Non Fiction

Οι κυρίες της ανωτέρας κοινωνίας του Γουΐνδσορ, με σκοπό να αποδείξουν στη βασίλισσά τους και στους συζύγους τους – που προσέβλεπαν στο παράσημο της Περικνημίδας, το Νόμπελ ευγενείας της εποχής – πως, εκτός από παιχνιδιάρες και ζαβολιάρες, είναι και ενάρετες, κάλεσαν τον μυθικό Γουλιέλμο να τους τα γράψει όλα αυτά σε ένα θεατρικό έργο.

Σε ποιές ειδικές συνθήκες δημιούργησε τα έργα του ό Σαίξπηρ; Σε ποιο περιβάλλον έγραφε, και πώς επηρεαζόταν από αυτό; Σέ τί καιρούς έζησε; Τέτοια θέματα επιχειρεί να φωτίσει ό Φράνκ Κέρμοντ, εξηγώντας πώς ή ιστορία και ή παράδοση της ελισαβετιανής περιόδου εξέθρεψαν και ανέδειξαν, δίπλα σε άλλους αξιόλογους δημιουργούς, τον Σαίξπηρ και τα έργα του. Από την περιγραφή των περιστάσεων πού γέννησαν τα σαιξπηρικά έργα αναδύεται εντέλει μια ζωντανή εικόνα της Αγγλίας την εποχή της ακμής της: θρησκευτικές έριδες, δυναστικά προβλήματα. Αυλή και ευγενείς, λαός και εξουσία, κοινωνικός περίγυρος, ή αυγή του καπιταλισμού καί, κυρίως, ή άνθηση των τεχνών, με πρώτη τη θεατρική τέχνη. Ο γοητευτικός κόσμος του θεάτρου προβάλλεται κι αυτός ολοκάθαρα: ή σχέση του με την πολιτική, οί θίασοι καί οί προστάτες τους, οί ηθοποιοί και οί θεατρικοί συγγραφείς, τα θέατρα καί το κοινό τους. Δίπλα σ’ αυτόν τον απροσδόκητο για την έκταση του βιβλίου πραγματολογικό πλούτο, ή καίρια φιλολογική ανάλυση όλων των σαιξπηρικών θεατρικών έργων καί ποιημάτων προσφέρει στον αναγνώστη, μαζί με τις ευπρόσδεκτες γνώσεις, γνήσια λογοτεχνική απόλαυση.

Ο «Περικλής» αποτελεί τομή στην εξέλιξη της σαιξπηρικής δραματουργίας. Είναι στο κατώφλι που οδηγεί στον θαυμαστό κόσμο των σαιξπηρικών romance, των «παραμυθοδραμάτων» το εργαστήριο όπου ο «γλυκός κύκνος του Αίηβον» θα επινοήσει μιαν ακόμη -την τελευταία- μεταμόρφωσή του. Το παραμύθι του Περικλή μάς παίρνει από το χέρι και μας μυεί σ’ αυτόν τον «λαμπρό νέο κόσμο» της σαιξπηρικής δραματουργίας: έναν κόσμο ποιητικό, παράξενο, επικίνδυνο και αναμαγεμένο έναν κόσμο νερών και πνευμάτων, θεραπευτικής μουσικής, ιαματικής μαγείας και αποκρυφικών γνώσεων. Με κύριο στοιχείο συνοχής το θαλασσινό ταξίδι, ξετυλίγεται μια απίθανη ιστορία από ακραία συμβάντα: αιμομιξία, απόπειρες φόνου, βιασμού και εκπόρνευσης, τρικυμίες και ναυάγια, πειρατεία, νεκροφάνεια, θεοφάνεια, μαγεία και αποκρυφισμός – και παντού, ως το τέλος, η θάλασσα: στοιχείο συνέχειας και ασυνέχειας, σωτηρίας και κινδύνου, ζωής και θανάτου, γέννησης και αναγέννησης. (Δ.Κ., από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Τον Απρίλιο του 2014 έλαβα μία επιστολή από το Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης με την πρόσκληση να απευθύνω την κεντρική ομιλία στο Α΄ Ιρανικό Συνέδριο για τον Σαίξπηρ. Αποφάσισα να πάω, χωρίς δεύτερη σκέψη. Ήταν ένα πολύ παλιό μου όνειρο να ταξιδέψω στο Ιράν. […] Ο Σαίξπηρ ήταν το μαγικό χαλί που με είχε μεταφέρει στο Ιράν τί σημαίνει αυτό; Επί τέσσερις και πλέον αιώνες ο Σαίξπηρ λειτουργεί ως κρίσιμος δεσμός υπέρβασης των συνόρων που χωρίζουν κουλτούρες, ιδεολογίες, θρησκείες, έθνη και όλους τους άλλους τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι ορίζουν και περιχαρακώνουν την ταυτότητά τους. Οι διαφορές βέβαια παραμένουν – ο Σαίξπηρ δεν μπορεί έτσι απλά να τις απαλείψει, προσφέρει εντούτοις την ευκαιρία της καταλλαγής, όπως την αποκαλούσε ο ίδιος. […] Πολλοί από τους μελετητές του Σαίξπηρ της γενιάς μου προσέγγιζαν αυτόν το διάλογο με ακραίο σκεπτικισμό προτεραιότητά τους ήταν να αποκαλύψουν τις ιδεολογικές βλέψεις τις οποίες εξυπηρετούσε και συνάμα απέκρυπτε, να εντρυφήσουν στο αρχικό περιβάλλον των έργων και να διερευνήσουν το εντελώς διαφορετικό περιβάλλον στο όποιο γίνεται σήμερα ή πρόσληψή τους. Θέλαμε να εντοπίσουμε, κατά κάποιον τρόπο, τους μυστικούς αστυνομικούς που καραδοκούσαν στο θέατρο όπου ανέβαιναν και στο τυπογραφείο όπου τυπώνονταν. Θαυμάσια όλα αυτά: ήταν ένα συναρπαστικό έργο, από το οποίο αντλήσαμε δύναμη και εγώ και οι σύγχρονοί μου επί δεκαετίες. Αμελήσαμε όμως παντελώς σχεδόν να αναρωτηθούμε πώς ο Σαίξπηρ κατάφερε να κάνει το έργο του έναν τόπο στον οποίο μπορούμε όλοι να συναντηθούμε. Με αυτό το ερώτημα ξεκίνησα. Η απλή απάντηση, είπα, εμπεριέχεται στη λέξη «ιδιοφυΐα», ιδιότητα που διακρίνει και τους ποιητές -τον Χαφέζ, για παράδειγμα, ή τον Ρούμι- οι οποίοι χαίρουν μεγάλου σεβασμού στο Ιράν. […] (Από την έκδοση)