορήματά του, που έπονται και τον καταξιώνουν παγκοσμίως ως μια από τις  σημαντικότερες λογοτεχνικές μορφές. Αρκετοί από τους παλιούς μα κι από τους σύγχρονους  μελετητές του Ντοστογέφσκι, όπως επί παραδείγματι ο Β.Β. Ροζάνοφ, το θεωρούν
«ακρογωνιαίο λίθο » του λογοτεχνικού έργου του.

16.50

Σίγκμουντ Φρόιντ

Ο Φρόυντ ίδρυσε την ψυχανάλυση σε μια ιστορική φάση της ανθρωπότητας όπου οι ευρωπαικές κοινωνίες έχαιραν σχετικής γαλήνης και προόδου. Είναι ενδεικτικό ότι η προώθηση της ψυχανάλυσης εντάχθηκε σε μια περίοδο όπου το ψυχικό σύμπτωμα τέθηκε ως αντικείμενο θεραπείας διαμέσου της λειτουργίας της σκέψης και της ομιλίας ανάμεσα σε δύο ανθρώπους, έξω από το οικογενειακό περιβάλλον και τους θρησκευτικούς θεσμούς.

Η υστερία και οι υστερικές ασθενείς οδήγησαν τον Φρόυντ να δομήσει το εργαλείο της ψυχανάλυσης εντυπωσιασμένος από τη δύναμη της ασυνείδητης σεξουαλικότητας, η οποία δημιουργούσε συμπτώματα ως διέξοδο στη μη πραγμάτωση μιας ασυνείδητης απαγορευμένης επιθυμίας. Βρήκε στην τραγωδία του Οίδίποδα την πυρηνική ανθρώπινη φαντασίωση, που αφορά τον οικογενειακό πυρήνα.

Ο Φρόυντ πρωτοέγραψε για την υστερία γύρω στα 1893, μετά από τα χρόνια εκπαίδευσης που πέρασε στο Παρίσι, με καθηγητή τον φημισμένο Charcot. Είχε αντιληφθεί ότι το υστερικό σύμπτωμα, παρ’ όλη τη σωματικότητά του, συνδέεται με ψυχικό δημιουργήματα, και μάλιστα συμβολικής φύσης, με σεξουαλικό χαρακτήρα.

Εν αρχή είναι το σώμα με τις διεγέρσεις του, τα ερεθίσματα, τον αισθητηριακό κόσμο του, την κινητικότητά του, την ευχαρίστηση και τη δυσαρέσκεια. Έρχεται σε επαφή με τους άλλους και τα πράγματα που θα εγγράφουν προοδευτικό ως εσωτερικές αναπαραστάσεις κι αντικείμενα.

Ο Φρόυντ παρακολούθησε την Ντόρα το 1900, έγραψε για την περίπτωση το 1901, και τη δημοσίευσε αργότερα, το 1905, για λόγους εχεμύθειας, υπό τον τίτλο Απόσπασμα μιας ανάλυσης υστερίας.

Στη συζήτηση των ψυχοσωματιστών, αυτό που διαφαίνεται είναι οι δυσκολίες της Ντόρας να απαντήσει στις ψυχικές συγκρούσεις, ελλείψει μιας ευκαμψίας και ρέουσας επικοινωνίας ανάμεσα στις διάφορες πλευρές που συνιστούν τον ψυχικό της κόσμο. Το σώμα της γίνεται το πεδίο έκφρασης των συγκρούσεων, όχι μόνο της επίλυσής τους, αλλά κυρίως της μη δυνατότητάς τους ψυχικής απορρόφησης.

Μέσα από τη συζήτηση των ψυχοσωματιστών, η Ντόρα μοιάζει να χρησιμοποιεί τα συμπτώματά της ως ασπίδα απέναντι στη βαριά ατμόσφαιρα της παιδικής ηλικίας της και στα υπερδιεγερτικά γεγονότα της εφηβείας της.Υπ’ αυτή την έννοια, η υστερία της αποτελεί συχνά ένα είδος αλεξιδιεγέρσιου, που αποδεικνύεται με τον καιρό χρόνιο και εύθραυστο.Όταν, μάλιστα, δεν είναι ούτε κι αυτό ικανό να αμυνθεί και να προστατέψει, τότε η σωματική αρρώστια μπορεί να εμφανιστεί ως αποτέλεσμα της ψυχικής καταστροφικότητας.

17.52