Βλέπετε 106–120 από 2170 αποτελέσματα

Βιβλία

Βιογραφία - Μαρτυρίες

Οι κεραίες της εποχής μου

Ανταίος Χρυσοστομίδης

Από τη Νέα Υόρκη μέχρι την Αβάνα και το Μπουένος Άιρες, από τη Μαδρίτη μέχρι την Τεργέστη και τη Μόσχα, από το Γιοχάνεσμπουργκ μέχρι το Δουβλίνο και τη Στοκχόλμη, ένα συναρπαστικό ταξίδι με συγγραφείς απ’ όλο τον κόσμο, μια απρόβλεπτη περιπλάνηση σε βιβλία, ανθρώπους, εικόνες, ιδέες, κοινωνικά και υπαρξιακά ζητήματα της εποχής μας. Ο Ανταίος Χρυσοστομίδης, ανήσυχος και πολυσχιδής, με κοσμοπολίτικη κουλτούρα και κριτικό πνεύμα, διέγραψε μια ξεχωριστή πορεία στους χώρους της δημοσιογραφίας, της πολιτικής και των γραμμάτων. Μεταξύ 1998 και 2014 υπήρξε ο υπεύθυνος επιμελητής των σειρών Ξένης Λογοτεχνίας στις Εκδόσεις Καστανιώτη, διαμορφώνοντας ένα διακριτό παράδειγμα για την ποικιλία και την ποιότητα των κειμένων που αξίζει να διαβάζονται μεταφρασμένα στα ελληνικά. Τον Αύγουστο του 2025 συμπληρώθηκαν δέκα χρόνια από τον πρόωρο θάνατό του. Σε αυτόν τον επετειακό τόμο, ο οποίος έρχεται να τιμήσει την προσωπικότητα και τη μεγάλη διαπολιτισμική κληρονομιά που πρόλαβε να αφήσει πίσω του, συσσωματώνονται οι απολαυστικές Κεραίες του. Η λογοτεχνία, πίστευε ο Ανταίος Χρυσοστομίδης, είναι ένα είδος γνώσης για τον κόσμο, μια γνώση ακατάτακτη και μοναδική που μπορεί να μας σώσει.

Για τις «Κεραίες» αναζητούσαμε λοιπόν σύνθετες προσωπικότητες, που να έχουν άποψη για τον σημερινό κόσμο όσο και για τους τρόπους με τους οποίους η λογοτεχνία παρεμβαίνει στα πράγματα […]. Έτσι, εάν κάποιος προσεγγίσει αυτά τα ντοκιμαντέρ σαν συνεκτική πρόταση, θα συνειδητοποιήσει ότι συνθέτουν μια πολιτισμική τοιχογραφία του 20ού και των αρχών του 21ου αιώνα […]. Όμως προσοχή: o ενιαίος επετειακός τόμος του 2025 Οι κεραίες της εποχής μου, όπως και τα δύο βιβλία που εκδόθηκαν (2012, 2013), δεν συνιστούν μια μεταγραφή των ντοκιμαντέρ σε βιβλίο. Είναι κάτι διαφορετικό. Είναι μια ανάπτυξη, μια εμβάθυνση, ένας εμπλουτισμός όσων αποτυπώθηκαν στον φακό. Το αναγνωστικό κοινό θα παρακολουθήσει μια αναλυτική και αναστοχαστική παρουσίαση των συγγραφέων με λεπτομέρειες που φωτίζουν περισσότερο την προσωπικότητά τους και το εξοικειώνουν με τον χαρακτήρα τους, με τις κρίσιμες επιλογές στη ζωή τους, με τις διαψεύσεις ή τα τραύματά τους, με τα διακυβεύματα με τα οποία χρειάστηκε να αναμετρηθούν […]. Εντέλει, το βιβλίο Οι κεραίες της εποχής μου έχει χαρακτηριστικά έργου αναφοράς, και πολύ περισσότερο εφόσον έχουν φύγει από τη ζωή κάποιες σπουδαίες προσωπικότητες που αναδεικνύονται στις σελίδες του […].

Από την εισαγωγή της Μικέλας Χαρτουλάρη

34.00

Αυγή Σακετοπούλου

Δεν μπορούμε να θεραπευτούμε από το ασυνείδητό μας, όχι επειδή αποτυγχάνουμε, αλλά επειδή η ίδια η προέλευση του ασυνείδητου είναι τραυματική. Σε αντίθεση με τις τραυματοφοβικές προσεγγίσεις που εστιάζουν στο να εξαγνίσουν και να αντιστρέψουν το τραύμα, στο Σεξουαλικότητα Πέρα Από Τη Συναίνεση η Δρ Αυγή Σακετοπούλου στρέφει την προσοχή της στον τροπο που το υποκείμενο υπάρχει με το τραύμα του, κάνει κάτι με αυτό και εξερευνά νέους τρόπους να το βιώσει ή να δράσει σε σχέση με αυτό. Αντλώντας από θεωρίες όπως αυτές του Laplanche, της Aulagnier, της Zaltzman, του Bataille και Glissant (αλλά και από την queer θεωρία, τον Μαύρο φεμινισμό και την τέχνη), με τρόπο ιδιωματικό μεν, αλλά πάντα πιστό στο πνεύμα τους, η Δρ Σακετοπούλου διανοίγει τη σκέψη των θεωρητικών αυτών πέρα από τα αρχικά πεδία στα οποία είχε αυτή φτάσει. Έτσι, ρίχνει νέο φως σε όρους ήδη γνώριμους, ενώ παράλληλα μας συστήνει και σε νέα πεδία σκέψης, όπως η κεντρική, στο παρόν βιβλίο, θεωρία της, αλλά και σε όρους όπως η οριακή συναίνεση, το κατακλυσμικό και ο επιτακτικός σαδισμός. Ένα βιβλίο μέσω του οποίου η Δρ Σακετοπούλου καθίσταται ευάλωτη ενώπιόν μας, αλλά μας ζητά να παραδοθούμε κι εμείς σ’ αυτό που ακολουθεί, να καταστούμε διαπερατά στην αδιαφάνεια, στο σεξουαλικό, όχι μόνο αυτό που περιγράφεται, αλλά αυτό που επιδρά κάθε στιγμή από μέσα μας και πάνω μας. Ένα βιβλίο βαθιά πολιτικό, όχι γιατί ερμηνεύει την πολιτική, αλλά γιατί αναδεικνύει το πολιτικό μέσα από την ψυχανάλυση και εξηγεί πώς μια ψυχανάλυση αντάξια αυτών που διατείνεται, δεν μπορεί να υφίσταται σ’ ένα περιβάλλον πολιτικής ουδετερότητας το οποίο ισοδυναμεί με σύμπραξη με τις κυρίαρχες εξουσιαστικές κανονιστικές δομές. Ένα γνήσιο, εντέλει, ψυχαναλυτικό πόνημα: δεν αποτελεί απλώς μια θεωρητική πραγματεία, αλλά είναι απόσταγμα εμπειρίας που προέρχεται από την κλινική εργασία, αλλά και μια βαθιά ενημερότητα της ζώσας εμπειρίας, η οποία προσφέρεται με τρόπο που τη φέρνει σε διάλογο με εμάς, όσα τη μελετάμε, εμπλέκοντας και τη δική μας εμπειρία. (Αντώνης Πούλιος, επιστημονικός επιμελητής, από τον πρόλογο για την ελληνική έκδοση)

37.10

Νίκος Κουραχάνης

Το βιβλίο Στέγαση και παιδική προστασία αναδεικνύει τη βαθιά σύνδεση μεταξύ κοινωνικής πολιτικής και παιδικής ευημερίας, εστιάζοντας στις στεγαστικές παρεμβάσεις για τα παιδιά που στερούνται οικογενειακής υποστήριξης. Μέσω μιας εμπεριστατωμένης ανάλυσης, εξετάζονται τόσο οι παραδοσιακές προσεγγίσεις στέγασης ευάλωτων παιδιών, όπως τα ιδρύματα, όσο και οι σύγχρονες πολιτικές εναλλακτικής φροντίδας, όπως η αναδοχή, η τεκνοθεσία και οι δομές ημιαυτόνομης διαβίωσης.

Η παιδική προστασία στην Ελλάδα παραμένει εγκλωβισμένη σε ιδρυματικές μορφές στεγαστικής μέριμνας, παρότι αυτές θεωρούνται αναχρονιστικές, αναποτελεσματικές και κακοποιητικές. Αναπόφευκτα, εξακολουθεί να αποκλίνει από τις σύγχρονες στεγαστικές προσεγγίσεις που προάγουν την οικογενειακή και κοινοτική διαβίωση.

Με την αξιοποίηση ερευνητικών δεδομένων, το βιβλίο αναδεικνύει την ελλειμματική ανάπτυξη των πολιτικών εναλλακτικής φροντίδας, καθώς και την επικοινωνιακή κατάχρησή τους από τις εγχώριες κυβερνήσεις, οι οποίες τις επικαλούνται χωρίς στην πραγματικότητα να τις εφαρμόζουν. Σκιαγραφώντας τις σύγχρονες διεθνείς πρακτικές, κατατίθεται μια κριτική αποτίμηση του ελληνικού συστήματος παιδικής προστασίας. Υπό αυτό το πρίσμα διατυπώνεται η αναγκαιότητα στρατηγικής μετάβασης από την ιδρυματική στέγαση σε στεγαστικές πολιτικές που υπηρετούν την ισότητα της αφετηρίας και ενθαρρύνουν ένα σχέδιο αξιοβίωτης ζωής βασισμένο στην κοινωνική συμμετοχή.

20.00

Διονύσιος Καλιντέρης

ΠΑΡΟΡΑΜΑΤΑ είναι γραφτό σου ανεπανόρθωτα δικό σου εδώ και κει μουντζουρωμένο τόσο ανορθόγραφο όσο πεπρωμένο η στίξη αμείλικτη: τελεία και παύλα εκτός καιρού, μετέωρη η καύλα ό,τι παρέπεμπε στη δόξα των σωμάτων στέκει μακρά στήλη παροραμάτων [Από την έκδοση]

10.60

Δήμητρα Τζανάκη

Το φύλο έχει αποτελέσει και συνεχίζει να αποτελεί τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στη δυτική λευκή (προτεσταντική) ανδρωπότητα και το εκθηλυμένο, «ατελές» γένος, προωθώντας τις καπιταλιστικές, πετρελαϊκές και πατριαρχικές σχέσεις.

Αυτή η διαδικασία οδηγεί στη συνεχιζόμενη γυναικοκτονία και θηλυκοκτονία της γνώσης, του τραύματος, της αλήθειας, της επιστήμης και της μνήμης, ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζει την πατριαρχική οικογένεια και το κράτος, στοχεύοντας στην εκτροφή μιας τεχνητής, κρατικά ελεγχόμενης, γυναικείας μήτρας. Σ’ αυτό το βιβλίο γίνεται μια προσπάθεια να ερμηνευθεί το φύλο όχι απλώς ως μια ταξινόμηση ανάμεσα στα δύο φύλα ή ως διάκριση μεταξύ βιολογικού και κοινωνικού, αλλά ως ένα καθεστώς αλήθειας. Επιπλέον, εξετάζονται οι μορφές αντίστασης που αναδύονται ανάμεσα στις (μαύρες) γυναίκες/θηλυκότητες τωνκατώτερων στρωμάτων, καθώς και στις ζωές, τα σώματα, τις επιθυμίες και τις αλήθειες που βρίσκονται εκτός του λευκού έμφυλου και φυλετικού φάσματος. Στο επίκεντρο της αφήγησης βρίσκεται η ανάγκη για κατάργηση, και όχι μόνο απο-αποικιοποίηση, του φύλου, του ευγονικού ετρο-σεξο-φυλετικού πατριαρχικού καπιταλισμού, καθώς και η ανάγκη για την κατάργηση της ταξινόμησης της ζωής σε ανθρώπινο και εκθηλυμένο γένος. Αυτή η διαδικασία απαιτεί την κατάργηση της ίδιας της λευκής πατριαρχικής και ευγονικής επιστήμης και γνώσης και της καθιερωμένης «ορθής αλήθειας».

22.00

Συλλογικό

«Λοξές ματιές ο κόσμος θα μας ρίχνει όπου κι’ αν πάμε άλλοι με φτόνο κι άλλοι με καταφρόνια ποιος ξέρει πόσους η αγάπη μας να καίει σε πόσους θα θυμάει παλιά τους χρόνια». Οι Λοξές ματιές αποτελούν μια πρώτη προσπάθεια συγκέντρωσης και ανάδειξης υλικού για τον αντρικό ομοσεξουαλικό έρωτα και την αντρική ομοσεξουαλική επιθυμία στη σύγχρονη ελληνική ποίηση, επιδιώκοντας τη δημιουργία ενός σχετικού αρχείου. Με χρονικό άνυσμα από το 1927 μέχρι και το 1978, το αναγνωστικό κοινό έχει την ευκαιρία να διαβάσει κείμενα ποιητών που κινήθηκαν σε μια παράλληλη δοκιμασία ωρίμανσης τόσο του ομοερωτικού λόγου όσο και της ομοσεξουαλικής συνείδησης στην Ελλάδα, φανερώνοντας το πέρασμα από την απόκρυψη στην παρρησία. Τα ποιήματα των Βασίλη Λαμπρολέσβιου, Μίμη Λιμπεράκη και Γιώργου Γιαννίδη μπορεί να θυμίζουν κάτι από τα παλιά, συνθέτοντας ιστορίες, χώρους και πρακτικές που έχουν λησμονηθεί, συνεχίζουν να αποτελούν ωστόσο τεκμήρια μιας γενεαλογίας που οφείλουμε να κοιτάξουμε κατάματα. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

7.00

Δημήτρης Ραπίδης

Στις 18 Δεκεμβρίου 2022, η εθνική ομάδα ποδοσφαίρου της Αργεντινής επικράτησε της Γαλλίας με 4-2 στα πέναλτι στο στάδιο Lusail του Κατάρ για να στεφθεί πρωταθλήτρια στο Παγκόσμιο Κύπελλο. Το τουρνουά ολοκλήρωσε έναν κύκλο προώθησης του εμιράτου ως προορισμού για μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις, μια δεκαετία όπου ακούσαμε, διαβάσαμε και μάθαμε για τα προβλήματα και τα «θολά» σημεία της υποψηφιότητας του Κατάρ, τη μεταχείριση των μεταναστών εργατών, τις συνθήκες μέσα στις οποίες εργάζονταν για την κατασκευή των γηπέδων και όλων των υποδομών που απαιτούνταν για τη διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου, τις γεωπολιτικές διαστάσεις της υποψηφιότητας του Κατάρ, ρεπορτάζ που αφορούσαν τη θέση της γυναίκας στη τοπική κοινωνία ή την ορατότητα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Δημοσιεύματα, αποκαλύψεις από μεγάλα Μέσα Ενημέρωσης, τοποθετήσεις αξιωματούχων της FIFA, από πολιτικούς και κυβερνώντες, διαψεύσεις, κινητοποιήσεις οργανώσεων για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μια πραγματική «μάχη χαρακωμάτων» με κάθε πλευρά να εντείνει τη ρητορική της όσο πλησίαζε η ημερομηνία έναρξης της διοργάνωσης. Γιατί συνέβη όλο αυτό που καμία σχέση δεν φαίνεται να έχει με το ποδόσφαιρο;

Οι απαντήσεις πολλές και μεταξύ αυτόν είναι και το sportswashing. Ένας όρος της σύγχρονης βιβλιογραφίας που όμως έχει τις ρίζες του βαθιά μέσα στα κιτάπια της ιστορίας. Το sportswashing δεν είναι κάτι καινούργιο, δεν είναι επινόηση του 21ου αιώνα, αλλά ένα από τα πιο δημοφιλή, εξαγώγιμα «προϊόντα» της Ευρώπης των πρώτων δεκαετιών του περασμένου αιώνα.

Η περιήγησή μας ξεκινά από το 1920 και την Ιταλία του Μπενίτο Μουσολίνι, προχωράμε στην Ισπανία του Φρανθίσκο Φράνκο, ανεβαίνουμε βορειότερα στη Γερμανία του Αδόλφου Χίτλερ για να διασχίσουμε έπειτα τον Ατλαντικό Ωκεανό και να βρεθούμε πρώτα στην Αργεντινή του Χουάν Περόν και του Χόρχε Βιντέλα και στη συνέχεια στη Βραζιλία του Ζετούλιο Βάργκας. Συνεχίζουμε την περιήγησή μας επιστρέφοντας στην Ευρώπη και την Πορτογαλία του Αντόνιο Σαλαζάρ, περνάμε στην άλλη άκρη της υφηλίου, στην Κίνα, και τις πολιτικές του κομμουνιστικού καθεστώτος με αιχμή του δόρατος την ηγεσία του Σι Τζινπίνγκ, για να κλείσουμε με το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία.

Το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας είναι ένα ταξίδι ιστορίας στα σκοτεινά δωμάτια του sportswashing με κοινό σημείο αναφοράς το ποδόσφαιρο, την μπάλα, που βρέθηκε σε «λάθος πόδια».

14.00

Νίκος Βέλμος

Η ανθρωπότης έχει σαπίσει από τα νεύρα της -αιώνες τώρα-, για τούτο βαδίζει προς την ηλιθιότητα. Ζούμε προσποιητά. Μας λείπει ο πραγματικός εαυτός μας. Οι περισσότεροι γεννιόμαστε δίχως αυτόν, κι όσοι γεννιούνται μ’ αυτόν πεθαίνουν μ’ άλλον. Μακριά, μακριά όσοι δεν μπορούν να επαναστατήσουν για την ευτυχία της ανθρώπινης φυλής, μακριά όσοι δε θυσιάζονται για την πίστη τους, μακριά όσοι ζητιανεύουν τη λύπη του άλλου. Αγαπώ τη δυστυχία μου σαν ευτυχία και δεν την ανταλλάζω με όλων των ειδών τις σημερινές εκτιμήσεις και αναπαύσεις, γιατί αυτή μου είπε πως υπάρχει ευτυχία, γιατί αυτή μου ‘δειξε το δρόμο που οδηγεί στην ευτυχία. Δεν υπάρχει πλέον κακό πλάσμ’ από τον άνθρωπο, και ιδίως απ’ τον σημερινό, το τελευταίο γέννημα του πιο σάπιου αιώνα· ως και τα σκυλιά διέφθειρε, μαθαίνοντά τα κι αυτά ν’ αγαπούν ορισμένους ανθρώπους. Επαναστατώντας δεν θα ελευθερώσει μοναχά τον εαυτό του, αλλά και τα ζώα. […] (“Κοινωνικό βιβλίο”, από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

12.00

Ποίηση

Ήδη ταχύ

Διονύσιος Καλιντέρης

Kαλώ τα έγκατα με πόνο σε καλώ δολοπλόκε εσύ που άλλοτε αρκούσε μια φωνή μου από μακριά με το πικρό μειδίαμα έσπευδες ποιός, έλεγες, σε αδικεί ποιον με τη βία θα σύρω έλα και πάλι εάν ποτέ και εγώ το ζοφερό μην αποστρέφεις βλέμμα σου έλα ξανά ιδεώδης αρωγός από τα ερέβη στην πλεκτάνη των σωμάτων [Από την έκδοση]

12.72

Κάθι Άκερ

Τη δεκαετία του 1970, η Κάθι Άκερ μπούκαρε στα σαλόνια και τα καταγώγια της ανδροκρατούμενης αγγλόφωνης λογοτεχνίας και τα έκανε όλα όπα. Επί δύο και πλέον δεκαετίες άσκησε τις τέχνες της (σωματικής) γραφής, της παραπλάνησης και της λογοκλοπής. Οικειοποιήθηκε μύθους για να χτίσει τη δική της μυθολογία, έζησε μια ζωή μυθιστορηματική και έγραψε μερικά από τα πιο ριζοσπαστικά μυθιστορήματα του 20ού αιώνα. Τα γραπτά της είναι ένα εκρηκτικό μείγμα μυθοπλασίας, αυτομυθολόγησης, πορνογραφίας, φιλοσοφίας και πολιτικής καταγγελίας. Η Άκερ δεν έγραφε για να ευχαριστήσει· έγραφε για να προκαλέσει, να διαλύσει βεβαιότητες, να ξεσκεπάσει την κοινωνική υποκρισία, να επανεφεύρει τη γλώσσα. Πανκ, φρικιό, μποντιμπίλντερ, κουίρ αγρίμι, πορνο-τρομοκράτισσα, ιέρεια της αντικουλτούρας και αναρχική πειρατής, αμφισβήτησε κάθε κανόνα –αφηγηματικό, ηθικό, κοινωνικό. Πυρπόλησε τα όρια ανάμεσα στο σώμα και το κείμενο, τη λογοτεχνία και την εξέγερση, το φανταστικό και το πραγματικό, αφήνοντας πίσω της ένα έργο ναρκοπέδιο.

«Στο περιοδικό Τεφλόν έχουµε ασχοληθεί εκτεταµένα µε το ζήτηµα της γλώσσας ως φορέα εξουσίας και πειθάρχησης, µε τον δυτικό κανόνα, αλλά και µε τον ρόλο και τις στρατηγικές των πρωτοποριακών ποιητικών κινηµάτων. Η Τζινέτ Γουίντερσον αναφέρει στο κείµενό της ότι η Άκερ είναι η πραγµατική µητέρα τόσο µιας νεότερης γενιάς Αµερικανών συγγραφέων όσο και µιας σειράς συγγραφικών τάσεων –για µια στιγµή µάλιστα µας πέρασε από το µυαλό να ονοµάσουµε το ανά χείρας Κάθι Άκερ: Η µαµά σας. Ωστόσο, προφανώς κάτι τέτοιο θα ήταν µεγάλο σφάλµα από άποψη απεύθυνσης –αν ίσχυε θα ζούσαµε σε µια άλλη κοινωνία, µε µια κατά πολύ διαφορετική λογοτεχνική σκηνή, αν µη τι άλλο. Η Κάθι Άκερ είναι η χαµένη µαµά µας υπό την έννοια πως τη γνωρίσαµε σχετικά πρόσφατα, δεν µεγαλώσαµε µε το έργο της, αλλά όταν το ανακαλύψαµε νιώσαµε σαν να γνωριζόµαστε ήδη. Πιο σωστά ίσως, είναι µια εκλεκτή συγγενής, µια αγγλόφωνη προγόνισσα/φίλη που µας έκανε να νιώσουµε λιγότερο µόνες. Η περιπλάνηση στο εκτενές έργο της µας ενέπνευσε και µας εµπνέει, χαρίζοντάς µας γενναιόδωρα αιφνιδιασµό, κατάπληξη, καύλα και θαύµα. Η µετάφραση του έργου της είναι ένα εγχείρηµα που ευελπιστούµε να συνεχίσουµε.» [Από το «Σημείωμα της μεταφράστριας»]

10.60

Περικλής Κοροβέσης

Ολόκληρη η ελληνική λαϊκή παράδοση περνάει μέσα από αυτό το παραμύθι, που γράφτηκε από τον Περικλή Κοροβέση το 1979 για μια σειρά εκπομπών της ελληνικής σύνταξης της σουηδικής ραδιοφωνίας, με κύριο αποδέκτη τα μεταναστόπουλα και σκοπό του να τα συνδέσει με την ελληνική γλώσσα και τη χαρά που μπορεί να προσφέρει το «δικό μας και το διαφορετικό».

Σύμμαχός του η απαράμιλλη εικονογράφηση της Κλεοπάτρας Δίγκα, μιας από τις σημαντικότερες Ελληνίδες εικαστικούς.

12.00

Ξένη λογοτεχνία

Ό,τι μένει πίσω

Βιρτζίνια Γουλφ

Όταν η σύζυγος του επιφανούς πολιτικού Γκίλμπερτ Κλάντον πεθαίνει ξαφνικά, αφήνει όλα της τα πράγματα τακτοποιημένα και στη θέση τους.
Εκείνος τα επιθεωρεί συγκινημένος και ξεφυλλίζει αφηρημένα το ημερολόγιό της, καθώς ετοιμάζεται για μια τυπική συνάντηση με την αφοσιωμένη της βοηθό. Όμως αυτό που πρόκειται να μάθει θ’ αλλάξει όλα όσα νόμιζε πως ήξερε για τη γυναίκα του και την κοινή ζωή τους… Μέσα στη μικρή έκταση αυτού του σύντομου διηγήματος, η αλάνθαστη πένα της Βιρτζίνια Γουλφ κεντάει έναν ολοκληρωμένο στοχασμό για τις βεβαιότητες που πολλές φορές τυφλώνουν και τις αθέατες επιθυμίες που κρύβονται πάντα ανάμεσα στον θάνατο και τη ζωή.

5.54

Ελληνική λογοτεχνία

Κόκκινες ιστορίες

Στρατής Μυριβήλης

Tρεις ηθογραφίες με άξονα το νησί του, τη Λέσβο («Η χτικιάρα», «Το Μίζερο», «Μια παλιά ιστορία»), δύο πολεμικά αφηγήματα («Το εθελοντικό», «Κιλκίς») και δύο αλληγορικοί μύθοι («Δυο μύθοι: Ι, ΙΙ») απαρτίζουν τα περιεχόμενα της συλλογής διηγημάτων Κόκκινες ιστορίες, του πρώτου λογοτεχνικού βιβλίου του Στράτη Μυριβήλη (1915).

Ο έγχρωμος τίτλος του βιβλίου, με την αναφορά στο χρώμα του αίματος, συνδέει και συνέχει όλες τις «ιστορίες» ως προς το τραγικό τέλος και τον θάνατο των ηρώων πρωταγωνιστών τους.

Αντί άλλου σχολίου, αξίζει να παρατεθεί ο απολύτως επιβεβαιωτικός κριτικός λόγος του Αντρέα Καραντώνη για τις Κόκκινες ιστορίες και τον συγγραφέα τους:
Ανήκει [ο Μυριβήλης] στην τάξη των δημιουργών που το έργο τους δίνεται από μιας αρχής ώριμο ουσιαστικά […]. Ο Μυριβήλης αποκαλύφτηκε μονομιάς με όλα του σχεδόν τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα. Από τις πρώτες του κιόλας διηγηματογραφικές δοκιμές, τις σκληρές, τις πλασμένες από πυκνή σάρκα, τις αιματόβρεχτες Κόκκινες ιστορίες, […] το γράψιμό του το ρύθμισε και το κατεργάστηκε με φανατισμό αισθητικής ιδεοληψίας η βαθύτατη καλλιτεχνική ανάγκη τής όσο το δυνατό πιο μεστής έκφρασης, αναζητημένης πάντα μέσα στα ορθόδοξα γραμματικά πλαίσια, τα ψυχαρικά, της δημοτικής γλώσσας.

12.00

Ξένη λογοτεχνία

Οι Μπούντενμπροκ

Τόμας Μαν

Πλούσια, σεβαστή και βαθιά ριζωµένη στην παράδοση, η οικογένεια Μπούντενµπροκ ενσαρκώνει τις αξίες της γερµανικής αστικής τάξης του 19ου αιώνα. Καθώς όµως η σύγχρονη εποχή και οι αλλαγές σαρώνουν την Ευρώπη, ο κάποτε σταθερός κόσµος τους αρχίζει να καταρρέει, µαζί µε τις αρχές πάνω στις οποίες έχτισαν την επιτυχία τους. Καλύπτοντας τέσσερις γενιές, αυτό το ηµι-αυτοβιογραφικό µυθιστόρηµα καταγράφει τη µετάβαση από την ευγενή γερµανική σταθερότητα σε µια πολύ σύγχρονη αβεβαιότητα.

Η πρόζα του Μαν αποτυπώνει µε αξιοσηµείωτη ακρίβεια τόσο τους ρυθµούς της αστικής ζωής όσο και τον εσωτερικό κόσµο των ηρώων του, αποκαλύπτοντας πώς οι προσωπικές αδυναµίες αντανακλούν τη φθορά ενός ολόκληρου τρόπου ζωής. Ταυτόχρονα οικογενειακό έπος, κοινωνικό µυθιστόρηµα και στοχασµός πάνω στη νεωτερικότητα, Οι Μπούντενμπροκ καθιέρωσαν τον Τόµας Μαν ως έναν από τους σπουδαιότερους συγγραφείς του εικοστού αιώνα και συνέβαλαν στη βράβευσή του µε το Νόµπελ Λογοτεχνίας.

22.00

Ξένη λογοτεχνία

Τόνιο Κρέγκερ

Τόμας Μαν

Ο Τόνιο Κρέγκερ, η νουβέλα του Τόµας Μαν που πρωτοκυκλοφόρησε στα γερµανικά το 1903, αποτελεί µια λεπταίσθητη διερεύνηση της µοίρας του καλλιτέχνη· µιας ύπαρξης διχασµένης ανάµεσα στο κάλεσµα της τέχνης και την απλή ζωτικότητα της καθηµερινότητας. Ο νεαρός Τόνιο αντιλαµβάνεται από πολύ νωρίς πως ανήκει σε έναν κόσµο παράλληλο, κάπως πιο σκοτεινό και πιο ευαίσθητο από τον περίγυρό του. Μεγαλώνοντας, το ταλέντο του ανθίζει και τον οδηγεί στη συγγραφή – µα η αίσθηση ξενότητας δεν τον εγκαταλείπει. Αντιθέτως, γίνεται ο άξονας γύρω από τον οποίο περιστρέφεται η ύπαρξή του. Ο Τόνιο συνεχίζει να παλεύει µε το παλιό, αµείλικτο δίληµµα: τη ρήξη ανάµεσα στη ζωή και την τέχνη, ανάµεσα στη ζεστή ανθρώπινη ευτυχία και στην αυστηρή πειθαρχία που απαιτεί η δηµιουργία.

Θέµατα σαν κι αυτά συνοδεύουν τον Μαν σε ολόκληρη τη συγγραφική του πορεία· κι έτσι, ο Τόνιο Κρέγκερ δεν είναι µόνο ένας λογοτεχνικός ήρωας, αλλά σχεδόν ένα είδωλο του ίδιου του δηµιουργού του, ένας καθρέφτης της δικής του διχασµένης ψυχής.

«Αχ, ναι, η λογοτεχνία κουράζει, Λιζαβέτα! Οι άνθρωποι µπορεί, σας διαβεβαιώ, να σε περάσουν για χαζό, αν διαπιστώσουν πως αµφιβάλλεις για τα πράγµατα, πως δεν έχεις γνώµη – ενώ στην πραγµατικότητα η υπεροψία, η απόγνωση σ’ έκαναν έτσι… Αυτά σε ό,τι αφορά τη λεγόµενη “γνώση”. Σε ό,τι αφορά τις “λέξεις”, όµως, µήπως αυτό που πετυχαίνουν δεν είναι ακριβώς λύτρωση, αλλά πιο πολύ ένα πάγωµα, κάτι σαν να βάζεις το συναίσθηµα στον πάγο; Μιλάω σοβαρά· υπάρχει κάτι παγερά ψυχρό και εξοργιστικά αλαζονικό σ’ αυτή την πρόχειρη, επιφανειακή εκποίηση του συναισθήµατος διαµέσου της γλώσσας της λογοτεχνίας. Νιώθετε πως η καρδιά σας ξεχειλίζει από συναίσθηµα, νιώθετε ότι σας έχει συνεπάρει η συγκίνηση µιας γλυκιάς, µιας µεγαλειώδους εµπειρίας; Τίποτα πιο εύκολο!»

11.00