Πατάκης

Τραγωδία σε πέντε πράξεις.

Ο Κ. Καρθαίος καταπιάστηκε με τη μετάφραση του “Μάκβεθ” ύστερα από επίμονη παρότρυνση της Μαρίκας Κοτοπούλη και αυτό είναι το πρώτο σαιξπηρικό έργο που έδωσε στη γλώσσα μας ο αξέχαστος εκείνος πνευματικός άνθρωπος. Από τότε, η μετάφραση τούτη δουλεύτηκε έξι φορές με την υποδειγματική ευσυνειδησία, τη σοφή κατάρτιση, την αλάθευτη κρίση και το ποιητικό ταλέντο του Κ. Καρθαίου, για να πάρει την οριστική της μορφή, αυτή που έχει στην παρούσα έκδοση. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Τραγωδία σε πέντε πράξεις.

Οι μεταφράσεις δραμάτων του Σαίξπηρ και άλλων κλασικών έργων που έγιναν από τον Καρθαίο θεωρούνται “θεατρικά” υποδειγματικές χωρίς να χάνουν στο ελάχιστο από την ποιητική τους μορφή. Ο ίδιος ο Καρθαίος γράφει: “Η ελληνική απόδοση τούτου του έργου έχει γίνει για το θέατρο και, όσο ήτανε για το μεταφραστή βολετό, λογοτεχνική”. Έτσι, μένοντας όσο μπορούσε περισσότερο πιστός στα νοήματα και στην ψυχή του πρωτοτύπου, προσπάθησε ο μεταφραστής να δώσει την εντύπωση ελληνικού κειμένου και τέτοιου που, αν ήταν τρόπος, να φτάνει, όπως λένε, ολόκληρο στο θεατή που κάθεται και το ακροάζεται μέσα στην αίθουσα του θεάτρου! Τούτο είναι δυσκολότατο… (Λιλή Ιακωβίδη, Ο ποιητής Καρθαίος. Από τη ζωή και το έργο του. Αθήνα, 1971)

Το έργο λέγεται «Κυμβελίνος», κατά κοινή ομολογία όμως κεντρική του μορφή είναι η Ιμογένη. Πολλοί τη θεωρούν την ωραιότερη ηρωίδα από όσες έπλασε ο Σαίξπηρ. (. . . ) «Η Ιμογένη – γράφει η κυρία Τζέιμσον, που μελέτησε ιδιαίτερα τα γυναικεία πρόσωπα των σαιξπηρικών έργων – μας κάνει την εντύπωση να συνδυάζει την πιο απόλυτη απλότητα με ό,τι το πιο θαυμαστά πολυσύνθετο. . .». Πραγματικά: η Ιμογένη, αν και πλάσμα στολισμένο με τα πιο σπάνια χαρίσματα, δεν μοιάζει καθόλου με τις συμβατικές υπάρξεις που μας προτείνει κατά κανόνα η ρομαντική ποίηση. Πίσω από την υψηλή της αφοσίωση, την αυθεντική της ευγένεια και την ήρεμη χάρη της, καραδοκεί μια δύναμη ψυχής αξιοθαύμαστη. Τη γενικότερη μάλιστα αρετή της μπορεί ίσως κανείς να την εντοπίσει στη σταθερότητα αυτής της καρδιάς που συντρίβεται, αλλά που δεν σαστίζει. (. . .) Το κρίνο αυτό, όπως τόσα άλλα αβρά δημιουργήματα του σαιξπήρειου οίστρου, θα το επιβουλευτεί, θα ζητήσει να το συντρίψει η διαβολή. Όμως τη λευκότητά του δεν θα πετύχει να την κατασπιλώσει η ευτέλεια του κόσμου. Να υποθέσει κανένας πως ο Σαίξπηρ στάθηκε τόσο τυχερός, τόσο ευνοημένος ανάμεσα σ’ όλους τους ανθρώπους, ώστε να συναντήσει στην τρέχουσα ζωή τέτοια πλάσματα; Απίθανο. Τι σημαίνει: Ας τον ευγνωμονούμε που με τη δύναμη και τη μαγεία του λόγου του τα έκανε υπαρκτά για μας. . .